Αυστηρά μέτρα για τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων στους θερινούς βοσκότοπους λόγω ευλογιάς

653

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Σε αυξημένη επιφυλακή παραμένουν οι κτηνιατρικές αρχές της χώρας για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, καθώς παρά τη σταθερή πτωτική τάση της επιζωοτίας συνεχίζουν να καταγράφονται νέες εστίες σε αρκετές Περιφερειακές Ενότητες. Με εγκύκλιο της Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής δίνονται αυστηρές οδηγίες για τις μετακινήσεις ζώων προς θερινούς βοσκότοπους, με βασικό στόχο την αποτροπή νέας διασποράς της νόσου.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Υγείας Ζώων του ΥΠΑΑΤ, από τις 30 Μαρτίου 2026 έως σήμερα επιβεβαιώθηκαν δέκα νέες εστίες ευλογιάς σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, της Δυτικής Ελλάδας και της Θεσσαλίας.

Νέες εστίες σε Λάρισα, Αιτωλοακαρνανία, Ηλεία και Ευρυτανία

Οι νέες επιβεβαιωμένες εστίες εντοπίστηκαν στις Περιφερειακές Ενότητες:

• Λάρισας,
• Αιτωλοακαρνανίας,
• Ηλείας,
• Ευρυτανίας.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες προειδοποιούν ότι οι επόμενοι μήνες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμοι για την εκρίζωση της νόσου, καθώς την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι είχε καταγραφεί δραματική αύξηση κρουσμάτων.

Σύσταση να αποφεύγονται οι μετακινήσεις

Η εγκύκλιος καλεί τους κτηνοτρόφους να αποφεύγουν, όπου είναι δυνατόν, τις μετακινήσεις προς θερινούς βοσκότοπους.

Σε περιπτώσεις όπου η μετακίνηση κρίνεται αναγκαία για λόγους ευζωίας των ζώων, αυτή θα εγκρίνεται μόνο μετά από αξιολόγηση κινδύνου από τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές και με αυστηρή εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας.

Υποχρεωτικοί έλεγχοι και καραντίνα

Για τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων προβλέπονται μεταξύ άλλων:

• κλινικός έλεγχος όλων των ζώων πριν τη μεταφορά,
• απογραφή και έλεγχος σήμανσης,
• υποχρεωτική απολύμανση οχημάτων μεταφοράς,
• απαγόρευση διέλευσης φορτηγών από ζώνες προστασίας,
• καραντίνα 30 ημερών στις εγκαταστάσεις προέλευσης και προορισμού,
• απαγόρευση συγχρωτισμού με άλλα κοπάδια,
• εργαστηριακοί έλεγχοι και δειγματοληψίες σιέλου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Παράλληλα, προβλέπεται αυστηρός έλεγχος των παραστατικών απολύμανσης και του εξοπλισμού των μεταφορέων.

Ειδικοί περιορισμοί στις απαγορευμένες ζώνες

Ακόμη πιο αυστηρά μέτρα εφαρμόζονται στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μετακίνηση προς θερινούς βοσκότοπους επιτρέπεται μόνο μετά την παρέλευση 51 ημερών από την επιβεβαίωση του τελευταίου κρούσματος στην περιοχή.

Επιπλέον, απαιτούνται επαναλαμβανόμενες κλινικές εξετάσεις και εργαστηριακοί έλεγχοι μετά την άφιξη των ζώων στους βοσκότοπους.

«Καθοριστική η συνεργασία όλων»

Η Κατερίνα Μαρίνου τονίζει στην εγκύκλιο ότι η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων είναι κρίσιμη για την επιτυχία των μέτρων περιορισμού και την αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης της ευλογιάς, η οποία προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στην ελληνική κτηνοτροφία και τον πρωτογενή τομέα.

Αναλυτικά, ολόκληρη η εγκύκλιος του ΥΠΑΑΤ για τη μετακίνηση προς θερινούς βοσκότοπους, έχει ως εξής:

«Σας γνωρίζουμε ότι η επιζωοτία της ευλογιάς εμφανίζει σταθερά πτωτική τάση ωστόσο αυτό δεν είναι καθόλου εφησυχαστικό, καθώς συνεχίζουν να καταγράφονται εστίες σε ορισμένες Π.Ε. Χώρας. Ειδικότερα το διάστημα από 30 Μαρτίου 2026 έως σήμερα επιβεβαιώθηκαν (10) δέκα νέες εστίες στις Περιφέρειες, Στερεάς Ελλάδας (Π.Ε. Ευρυτανίας), Δυτικής Ελλάδας (Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας, Π.Ε. Ηλείας) και Θεσσαλίας (Π.Ε. Λάρισας). Συνεπώς ο κίνδυνος παραμένει υψηλός στις εν λόγω Περιφέρειες και σε ολόκληρη τη Χώρα, για την αποτροπή εμφάνισης νέων εστιών μέσω της αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις καθώς και όσων προβλέπονται από τον Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687. Στο παρακάτω σχήμα διαπιστώνεται η κρισιμότητα των επόμενων μηνών για την εκρίζωση της ευλογιάς καθώς υπήρξε δραματική αύξηση των εστιών την ίδια χρονική περίοδο το προηγούμενο έτος.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω παρακαλούμε όπως οι μετακινήσεις προς τους θερινούς βοσκοτόπους αποφευχθούν, ή εγκριθούν, κατόπιν αξιολόγησης του κινδύνου από την τοπική αρμόδια αρχή. Στις περιπτώσεις, όπου κρίνεται αναγκαίο, για λόγους ευζωίας, οι μετακινήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται, με αυστηρή εφαρμογή των παρακάτω μέτρων:

Α. Ελεύθερες ζώνες. Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων στις ελεύθερες περιοχές με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

➢ Έλεγχος της σήμανσης, καταμέτρηση/απογραφή και κλινική εξέταση όλων των ζώων, από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή για την παρουσία κλινικών συμπτωμάτων συμβατών με τη νόσο εντός 24 ωρών πριν από τη μετακίνηση.

