28,3 δισ. ευρώ τον χρόνο οι κλιματικές απώλειες στην ευρωπαϊκή γεωργία

99

Η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα πιο σύνθετο περιβάλλον κινδύνων, από ακραία καιρικά φαινόμενα και την κλιματική αλλαγή έως τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις αναταράξεις στις αγορές και τις απειλές για την υγεία των ζώων και των φυτών. Σε αυτό το πλαίσιο, το EU CAP Network δημιουργεί νέα Θεματική Ομάδα (Thematic Group) για τη Διαχείριση Κινδύνων, τις Στρατηγικές Ετοιμότητας και τα Εργαλεία, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Οι κλιματικοί και οικονομικοί κίνδυνοι αυξάνονται

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικότερες πηγές ευπάθειας για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα, το αγροτικό εισόδημα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.

Παράλληλα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι διεθνείς κρίσεις μπορούν να προκαλέσουν απότομες αυξήσεις στο κόστος των εισροών, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις τιμές και στα εισοδήματα των παραγωγών. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του πόσο γρήγορα εξωτερικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την αγροτική οικονομία.

Μεγάλες οι απώλειες, περιορισμένη η ασφαλιστική κάλυψη

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το EU CAP Network, η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, ενώ οι κλιματικοί κίνδυνοι προκαλούν εκτιμώμενες απώλειες ύψους 28,3 δισ. ευρώ ετησίως στην ευρωπαϊκή γεωργία.

Την ίδια στιγμή, μόλις περίπου 20%-30% των ζημιών είναι ασφαλισμένες, γεγονός που αναδεικνύει τα σημαντικά κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στα συστήματα διαχείρισης κινδύνων.

Ανθεκτικότητα με πρόληψη, προσαρμογή και επιμερισμό του κινδύνου

Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η «Vision for Agriculture and Food» θέτει ως στόχο έναν πιο ανθεκτικό, ανταγωνιστικό και βιώσιμο αγροτικό τομέα, με ισχυρότερους μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων.

Η νέα Θεματική Ομάδα θα εξετάσει πώς μπορούν να συνδυαστούν αποτελεσματικότερα η πρόληψη, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η μείωση των κινδύνων, η ασφαλιστική κάλυψη και οι μηχανισμοί οικονομικής στήριξης.

Η προσέγγιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η αντιμετώπιση των αυξανόμενων και αλληλένδετων κινδύνων δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις παρεμβάσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Τι θα εξετάσει η νέα Θεματική Ομάδα

Η ομάδα θα καταγράψει την εμπειρία από την εφαρμογή των υφιστάμενων μέτρων διαχείρισης κινδύνων, εντοπίζοντας εμπόδια αλλά και παράγοντες που μπορούν να διευκολύνουν την αποτελεσματικότερη προστασία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Παράλληλα, θα διερευνήσει τρόπους καλύτερης σύνδεσης των εργαλείων ετοιμότητας, προσαρμογής, πρόληψης και οικονομικής διαχείρισης κινδύνων, εξετάζοντας και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ΚΑΠ.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανταλλαγή πρακτικών παραδειγμάτων και εμπειριών από τα κράτη-μέλη, ώστε οι καλές πρακτικές να μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό μελλοντικών πολιτικών και προγραμμάτων.

Συμμετοχή φορέων από ολόκληρο τον αγροτικό τομέα

Η Θεματική Ομάδα θα αποτελείται από περίπου 40 συμμετέχοντες, με εκπροσώπους από διαφορετικούς τομείς και επίπεδα.

Στη διαδικασία θα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, φορείς χάραξης πολιτικής και διοίκησης σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, αγροτικές επιχειρήσεις, γεωργικοί σύμβουλοι, τεχνικοί εμπειρογνώμονες, ασφαλιστικές εταιρείες και άλλοι χρηματοπιστωτικοί φορείς, ερευνητές, Εθνικά Δίκτυα ΚΑΠ, καθώς και αγροτικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Οι ημερομηνίες των συναντήσεων

Η πρώτη συνάντηση της Θεματικής Ομάδας θα πραγματοποιηθεί διά ζώσης στις 19 Νοεμβρίου 2026 στις Βρυξέλλες, ενώ η δεύτερη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί επίσης στις Βρυξέλλες στις 4 Φεβρουαρίου 2027.

Η συμμετοχή στις συναντήσεις είναι δωρεάν. Για ορισμένες κατηγορίες συμμετεχόντων, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι αγροτών και αγροτικών οργανώσεων, ΜΚΟ και ερευνητές/πανεπιστήμια, είναι δυνατόν να καλυφθούν τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής.

Οι συναντήσεις θα πραγματοποιηθούν στα αγγλικά, χωρίς διερμηνεία.

Έως τις 15 Σεπτεμβρίου οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.

Βασικά κριτήρια επιλογής είναι η γνώση ή εμπειρία σε θέματα ολοκληρωμένης διαχείρισης κινδύνων, η δυνατότητα ενεργού συμμετοχής και ανταλλαγής εμπειριών, καθώς και η δέσμευση για συμμετοχή στις δύο συναντήσεις και στις ενδιάμεσες δραστηριότητες.

Οι επιτυχόντες υποψήφιοι αναμένεται να ενημερωθούν για τη συμμετοχή τους το αργότερο έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή γεωργία, καθώς η προστασία του αγροτικού εισοδήματος δεν αφορά πλέον μόνο την αποζημίωση μετά από μια καταστροφή, αλλά απαιτεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, προετοιμασίας, ασφάλισης, διαχείρισης κρίσεων και μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας.

Εκδηλώστε το ενδιαφέρον σας έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026