Ακτινίδιο: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί για τη σωστή διαχείριση του ασβεστίου

Σε μια ακόμη στοχευμένη γεωπονική παρέμβαση προχωρά ο γνωστός για την ενασχόλησή του με το ακτινίδιο γεωπόνος Βασίλης Έξαρχος (MSc, PhD), αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο του ασβεστίου στη φυσιολογία του φυτού και στην ποιότητα του καρπού. Το ασβέστιο αποτελεί ένα από τα 17 απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία της καλλιέργειας, με άμεση επίδραση στο μέγεθος, τη δομή και τη διατηρησιμότητα του ακτινιδίου, ενώ η σωστή διαχείρισή του θεωρείται κρίσιμη για την επιτυχία της παραγωγής.

Ο ρόλος του ασβεστίου στο φυτό και τον καρπό

Το ασβέστιο προσλαμβάνεται από το ακτινίδιο ως δισθενές κατιόν (Ca⁺⁺). Συμμετέχει ενεργά στις κυτταρικές διαιρέσεις, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του φυτού και του καρπού. Παράλληλα, διασφαλίζει την ανατομική ακεραιότητα και τη φυσιολογική λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών και του κυτταρικού τοιχώματος.

Η λειτουργία αυτή είναι υψίστης σημασίας για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ακτινιδίου, καθώς και για τη διατηρησιμότητά του στους ψυκτικούς θαλάμους. Είναι χαρακτηριστικό ότι μια μέση παραγωγή (για παράδειγμα, 3 τόνοι ανά στρέμμα) απαιτεί περίπου 21 μονάδες ασβεστίου. Η ποσότητα αυτή είναι ίση με τις ανάγκες του φυτού σε άζωτο (κάτι που σπάνια συναντάται σε άλλες καλλιέργειες) και ελάχιστα μικρότερη από τις απαιτήσεις του σε κάλιο, που αποτελεί το νούμερο ένα θρεπτικό στοιχείο για το ακτινίδιο.

Το λάθος των παραγωγών και η αξία της Εδαφολογικής και Φυλοδιαγνωστικής ανάλυσης

Αν και τα περισσότερα Ελληνικά Εδάφη όπου καλλιεργείται το ακτινίδιο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ανθρακικό ασβέστιο (γεγονός που αποτελεί βασική αιτία για τα υψηλά αλκαλικά pH), αυτό δεν εξασφαλίζει 100% την επάρκειά του.

Ο μοναδικός ασφαλής δείκτης για τη διαχείριση και την ποσότητα εφαρμογής του ασβεστίου με τα λιπάσματα είναι η εδαφολογική ανάλυση και πιο συγκεκριμένα η Ανάλυση που προσδιορίζει το “διαθέσιμο” ασβέστιο στο έδαφος, το οποίο πρέπει να ξεπερνά τα 2500 ppm ώστε να μην υπάρχει έλλειψη, ενώ στην περίπτωση των φύλλων πρέπει να ξεπερνά το 1,9 % επί της ξηρής ουσίας και βέβαια η αξιολόγηση όλων αυτών των αποτελεσμάτων γίνεται από έμπειρο Γεωπόνο.

Δυστυχώς, πολλοί Έλληνες ακτινιδιοπαραγωγοί διαχειρίζονται αυτή την κρίσιμη διαδικασία εμπειρικά και «με το μάτι». Αντί να ακολουθούν τις Εδαφολογικές αναλύσεις και τη Φυλλοδιαγνωστική, εφαρμόζουν ασβέστιο αντιγράφοντας απλώς τις πρακτικές άλλων παραγωγών σε περιοχές.

Οι προτάσεις του ειδικού για τη σωστή λίπανση

Με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν από τις Αναλύσεις, ο κ. Έξαρχος προτείνει ένα συγκεκριμένο “Διπλό” πλάνο παρέμβασης:

• Υδρολιπάνσεις: Συνιστώνται συχνές εφαρμογές με μικρές δόσεις ασβεστίου αυστηρά κατά την περίοδο από τις αρχές Ιουνίου έως τις αρχές Ιουλίου. Αυτό είναι το μοναδικό διάστημα που ο καρπός προσλαμβάνει ασβέστιο από το έδαφος μέσω του αγγειακού συστήματος, καθώς ο καρπός διαπνέειμέχρι τις αρχές Ιουλίου. Μετά το πέρας αυτής της περιόδου, η Διαπνοή του καρπού σταματά εντελώς και η υπερβολική δόση του ασβεστίου δεν μπορεί να μεταφερθεί στον καρπό. Συνεπώς, οποιαδήποτε μεταγενέστερη εφαρμογή πηγαίνει χαμένη… ενώ επίσης οι υπερλιπάνσεις ασβεστίου μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα λόγω ανταγωνισμού του ασβεστίου με το κάλιο και το μαγνήσιο.

• Διαφυλλικές λιπάνσεις: Κατά την ίδια περίοδο (αρχές Ιουνίου – αρχές Ιουλίου), προτείνεται παράλληλα με την υδρολίπανση και η διενέργεια 2-3 διαφυλλικών ψεκασμών με ασβέστιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι την περίοδο αυτή του Ιουνίου, φροντίζουμε να μη λείψει το νερό από το φυτό, διότι το νερό μεταφέρει το Ασβέστιο στον καρπό μέσω της Διαπνοής. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο με συχνές και μικρές αρδεύσεις.