Αγρο-φωτοβολταϊκά: «Μπλόκο» στη γη υψηλής παραγωγικότητας και πλατφόρμα που δεν άνοιξε ποτέ

254

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Δεκαέξι ημέρες μετά την 1η Φεβρουαρίου, ημερομηνία που ορίζει ο Νόμος 5261/2025 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-2025) για την έναρξη υποβολής αιτήσεων αγρο-φωτοβολταϊκών, η πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ παραμένει κλειστή – και καμία επίσημη ανακοίνωση δεν έχει δοθεί.

Την ίδια ώρα, το θεσμικό πλαίσιο αφήνει ανοιχτά σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του ίδιου του μέτρου.

Μιλάμε για την εγκατάσταση αγροτικών φωτοβολταϊκών σταθμών μέχρι 200 Kw, σε αγροτεμάχια χωρίς να διακόπτεται η αγροτική δραστηριότητα των αγροτεμαχίων, αφού αυτά εγκαθίστανται κατ’ ελάχιστο δύο μέτρα και δέκα εκατοστά (2,10 μ.) από το έδαφος και βρίσκονται πάνω από καλλιεργούμενες εκτάσεις ή στην οροφή θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων, ενώ οι κατ’ επάγγελμα αγρότες θα έχουν οικονομικά οφέλη, πέραν της αγροτικής παραγωγής και από την προσφερόμενη τιμή (ταρίφα) για την παραγόμενη ενέργεια που ορίζεται περίπου στα 65 €/MWh.

1ο Ερώτημα: Πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο χωρίς γη υψηλής παραγωγικότητας;

Στην παράγραφο 4 του άρθρου 67 (Κεφάλαιο Δ΄ – Προώθηση Αγρο-Φωτοβολταϊκών Σταθμών) του Νόμου 5261/2025 προβλέπεται ρητά:

«Οι αγρο-φωτοβολταϊκοί σταθμοί δεν δύναται να εγκατασταθούν σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, εκτός εάν εγκαθίστανται στις οροφές θερμοκηπίων…»

Η ρύθμιση αυτή δημιουργεί ένα ουσιαστικό πρακτικό αδιέξοδο.

Στην πράξη:

• Η πλειονότητα των αρδευόμενων και παραγωγικών εκτάσεων της χώρας είναι χαρακτηρισμένες ως γη υψηλής παραγωγικότητας.
• Οι γεωτρήσεις και οι πομώνες βρίσκονται σχεδόν αποκλειστικά σε αυτές τις εκτάσεις.
• Οι ανοικτές καλλιέργειες και τα δικτυοκήπια αναπτύσσονται κυρίως σε παραγωγική γη.

Αν η απαγόρευση παραμείνει ως έχει, η εφαρμογή αγρο-φωτοβολταϊκών σε ανοικτές καλλιέργειες καθίσταται ουσιαστικά αδύνατη. Το μέτρο θα περιοριστεί σχεδόν αποκλειστικά σε οροφές θερμοκηπίων, μειώνοντας δραστικά το εύρος και τα αναμενόμενα οφέλη.

Το ερώτημα που τίθεται είναι σαφές:

Θα τροποποιηθεί η διάταξη ώστε να επιτραπεί – υπό όρους – η εγκατάσταση και σε γη υψηλής παραγωγικότητας;
Διαφορετικά, το πρόγραμμα κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά.

2ο Ερώτημα: Γιατί δεν άνοιξε η πλατφόρμα την 1η Φεβρουαρίου;

Η παράγραφος 13 του ίδιου άρθρου 67 ορίζει ρητά:

«Η υποβολή αιτήσεων στον αρμόδιο Διαχειριστή εκκινεί από την 1η Φεβρουαρίου 2026.»

Σήμερα, 16 ημέρες μετά:

• Δεν έχει ανοίξει καμία ηλεκτρονική πλατφόρμα.
• Δεν έχει αναρτηθεί σχετική εγκύκλιος.
• Δεν έχει εκδοθεί επίσημη ανακοίνωση.

Υπάρχει ανεπίσημη πληροφόρηση ότι πιθανή ημερομηνία έναρξης μετατίθεται για την 1η Μαρτίου. Όμως, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση, η αγορά παραμένει σε καθεστώς αβεβαιότητας.

Μεγάλο ενδιαφέρον – Καμία υπεύθυνη ενημέρωση

Το ενδιαφέρον από αγρότες είναι πραγματικά μεγάλο. Πολλοί έχουν ήδη προετοιμάσει φακέλους, τεχνικές μελέτες και συνεργασίες, αναμένοντας την ενεργοποίηση της διαδικασίας.

Για ακόμη μία φορά, όμως:

• θεσπίζεται ένα πρόγραμμα,
• ορίζεται συγκεκριμένη ημερομηνία,
• δημιουργείται προσδοκία,
• και τελικά δεν υπάρχει καμία επίσημη καθοδήγηση.

Η έλλειψη ενημέρωσης πλήττει την αξιοπιστία του σχεδιασμού και δημιουργεί εύλογη ανησυχία.

Το ζητούμενο

Οι αγρότες δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν:

• σαφές θεσμικό πλαίσιο που να μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη,
• ρεαλιστικές ρυθμίσεις για τη γη υψηλής παραγωγικότητας,
• ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα,
• επίσημη και υπεύθυνη ενημέρωση.

Το πρόγραμμα Αγρο-Φωτοβολταϊκά μπορεί να αποτελέσει εργαλείο μείωσης κόστους παραγωγής και ενίσχυσης της αγροτικής βιωσιμότητας.

Αν όμως δεν υπάρξουν άμεσες διευκρινίσεις και διορθωτικές κινήσεις, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη μία χαμένη ευκαιρία.