𝐌𝐨𝐧𝐢𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐠/𝐀𝐌𝐒 & 𝚱𝚨𝚷: 𝚻𝛆𝛘𝛎𝛐𝛌𝛐𝛄ί𝛂 𝛔𝛕𝛈𝛎 𝛖𝛑𝛈𝛒𝛆𝛔ί𝛂 𝛕𝛐𝛖 𝛂𝛄𝛒ό𝛕𝛈 ή 𝛐 𝛂𝛄𝛒ό𝛕𝛈ς «ό𝛍𝛈𝛒𝛐ς» 𝛕𝛐𝛖 𝛂𝛌𝛄𝛐𝛒ί𝛉𝛍𝛐𝛖;

130

• Του Αθανάσιου Μπαντή*

Η ΚΑΠ 2023–2027 έφερε μια δομική αλλαγή: οι έλεγχοι δεν γίνονται πλέον κυρίως στο χωράφι, αλλά (και) από το διάστημα, μέσω του Area Monitoring System (AMS), με αυτόματη επεξεργασία δορυφορικών δεδομένων Sentinel-1 & Sentinel-2 του Copernicus.

𝝜 𝞃𝝴𝞆𝝼𝝾𝝺𝝾𝝲ί𝝰 𝝳𝝴𝝼 𝝴ί𝝼𝝰𝝸 𝝴𝞆𝝷𝞀ός, όταν όμως εφαρμόζεται αμιγώς αλγοριθμικά, χωρίς επαρκείς δικλείδες «γεωργικής πραγματικότητας», κινδυνεύει να μετατρέψει τον αγρότη από δικαιούχο ενισχύσεων σε ύποπτο μη συμμόρφωσης.

𝝮ς 𝝲𝝴𝞈𝝿ό𝝼𝝾ς, 𝝾𝞅𝝴ί𝝺𝞈 𝝼𝝰 𝝷έ𝞂𝞈 𝝹𝝰𝝷𝝰𝞀ά έ𝝼𝝰 𝝹𝞀ί𝞂𝝸𝝻𝝾 𝝵ή𝞃𝝶𝝻𝝰: 𝝜 𝞇𝝶𝞅𝝸𝝰𝝹ή 𝝿𝝰𝞀𝝰𝝹𝝾𝝺𝝾ύ𝝷𝝶𝞂𝝶 𝝳𝝴𝝼 𝝻𝝿𝝾𝞀𝝴ί 𝝼𝝰 𝝺𝝴𝝸𝞃𝝾𝞄𝞀𝝲𝝴ί 𝞃𝝸𝝻𝞈𝞀𝝶𝞃𝝸𝝹ά, ό𝞃𝝰𝝼 𝝶 𝝱𝝸𝝾𝝺𝝾𝝲ί𝝰 𝝹𝝰𝝸 𝝶 𝝿𝝰𝞀𝝰𝝺𝝺𝝰𝝹𝞃𝝸𝝹ό𝞃𝝶𝞃𝝰 𝞃𝝾𝞄 𝞆𝞈𝞀𝝰𝞅𝝸𝝾ύ 𝝳𝝴𝝼 𝞆𝞈𝞀𝝾ύ𝝼 𝞂𝝴 έ𝝼𝝰𝝼 𝝰𝝺𝝲ό𝞀𝝸𝝷𝝻𝝾.

Τ̳ι̳ Δ̳Ε̳Ν̳ «̳ξ̳έ̳ρ̳ο̳υ̳ν̳»̳ ο̳ι̳ α̳λ̳γ̳ό̳ρ̳ι̳θ̳μ̳ο̳ι̳

Οι αλγόριθμοι:

• δεν γνωρίζουν αν μια καλλιέργεια καθυστέρησε λόγω καιρού,

• δεν αντιλαμβάνονται τις παραδοσιακές ή τις τοπικές πρακτικές,

• δεν ξεχωρίζουν πάντα την καλλιεργητική φροντίδα από τη φυσική ανομοιομορφία,

• δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν μικρά, κατακερματισμένα ή μικτά αγροτεμάχια.

Κι όμως, από αυτούς τους αλγόριθμους:

• κρίνεται αν ένα αγροτεμάχιο θα είναι «πράσινο», «κίτρινο» ή «κόκκινο»

• και τελικά αν ο παραγωγός θα πληρωθεί ή θα μηδενιστεί.

