Ανάκαμψη της παραγωγής αποσταγμάτων στην Ελλάδα και προκλήσεις κατανάλωσης

Ο κλάδος παραγωγής και εμπορίας αποσταγμάτων στην Ελλάδα καταγράφει σημαντική συνεισφορά στην εθνική οικονομία, φτάνοντας τα 2,1 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ και υποστηρίζοντας πάνω από 73 χιλιάδες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ. Παρά την αύξηση της εγχώριας παραγωγής, η κατανάλωση παραμένει μειωμένη, επηρεασμένη από την οικονομική ύφεση και την υψηλή φορολογία.

Αύξηση Παραγωγής και Περιφερειακή Συγκέντρωση

Τα τελευταία χρόνια η ελληνική παραγωγή αποσταγμάτων παρουσιάζει σταθερή άνοδο, φτάνοντας τα 56 εκατ. λίτρα το 2024, αυξημένη κατά 4,9% σε σχέση με το 2023. Η παραγωγή συγκεντρώνεται κυρίως σε τρεις περιοχές: Θεσσαλία, Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, που αντιστοιχούν στο 67% του συνολικού όγκου. Παρά τη σταθεροποίηση των πωλήσεων στα 5,1 εκατ. 9λιτρα κιβώτια κατά την τριετία 2023-2025, η κατανάλωση παραμένει χαμηλότερη από τα επίπεδα του 2009, επηρεασμένη από την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ) και του ΦΠΑ.

Φορολογική Επιβάρυνση και Επιπτώσεις

Η Ελλάδα εμφανίζει τον υψηλότερο συντελεστή ΕΦΚ αποσταγμάτων στην ΕΕ-27, πάνω από διπλάσιο σε σχέση με τις ανταγωνιστικές χώρες. Οι φόροι αντιπροσωπεύουν το 55% της λιανικής τιμής, περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος και ενισχύοντας το παράνομο εμπόριο. Την τριετία 2022-2024, μόνο οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ κατέγραψαν κατασχέσεις περίπου 500 χιλιάδων λίτρων αλκοολούχων ποτών.

Οφέλη από Μείωση ΕΦΚ

Η προσαρμογή του ΕΦΚ από €2.548 στα €1.930 ανά 100 λίτρα αιθυλικής αλκοόλης εκτιμάται ότι θα έχει πολλαπλά οφέλη:

• Αύξηση των πωλήσεων νόμιμων αποσταγμάτων κατά 8,3% και ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.
• Δημιουργία και διατήρηση θέσεων εργασίας στον κλάδο κατά περίπου 13 χιλιάδες.
• Αύξηση ΑΕΠ κατά €180 εκατ. και θετική ή ουδέτερη επίδραση στα δημόσια έσοδα έως €2,4 εκατ.
• Μείωση της λιανικής τιμής κατά 13,6% και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στον τουριστικό και HORECA τομέα.

Συμπέρασμα

Η μελέτη του ΙΟΒΕ δείχνει ότι η ελληνική παραγωγή αποσταγμάτων παραμένει δυναμική και σημαντική για την οικονομία, ενώ η αναπροσαρμογή του φορολογικού πλαισίου αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης, την καταπολέμηση της παραοικονομίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.