ΑΑΔΕ: Νέες διευκρινίσεις για τα ψηφιακά δελτία αποστολής – Τι αλλάζει για αγρότες και υπαίθριο εμπόριο

334

Σημαντικές διευκρινίσεις για την εφαρμογή της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης αποθεμάτων δίνει η νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, με φόντο την υποχρεωτική διαβίβαση δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA. Οι οδηγίες αφορούν άμεσα αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, επαγγελματίες πωλητές υπαίθριου εμπορίου και επιχειρήσεις, επιχειρώντας να λύσουν πρακτικά ζητήματα που έχουν ήδη προκύψει στην αγορά.

Τι ισχύει για παραγωγούς – αγρότες

Για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προς λαϊκές αγορές ή πλανόδιο εμπόριο, οι παραγωγοί υποχρεούνται να εκδίδουν Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής και να το διαβιβάζουν στην πλατφόρμα myDATA.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα εξής:

• Ως λήπτης δηλώνονται μηδενικά (000000000)
• Σκοπός διακίνησης: «Πώληση»
• Αναγράφεται με ακρίβεια ο τόπος της λαϊκής αγοράς

Σε περίπτωση που δεν πωληθούν όλα τα προϊόντα, η επιστροφή γίνεται με το ίδιο παραστατικό, ενώ κατά την επιστροφή εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής για την ενημέρωση του συστήματος.

Διακίνηση χωρίς παραστατικό – Πότε επιτρέπεται

Η εγκύκλιος προβλέπει εξαίρεση για ενδοδιακινήσεις:

• Από χωράφι σε αποθήκη του ίδιου παραγωγού
• Σε απόσταση έως 10 χιλιόμετρα

Ωστόσο, η εξαίρεση δεν ισχύει όταν:

• Υπάρχει σκοπός πώλησης
• Η διακίνηση γίνεται προς συνεταιρισμούς ή τρίτους

Τι αλλάζει για επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών

Για τους επαγγελματίες που προμηθεύονται προϊόντα από χονδρεμπόρους:

• Η διακίνηση καλύπτεται από το παραστατικό του προμηθευτή
• Σε περίπτωση επιστροφής αποθεμάτων, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής

Αν τα προϊόντα μεταφερθούν ξανά σε επόμενη ημέρα, απαιτείται νέο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.

Εξαίρεση για βιομηχανικά και βιοτεχνικά είδη

Δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο αποστολής για πωλητές που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά:

• Σε λαϊκές αγορές
• Σε πανηγύρια και υπαίθριες αγορές
• Στο πλανόδιο εμπόριο

Προϋπόθεση: Τα τιμολόγια αγοράς να έχουν ήδη διαβιβαστεί στο myDATA και να είναι διαθέσιμα σε έλεγχο.

Τι ισχύει για courier και ταχυμεταφορές

Για τις διακινήσεις που διενεργούνται μέσω οντοτήτων παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών και ταχυμεταφορών και  εφόσον ο ταχυμεταφορέας μεταφέρει τα διακινούμενα αποθέματα στις εγκαταστάσεις της ταχυμεταφορικής:

• Κανονικά απαιτείται έκδοση δελτίου αποστολής από το κέντρο διαλογής (HUB)
• Ωστόσο, δίνεται εξαίρεση εφόσον υπάρχει πλήρες ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο

Οι πληροφορίες πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμες σε περίπτωση ελέγχου.

Στόχος η πλήρης ψηφιοποίηση της αγοράς

Η εγκύκλιος έρχεται να καλύψει κενά εφαρμογής και να διευκολύνει κυρίως τον αγροτικό και εμπορικό κόσμο, που ήδη βρίσκεται σε φάση προσαρμογής στο νέο ψηφιακό πλαίσιο.

Ωστόσο, παραμένουν ζητήματα πρακτικής εφαρμογής, ειδικά για μικρούς παραγωγούς και επαγγελματίες που καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα απαιτητικό σύστημα καθημερινής διαβίβασης δεδομένων.