➢ Εφαρμογή των απαιτήσεων για την καθαριότητα και απολύμανση των οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων. Τα οχήματα μεταφοράς θα πρέπει να καθαρίζονται και απολυμαίνονται, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης (σχετικό 3), πριν τη φόρτωση και μετά την εκφόρτωση των ζώων. Οι διαδικασίες πιστοποιούνται με τη βεβαίωση απολύμανσης από τον σταθμό απολύμανσης και υπεύθυνη δήλωση του οδηγού ότι έχει προηγηθεί η καθαριότητα και απολύμανση του οχήματός του. Επισημαίνεται ότι: – η είσοδος των οδηγών στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, επιτρέπεται μόνο με χρήση κατάλληλου προστατευτικού εξοπλισμού – απαγορεύεται η διέλευση και η στάση των φορτηγών στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και στις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες.

➢ Κατά το διάστημα παραμονής στους θερινούς βοσκοτόπους, απαγορεύεται η είσοδος ζώων από άλλες εκτροφές και ο συγχρωτισμός με άλλα κοπάδια (με τη χρήση τεχνητών-φυσικών φραγμάτων, αποφυγή χρήσης κοινών ποτιστρών κλπ).

➢ Τα αιγοπρόβατα θα παραμείνουν σε καραντίνα 30 ημερών, τόσο στην εγκατάσταση προέλευσης, όσο και προορισμού. Με τη λήξη της καραντίνας στην εγκατάσταση προορισμού, τα ζώα εξετάζονται κλινικά από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή (συμπληρώνεται το Πρακτικό 9 της με Αριθμ. 1747/386028 /18.12.2023, Απόφασης).

➢ Η εγκατάσταση προορισμού θα πρέπει να έχει καθαριστεί και απολυμανθεί πριν την είσοδο των ζώων.

Β. Μετακίνηση από Περαιτέρω Απαγορευμένες Ζώνες και Ζώνες Επιτήρησης σε ελεύθερες περιοχές.

Τηρούνται σχολαστικά οι απαιτήσεις της παραγράφου

Α. Επιπλέον:

➢ Πραγματοποιείται δειγματοληπτικά εργαστηριακός έλεγχος σε δείγματα σιέλου με βάση τον Πίνακα υπεργεωμετρικής κατανομής των Cannon και Roe, με επιπολασμό 5% (Πίνακας 1).

➢ Η μετακίνηση πραγματοποιείται μόνο με όχημα μεταφοράς ζώντων ζώων.

➢ Κατά τη μεταφορά, απαγορεύεται η ταυτόχρονη μεταφορά ζώων από διαφορετικές εκτροφές.

➢ Στην εκτροφή προορισμού απαγορεύεται αυστηρά η είσοδος ζώων από άλλες εκτροφές και ο συγχρωτισμός με άλλα κοπάδια στη βοσκή (χρήση τεχνητώνφυσικών φραγμάτων, μη χρήση κοινών ποτιστρών).

➢ Στην εκμετάλλευση προορισμού και μετά τη λήξη της καραντίνας, διενεργείται κλινική εξέταση όλων των ζώων και έλεγχος οποιασδήποτε μεταβολής του πληθυσμού (συμπληρώνεται το Πρακτικό 9 της με Αριθμ. 1747/386028 /18.12.2023, Απόφασης) από την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία.

Γ. Μετακίνηση από Ζώνες Προστασίας που ορίστηκαν από τις 02-03-2026 έως σήμερα προς τις ελεύθερες περιοχές.

Τηρούνται σχολαστικά οι απαιτήσεις της παραγράφου Β και επιπλέον η μετακίνηση προς τον θερινό βοσκότοπο επιτρέπεται μόνο μετά από χρονικό διάστημα 51 ημερών (21+30 ημέρες) από την επιβεβαίωση του κρούσματος, βάσει του οποίου καθορίστηκαν οι ζώνες προστασίας και εντός των οποίων βρίσκεται η εν λόγω εκμετάλλευση της οποίας τα ζωά πρόκειται να μετακινηθούν προς τον θερινό βοσκότοπο.

Δ . Μετακινήσεις εντός των απαγορευμένων ζωνών.

Σε όλες τις μετακινήσεις ζώων εντός των απαγορευμένων ζωνών εφαρμόζονται οι απαιτήσεις των παραγράφων Α και Β και επιπλέον:

➢ Η μετακίνηση πραγματοποιείται μόνο με όχημα μεταφοράς ζώντων ζώων.

➢ Την πρώτη εβδομάδα μετά την άφιξη, διενεργείται κλινική εξέταση, απογραφή και δειγματοληψία σιέλου. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται σε διάστημα 10 ημερών (ημέρα 7 και 17 μετά την άφιξη).

Κατά τις παραπάνω μετακινήσεις, διενεργείται έλεγχος των βεβαιώσεων από τους σταθμούς απολύμανσης, των παραστατικών των τιμολογίων αγοράς απολυμαντικού, καθώς και του σχετικού εξοπλισμού απολύμανσης του μεταφορέα.

Στο προορισμό εφαρμόζονται τα μέτρα που ισχύουν για την αντιμετώπιση της Ευλογιάς των προβάτων, στην περιοχή /Π.Ε. Η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων είναι καθοριστική για την επιτυχία των μέτρων περιορισμού και την αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης της Ευλογιάς, που πλήττει σοβαρά τον πρωτογενή τομέα και την κτηνοτροφική παραγωγή της χώρα.

Η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Δρ. Κατερίνα Μαρίνου