Τ̲ο̲ Σ̲ύ̲σ̲τ̲η̲μ̲α̲ Π̲α̲ρ̲α̲κ̲ο̲λ̲ο̲ύ̲θ̲η̲σ̲η̲ς̲ Ε̲κ̲τ̲ά̲σ̲ε̲ω̲ν̲ (̲A̲M̲S̲)̲:̲ α̲π̲ό̲ ε̲ρ̲γ̲α̲λ̲ε̲ί̲ο̲ σ̲υ̲μ̲μ̲ό̲ρ̲φ̲ω̲σ̲η̲ς̲ σ̲ε̲ «̲β̲ά̲ρ̲ο̲ς̲ α̲π̲ό̲δ̲ε̲ι̲ξ̲η̲ς̲»̲

Το Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων σχεδιάστηκε για:

• την απόδειξη της καλλιέργειας,

• την πρόληψη της μη συμμόρφωσης,

• την έγκαιρη διόρθωση μέσω προειδοποιήσεων.

Στην πράξη όμως, η υπερβολική «ευαισθησία» των αλγορίθμων οδηγεί εύκολα σε «κίτρινες» και «κόκκινες» σημάνσεις, μεταφέροντας ολόκληρο το βάρος της απόδειξης στον παραγωγό.

Π̳ρ̳ο̳τ̳ά̳σ̳ε̳ι̳ς̳ γ̳ι̳α̳ έ̳ν̳α̳ν̳ π̳ι̳ο̳ «̳δ̳ί̳κ̳α̳ι̳ο̳»̳ α̳λ̳γ̳ό̳ρ̳ι̳θ̳μ̳ο̳

• 𝝥𝞀𝝾𝞂𝝰𝞀𝝻𝝾𝝲ή 𝞂𝞃𝝸ς 𝝴𝝺𝝺𝝶𝝼𝝸𝝹ές 𝞂𝞄𝝼𝝷ή𝝹𝝴ς

Η Ελλάδα δεν είναι ενιαία πεδιάδα. Έχει μικρό και πολυτεμαχισμένο κλήρο, ανισοϋψή χωράφια, μωσαϊκό καλλιεργειών, ιδιαιτερότητες.

• Οι αλγόριθμοι πρέπει να εκπαιδευτούν στο ελληνικό αγροτικό παραγωγικό ψηφιδωτό, όχι το αντίστροφο.
• 𝝖𝝼𝝾𝞆ή 𝞂𝞃𝝶𝝼 «𝝴𝞃𝝴𝞀𝝾𝝲έ𝝼𝝴𝝸𝝰»

Το χωράφι δεν είναι εργαστήριο. Δεν είναι τρυβλίο καλλιέργειας Πετρί. Σήμερα, αν εντοπιστούν δύο διαφορετικές καλλιέργειες ή μικρή απόκλιση στη σχεδίαση, το σύστημα «χτυπάει» αμέσως. Ο αλγόριθμος πρέπει να βελτιωθεί ώστε να αναγνωρίζει ένα ποσοστό φυσικής ετερογένειας χωρίς να απαιτείται το «σπάσιμο» των αγροτεμαχίων σε δεκάδες μικρά κομμάτια γης.

• Απαιτείται ενσωμάτωση ορίων ανοχής.
• 𝝟𝝰𝞃𝝰𝝼ό𝝶𝞂𝝶 𝞃𝝾𝞄 𝝱𝝸𝝾𝝺𝝾𝝲𝝸𝝹𝝾ύ 𝝹ύ𝝹𝝺𝝾𝞄

Όψιμη ανάπτυξη, επανασπορά, νεαρά δέντρα δεν είναι απάτη. Είναι γεωργική πραγματικότητα.

• Χρειάζονται ευρύτερα χρονικά περιθώρια πριν χαρακτηριστεί ένα τεμάχιο «μη επιλέξιμο».

𝝩𝝾 «𝝹ί𝞃𝞀𝝸𝝼𝝾» 𝝼𝝰 𝝻𝝶𝝼 𝝴ί𝝼𝝰𝝸 𝝿𝞀𝝾𝝷ά𝝺𝝰𝝻𝝾ς 𝝿𝝾𝝸𝝼ής

Το κίτρινο πρέπει να σημαίνει διόρθωση, όχι άγχος και τιμωρία.