Αναλυτικά στην εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, αναφέρονται τα εξής:

1. I. Παραγωγοί – Αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, πωλητές υπαίθριου εμπορίου
2. 1. Για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων από τις εγκαταστάσεις ή την αγροτική εκμετάλλευση των παραγωγών – αγροτών του κανονικού καθεστώτος (όπως αποθήκη, χωράφι, στάνη ή φάρμα) προς τον χώρο άσκησης του υπαίθριου εμπορίου (οργανωμένες υπαίθριες αγορές και πλανόδιο εμπόριο), εκδίδεται και διαβιβάζεται στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής (ΤΠ 9.2). Στο εν λόγω παραστατικό αναγράφεται στο πεδίο «ΑΦΜ Εκδότη Παραστατικού» ο ΑΦΜ του παραγωγού, στο πεδίο «ΑΦΜ Λήπτη Παραστατικού» αναγράφονται εννέα μηδενικά (000000000), ως «Σκοπός Διακίνησης» αναγράφεται «Πώληση», ενώ στο πεδίο «Τόπος Παράδοσης» αναγράφονται τα στοιχεία και η γεωγραφική θέση της αγοράς του υπαίθριου εμπορίου (πχ Οδός: Λαϊκή αγορά Κηπούπολης, Ευκαλύπτων, Αριθμός: 0, Πόλη: Περιστέρι Αττικής, ΤΚ: 12137).
3. 2. Στις περιπτώσεις που δεν έχει πωληθεί το σύνολο των διακινηθέντων αγροτικών προϊόντων, η επιστροφή στις εγκαταστάσεις του παραγωγού πραγματοποιείται με το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική ενημέρωση αυτού με τις πωληθείσες ποσότητες. Κατά την άφιξη στην εγκατάσταση του παραγωγού εκδίδεται από τον ίδιο, άμεσα, Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής προκειμένου να ενημερωθεί η ψηφιακή πλατφόρμα myDATA με την ποσότητα των αποθεμάτων (αγροτικών προϊόντων) που δεν πωλήθηκαν.
4. 3. Στις περιπτώσεις που τα αγροτικά προϊόντα διακινούνται για διάστημα μεγαλύτερο της μίας ημέρας χωρίς ενδιάμεση επιστροφή στις εγκαταστάσεις του παραγωγού-αγρότη (π.χ. συμμετοχή σε διαδοχικές Λαϊκές Αγορές, εκτός νομού της έδρας αυτού), η διακίνηση καλύπτεται καθ’ όλη τη διάρκειά της από το αρχικώς εκδοθέν Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής (ΤΠ 9.2). Στο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής ως «Τόπος Παράδοσης» αναγράφεται το σύνολο των αγορών του υπαίθριου εμπορίου που θα συμμετάσχει ο παραγωγός-αγρότης. Με την επιστροφή του παραγωγού στις εγκαταστάσεις του, εφόσον υφίσταται αδιάθετο απόθεμα, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής σύμφωνα με τα διευκρινιζόμενα στην παρ. 2.
5. 4. Περαιτέρω, για τους παραγωγούς – αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ (ανεξαρτήτως εάν διαθέτουν ή όχι την παραγωγή τους σε χώρους άσκησης υπαίθριου εμπορίου), γίνεται δεκτό ότι στην περίπτωση που οι διακινήσεις των αγροτικών προϊόντων διενεργούνται από/προς την αγροτική εκμετάλλευση (χωράφια, στάνες ή φάρμες κ.λπ.) προς/από τους αποθηκευτικούς χώρους του ίδιου παραγωγού, δεν υφίσταται υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι η απόσταση δεν ξεπερνά τα δέκα (10) χιλιόμετρα, κατ’ ανάλογη εφαρμογή της περ. ζ΄ του άρθρου 2 της υπό στοιχεία Α.1122/2024 κοινής απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ. Διευκρινίζεται ότι υφίσταται υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού στις διακινήσεις που δεν έχουν τα χαρακτηριστικά της ενδοδιακίνησης, όπως η διακίνηση αγροτικών προϊόντων από την αποθήκη ή το χωράφι σε αγροτικούς συνεταιρισμούς ή στις διακινήσεις με σκοπό την πώληση.

