Ακτινίδιο και άρδευση: Γιατί η ανάλυση νερού είναι κρίσιμη για την καλλιέργεια

160

Η ακτινιδιά αποτελεί μια από τις πιο δυναμικές καλλιέργειες στην Ελλάδα, αλλά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην ποιότητα του νερού άρδευσης και στην αλατότητα του εδάφους. Η ανάλυση νερού, σύμφωνα με τον γεωπόνο Βασίλη Έξαρχο, είναι απαραίτητη για τη σωστή θρέψη, την προστασία της φυτείας και τη διατήρηση της παραγωγικότητας, ειδικά όταν εφαρμόζονται μεγάλοι όγκοι νερού ανά στρέμμα.

Πιο αναλυτικά:

Η ακτινιδιά είναι μία από τις πιο δυναμικές καλλιέργειες στην Ελλάδα ωστόσο όμως, παρουσιάζει υψηλή ευαισθησία στην ποιότητα του νερού άρδευσης και στην αλατότητα του εδάφους.

Όπως επισημαίνει ο γνωστός Γεωπόνος Βασίλης Έξαρχος, πέρα από την εδαφολογική και τη φυλλοδιαγνωστική και η ανάλυση νερού άρδευσης αποτελεί προαπαιτούμενο για την προστασία της φυτείας και τη διατήρηση της παραγωγικότητας σε βάθος χρόνου.

Επίσης σημαντικό είναι για τα προγράμματα λίπανσης (που βγαίνουν την περίοδο αυτή, δηλαδή αρχές Μαρτίου), να γνωρίζουμε τα θρεπτικά στοιχεία (π.χ. N, Ca, Mg) που περιέχει το νερό, για να υπολογίζονται, σκεπτόμενοι ότι εφαρμόζουμε περίπου έως και 1.000.000 λίτρα νερού τον χρόνο!!! ανά στρέμμα και μάλιστα όχι παντού σε όλο το κτήμα,   αλλά τοπικά, περιμετρικά του φυτού.

Γιατί είναι τόσο κρίσιμη η ποιότητα του νερού;

Γνωρίζουμε ότι η χρήση ακατάλληλου νερού άρδευσης μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες ζημιές τόσο στο έδαφος όσο και στα φυτά.

Τα βασικότερα χαρακτηριστικά που ελέγχουμε με την ανάλυση νερού είναι τα εξής:

1. pH του νερού

Θα πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 6,5 και 8,2. Τιμές εκτός αυτού του εύρους προκαλούν ανισορροπίες στη θρέψη του φυτού και μπορεί να αποτελούν ένδειξη παρουσίας τοξικών ιόντων, που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

• Αλατότητα (TDS ή ηλεκτρική αγωγιμότητα – EC)

Η υψηλή αλατότητα του νερού οδηγεί σε σταδιακή αλάτωση του εδάφους. Σε βάθος χρόνου, αυτό έχει καταστροφικές συνέπειες για την καλλιέργεια ακτινιδίου, καθώς το φυτό δεν αντέχει υψηλά επίπεδα αλάτων.

• Νάτριο (Na) και σχέση με Ασβέστιο-Μαγνήσιο

Υψηλή συγκέντρωση νατρίου – ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με χαμηλά επίπεδα ασβεστίου και μαγνησίου – καταστρέφει τη δομή του εδάφους. Το έδαφος γίνεται συμπαγές, χάνει την καλή στράγγιση και εμφανίζεται λιμνάζον νερό. Οι ρίζες στερούνται οξυγόνου, δημιουργούνται συνθήκες για φυτοπαθολογικές προσβολές και τα φυτά σταδιακά μαραίνονται και ξεραίνονται.

• Ανθρακικό ασβέστιο (CaCO₃) / επικινδυνότητα εμφράξεων

Υψηλή περιεκτικότητα μπορεί να προκαλέσει βούλωμα (έμφραξη) των σταλακτών, των σωλήνων και του δικτύου άρδευσης, με αποτέλεσμα προβλήματα στην ομοιόμορφη παροχή νερού.

Επίσης, δημιουργεί ανισορροπία στη θρέψη μιας και το ασβέστιο όταν περισσεύει δημιουργεί προβλήματα.

• Βόριο (B)

Το βόριο είναι απαραίτητο ιχνοστοιχείο σε μικρές όμως ποσότητες, αλλά υπερβολικές συγκεντρώσεις προκαλούν τοξικότητα στο ακτινίδιο, με σοβαρές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την παραγωγή.

Πώς συλλέγουμε σωστά δείγμα νερού;

Για αξιόπιστα αποτελέσματα, η διαδικασία συλλογής πρέπει να γίνεται με προσοχή και ως εξής:

1. Χρησιμοποιούμε καθαρό πλαστικό μπουκάλι 2 λίτρων.
2. Το ξεπλένουμε καλά με το ίδιο νερό που θα αναλύσουμε.
3. Αφήνουμε το νερό να τρέχει για 15 λεπτά, προτού πάρουμε το δείγμα.
4. Συλλέγουμε σταδιακά (και όχι κατευθείαν) μικρές ποσότητες νερού επί 20 λεπτά, μέχρι να γεμίσει το μπουκάλι.
5. Μεταφέρουμε άμεσα το δείγμα στο εργαστήριο ή το διατηρούμε στο ψυγείο μέχρι την μέρα που θα το πάμε στο εργαστήριο.
6. Συνοδεύουμε πάντα με ετικέτα (χαρτί) που αναφέρει όλα τα στοιχεία του παραγωγού και του κτήματος.

Ειδική περίπτωση: Όταν ποτίζουμε από ποτάμι, παίρνουμε δείγμα και από τη μέση της ροής και από τη μέση του βάθους του νερού, ώστε να είναι αντιπροσωπευτικό.

Πόσο συχνά πρέπει να γίνεται ο έλεγχος;

Σύμφωνα με τον κ. Έξαρχο, για λόγους ασφαλείας συνιστάται ο επανέλεγχος κάθε 2-3 χρόνια, διότι:

1. Με την πτώση της στάθμης του υδροφόρου ορίζοντα και τη διείσδυση υφάλμυρων νερών (ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά στη θάλασσα) αλλάζουν γρήγορα και επικίνδυνα τα χαρακτηριστικά του νερού άρδευσης.
2. Όπως προαναφέραμε, αντλούμε πολύτιμες πληροφορίες για τις προτάσεις λίπανσης.

Τι κάνουμε αν εντοπιστεί πρόβλημα;

Εφόσον εντοπίσουμε έγκαιρα το πρόβλημα, υπάρχουν λύσεις (π.χ. βελτίωση του νερού, χρήση διορθωτικών μέσων, αλλαγή πηγής κ.ά.). Αν όμως καθυστερήσουμε, η ζημιά στο έδαφος και στην καλλιέργεια γίνεται μη αναστρέψιμη και καταστροφική. Το ακτινίδιο λοιπόν απαιτεί πολύ αλλά και ποιοτικό νερό. Η τακτική ανάλυση αποτελεί ασφαλιστήριο συμβόλαιο για τη μακροχρόνια επιβίωση και την αποδοτικότητα της φυτείας.