• Χρειάζεται περισσότερος χρόνος, απλούστερη τεκμηρίωση, αποδοχή εναλλακτικών αποδείξεων.

𝝠𝝾𝝲𝝸𝝹ή 𝞂𝞃𝝰 «𝝻𝝶 𝝴𝝿𝝸𝝺έ𝝽𝝸𝝻𝝰 𝞂𝞃𝝾𝝸𝞆𝝴ί𝝰»

Ένα δέντρο, ένα αυλάκι, ένα κανάλι δεν μπορεί να οδηγεί σε ολικό μηδενισμό.

• Προτείνουμε την αυτόματη προσαρμογή της επιλέξιμης έκτασης, όχι εξοντωτικές ποινές.
• 𝝩𝝾 𝗔𝗴𝗿𝗶𝗦𝗻𝗮𝗽 𝞈ς 𝝴𝞀𝝲𝝰𝝺𝝴ί𝝾, 𝝹𝝰𝝸 ό𝞆𝝸 𝞈ς «𝝹𝝰𝞃𝝰𝝼𝝰𝝲𝝹𝝰𝞂𝞃𝝸𝝹ό έ𝞀𝝲𝝾»

Η γεωσήμανση είναι χρήσιμη. Όταν όμως γίνεται υποχρεωτική για κάθε ένδειξη, μετατρέπει τον αγρότη από παραγωγό σε… φωτογράφο.

• 𝝤 𝝰𝝲𝞀ό𝞃𝝶ς 𝝳𝝴𝝼 𝝴ί𝝼𝝰𝝸 𝝰𝝼𝝰𝝺𝞄𝞃ής 𝞃𝝶𝝺𝝴𝝿𝝸𝞂𝝹ό𝝿𝝶𝞂𝝶ς

Δεν μπορεί να απαιτούμε από τον παραγωγό να ερμηνεύει NDVI και να καταλαβαίνει γιατί ο αλγόριθμος «δεν είδε» την καλλιέργειά του ή την είδε αλλιώς.

• Κάθε ένδειξη πρέπει να συνοδεύεται από απλή, κατανοητή αιτιολόγηση.
• 𝝠𝝸𝝲ό𝞃𝝴𝞀𝝶 𝝿𝝾𝝸𝝼𝝸𝝹𝝾𝝿𝝾ί𝝶𝞂𝝶 𝞃𝝶ς 𝞇𝝶𝞅𝝸𝝾𝝿𝝾ί𝝶𝞂𝝶ς

Σήμερα ένα όριο αγροτεμαχίου με λίγα λίγα μέτρα λάθος, ένα δέντρο, ένα αυλάκι, ένα κανάλι, μια συγκαλλιέργεια μπορεί να οδηγήσει σε «κόκκινο» σήμα και μηδενισμό.

• Η ψηφιοποίηση πρέπει να είναι εργαλείο διόρθωσης, όχι παγίδα αποκλεισμού.

𝚪𝛊𝛂 𝛍𝛂ς, 𝛕𝛐 𝐦𝐨𝐧𝐢𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐠 𝛅𝛆𝛎 𝛑𝛒έ𝛑𝛆𝛊 𝛎𝛂 𝛙ά𝛘𝛎𝛆𝛊 𝛍ό𝛎𝛐 𝛂𝛑𝛐𝛋𝛌ί𝛔𝛆𝛊ς. 𝚷𝛒έ𝛑𝛆𝛊 𝛎𝛂 𝛂𝛎𝛂𝛄𝛎𝛚𝛒ί𝛇𝛆𝛊 𝛕𝛈𝛎 𝛋𝛂𝛌𝛌𝛊𝛆𝛒𝛄𝛈𝛕𝛊𝛋ή 𝛅𝛒𝛂𝛔𝛕𝛈𝛒𝛊ό𝛕𝛈𝛕𝛂, 𝛕𝛈 𝛘𝛒𝛐𝛎𝛊𝛋ή 𝛆𝛏έ𝛌𝛊𝛏𝛈 𝛋𝛂𝛊 𝛎𝛂 𝛌𝛆𝛊𝛕𝛐𝛖𝛒𝛄𝛆ί 𝛖𝛑έ𝛒 𝛕𝛈ς 𝛔𝛖𝛍𝛍ό𝛒𝛗𝛚𝛔𝛈ς, ό𝛘𝛊 𝛖𝛑έ𝛒 𝛕𝛈ς 𝛑𝛆𝛒𝛊𝛋𝛐𝛑ής.