1. II. Επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων υπαίθριου εμπορίου
2. 5. Για τους επαγγελματίες πωλητές υπαίθριου εμπορίου που προμηθεύονται αγροτικά προϊόντα από χονδρεμπόρους (π.χ. κεντρικές λαχαναγορές, ιχθυόσκαλα) με σκοπό την αυθημερόν διάθεσή τους στο υπαίθριο εμπόριο, η διακίνηση των προϊόντων προς τον χώρο των αγορών υπαίθριου εμπορίου δύναται να πραγματοποιείται με βάση το ψηφιακό παραστατικό διακίνησης (παραστατικό αξίας με ένδειξη διακίνησης ή μόνο παραστατικό διακίνησης) που εκδίδει ο προμηθευτής/χονδρέμπορος, με αναγραφή στον «Τόπο Παράδοσης» των στοιχείων και της γεωγραφικής θέσης της αγοράς του υπαίθριου εμπορίου.
3. 6. Στις περιπτώσεις που δεν έχει πωληθεί το σύνολο των αγροτικών προϊόντων, γίνεται δεκτό ότι το αδιάθετο απόθεμα που μεταφέρεται στις εγκαταστάσεις του επαγγελματία πωλητή υπαίθριου εμπορίου, δύναται να διακινηθεί με το αρχικό ψηφιακό παραστατικό διακίνησης του προμηθευτή/χονδρέμπορου. Κατά την άφιξη στην εγκατάσταση του επαγγελματία πωλητή αγροτικών προϊόντων, εκδίδεται από τον ίδιο άμεσα, Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, προκειμένου να ενημερωθεί η ψηφιακή πλατφόρμα myDATA με την ποσότητα των αποθεμάτων (αγροτικών προϊόντων) που δεν πωλήθηκαν. Για τη μετέπειτα διακίνηση σε επόμενη ημέρα των μη πωληθέντων αγροτικών προϊόντων από την εγκατάσταση του πωλητή προς αγορά υπαίθριου εμπορίου, ο πωλητής υποχρεούται στην έκδοση και διαβίβαση Συγκεντρωτικού Δελτίου Αποστολής (ΤΠ 9.2), κατ’ ανάλογη εφαρμογή με τους Παραγωγούς – Αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ πωλητές υπαίθριου εμπορίου.
4. III. Επαγγελματίες πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών υπαίθριου εμπορίου
5. 7. Σύμφωνα με την περ. ιβ) του άρθρου 2 της υπό στοιχεία Α.1122/2024 απόφασης δεν υφίσταται υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης (συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής) για τις διακινήσεις βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών από λιανοπωλητές που διαθέτουν τα εμπορεύματά τους αποκλειστικά σε λαϊκές αγορές, σε λοιπές οργανωμένες υπαίθριες αγορές (όπως εμποροπανηγύρεις, θρησκευτικά πανηγύρια) και στο πλανόδιο εμπόριο (υπαίθριο εμπόριο – κινητά καταστήματα), λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των υπόψη συναλλαγών, υπό την προϋπόθεση ότι τα δεδομένα των παραστατικών αγορών των αποθεμάτων τους έχουν διαβιβαστεί στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA. Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση ελέγχου δύναται η συναλλαγή να αποδεικνύεται με την επίδειξη των τιμολογίων αγοράς.

Περαιτέρω, διευκρινίζεται ότι η υποχρέωση έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης για τις διακινήσεις των αποθεμάτων προς και από τις αγορές υπαίθριου εμπορίου, εξακολουθεί να υφίσταται για όσους από τους παραπάνω επαγγελματίες πωλητές, δεν διαθέτουν τα εμπορεύματά τους αποκλειστικά σε λαϊκές αγορές, λοιπές οργανωμένες υπαίθριες αγορές (εμποροπανηγύρεις, κλπ) ή μέσω πλανόδιου εμπορίου, αλλά διατηρούν παράλληλα κατάστημα διάθεσης των εμπορευμάτων τους.

1. IV. Διακίνηση αποθεμάτων από τις εγκαταστάσεις των οντοτήτων παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών και ταχυμεταφορών

8. Σύμφωνα με την παρ.6 του άρθρου 7 της Απόφασης Διοικητή Α.1123/2024 και κατόπιν των διευκρινίσεων που παρασχέθηκαν με την Ε.2030/2025, για τις διακινήσεις που διενεργούνται μέσω οντοτήτων παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών και ταχυμεταφορών και  εφόσον ο ταχυμεταφορέας μεταφέρει τα διακινούμενα αποθέματα στις εγκαταστάσεις της ταχυμεταφορικής (Κέντρο διαλογής-HUB), με την έναρξη της διακίνησης από τις εγκαταστάσεις της ταχυμεταφορικής εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, ενώ κατά την επιστροφή στις εγκαταστάσεις – σε περίπτωση μη παραδοθέντων αποθεμάτων – εκδίδεται και διαβιβάζεται σχετικό παραστατικό ποσοτικής παραλαβής.

Με την παρούσα γίνεται δεκτό ότι στις παραπάνω περιπτώσεις, δύνανται να μην εκδίδονται τα εν λόγω ψηφιακά παραστατικά διακίνησης, εφόσον οι ως άνω οντότητες παρέχουν όλες τις απαιτούμενες αναλυτικές πληροφορίες, με το εσωτερικό ηλεκτρονικό σύστημα που εφαρμόζουν για την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο των διακινούμενων αγαθών και οι πληροφορίες αυτές είναι άμεσα διαθέσιμες σε περίπτωση ελέγχου.

Ο Διοικητής της Α.Α.Δ.Ε.

Γεώργιος Πιτσιλής