𝚮 𝚱𝚨𝚷 𝛅𝛆𝛎 𝛆ί𝛎𝛂𝛊 𝛂𝛌𝛄ό𝛒𝛊𝛉𝛍𝛐ς. 𝚬ί𝛎𝛂𝛊 𝛑𝛐𝛌𝛊𝛕𝛊𝛋ή 𝛄𝛊𝛂 𝛕𝛐𝛎 ά𝛎𝛉𝛒𝛚𝛑𝛐 𝛕𝛈ς 𝛖𝛑𝛂ί𝛉𝛒𝛐𝛖.

Η̲ δ̲η̲μ̲ό̲σ̲ι̲α̲ π̲ρ̲ό̲τ̲α̲σ̲η̲ μ̲α̲ς̲:̲

Προτείνω:

1. α̳̲ν̳̲α̳̲β̳̲α̳̲θ̳̲μ̳̲ο̳̲ν̳̲ό̳̲μ̳̲η̳̲σ̳̲η̳̲ τ̳̲ω̳̲ν̳̲ α̳̲λ̳̲γ̳̲ο̳̲ρ̳̲ί̳̲θ̳̲μ̳̲ω̳̲ν̳̲ τ̳̲ο̳̲υ̳̲ m̳̲o̳̲n̳̲i̳̲t̳̲o̳̲r̳̲i̳̲n̳̲g̳̲ ώ̳̲σ̳̲τ̳̲ε̳̲ ν̳̲α̳̲ μ̳̲ε̳̲ι̳̲ω̳̲θ̳̲ε̳̲ί̳̲ η̳̲ υ̳̲π̳̲ε̳̲ρ̳̲ε̳̲υ̳̲α̳̲ι̳̲σ̳̲θ̳̲η̳̲σ̳̲ί̳̲α̳̲ σ̳̲ε̳̲ α̳̲σ̳̲ή̳̲μ̳̲α̳̲ν̳̲τ̳̲ε̳̲ς̳̲ α̳̲π̳̲ο̳̲κ̳̲λ̳̲ί̳̲σ̳̲ε̳̲ι̳̲ς̳̲,̳̲
2. π̳λ̳η̳ρ̳ω̳μ̳ή̳ τ̳η̳ς̳ π̳ρ̳ο̳σ̳δ̳ι̳ο̳ρ̳ι̳σ̳θ̳ε̳ί̳σ̳α̳ς̳ κ̳α̳λ̳λ̳ι̳ε̳ρ̳γ̳ο̳ύ̳μ̳ε̳ν̳η̳ς̳ έ̳κ̳τ̳α̳σ̳η̳ς̳,̳
3. έ̳λ̳ε̳γ̳χ̳ο̳ κ̳α̳ι̳ ό̳ρ̳ι̳ο̳ σ̳τ̳ι̳ς̳ ε̳ξ̳ο̳ν̳τ̳ω̳τ̳ι̳κ̳έ̳ς̳ π̳ο̳ι̳ν̳έ̳ς̳.̳

Αλλιώς, ο έλεγχος χάνει το νόημά του και μετατρέπεται σε «̳ξ̳α̳φ̳ν̳ι̳κ̳ό̳ θ̳ά̳ν̳α̳τ̳ο̳»̳ του γεωργού-παραγωγού.

𝝜 𝞃𝝴𝞆𝝼𝝾𝝺𝝾𝝲ί𝝰 𝝿𝞀έ𝝿𝝴𝝸 𝝼𝝰 έ𝞆𝝴𝝸 𝝰𝝼𝝷𝞀ώ𝝿𝝸𝝼𝝾 𝝿𝞀ό𝞂𝞈𝝿𝝾, 𝝲𝝴𝞈𝝿𝝾𝝼𝝸𝝹ή 𝝺𝝾𝝲𝝸𝝹ή 𝝹𝝰𝝸 𝝰𝝲𝞀𝝾𝞃𝝸𝝹ό 𝞄𝝿ό𝝱𝝰𝝷𝞀𝝾.

*Ο κ. Αθανάσιος Μπαντής, είναι γεωπόνος, ειδικός αναλυτής