Ανασύσταση αιγοπροβατοτροφίας: Από τα €372 εκατ. της Κύπρου στα €3,2 δισ. της Ελλάδας

344

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Το σχέδιο ανασυγκρότησης της κυπριακής κτηνοτροφίας, μετά την κρίση του αφθώδους πυρετού (πριν από 6 μήνες), παρουσιάστηκε την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026 υπό τον επικεφαλής της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής, Σταύρο Μαλά.

Πρόκειται για ένα 12ετές σχέδιο ενισχύσεων συνολικού ύψους €610,925 εκατ. για την περίοδο 2027-2038, με την αιγοπροβατοτροφία να αποτελεί τον μεγαλύτερο πυλώνα, καθώς προβλέπονται €372,225 εκατ. για την ανασύσταση και αναβάθμιση του κλάδου.

Και εδώ αρχίζει η ενδιαφέρουσα σύγκριση με την Ελλάδα.

Γιατί, εάν πάρουμε τα στοιχεία της κυπριακής κρίσης και τα αναγάγουμε στις απώλειες που έχει προκαλέσει η ευλογιά στην ελληνική αιγοπροβατοτροφία, τα ποσά που προκύπτουν είναι ιδιαίτερα υψηλά.

Τι συνέβη στην Κύπρο

Το 2025 στην Κύπρο καταγράφονται 1.966 αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις και συνολικά 438.421 αιγοπρόβατα.

Από τον αφθώδη πυρετό επηρεάστηκαν συνολικά 121 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, με αποτέλεσμα να θανατωθούν 84.133 ζώα.

Ειδικότερα:

• 104 μονάδες αιγοπροβάτων – 56.632 ζώα
• 14 μονάδες βοοειδών – 3.018 ζώα
• 3 χοιροτροφικές μονάδες – 24.483 ζώα

Έτσι, στην αιγοπροβατοτροφία επλήγη το 6,15% των μονάδων και θανατώθηκε το 19,19% των αιγοπροβάτων.

Μέχρι στιγμής έχουν καταβληθεί €17.288.069 σε αποζημιώσεις, συμπεριλαμβανομένων προκαταβολών €2.654.277 και αποζημιώσεων για γάλα και ζωοτροφές.

Η μέση αποζημίωση διαμορφώθηκε σε:

• €206 ανά αιγοπρόβατο
• €1.636 ανά αγελάδα
• €111 ανά χοίρο

Ωστόσο, για τη σύγκριση με την Ελλάδα, το σημαντικότερο στοιχείο είναι άλλο: 56.632 αιγοπρόβατα θανατώθηκαν στην Κύπρο και για την ανασύσταση και αναβάθμιση της αιγοπροβατοτροφίας προβλέπονται €372,225 εκατ.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, στην Ελλάδα καταγράφονται 90.898 αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις και 15.474.289 δηλωμένα αιγοπρόβατα.

Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφοροποίηση όταν εξετάζουμε τους παραγωγούς που παραδίδουν γάλα.

Το 2025 παρέδωσαν:

• πρόβειο γάλα 38.274 κτηνοτρόφοι
• γίδινο γάλα 12.303 κτηνοτρόφοι

Συνολικά, δηλαδή, 50.577 αιγοπροβατοτρόφοι, με την επισήμανση ότι υπάρχουν κοινές εκμεταλλεύσεις προβάτων και αιγών.

Μέχρι τις 26 Μαΐου 2026, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ για την ευλογιά κατέγραφαν:

• 2.172 επιβεβαιωμένα κρούσματα
• 2.681 πληγείσες εκτροφές
• 488.754 θανατώσεις αιγοπροβάτων από την έναρξη της επιζωοτίας τον Αύγουστο του 2024.

Στην ανάλυση αυτή δεν συνυπολογίζονται οι 38.056 θανατώσεις λόγω πανώλης, ούτε και του αφθώδη πυρετού στη Λέσβο.

Πόσο μεγάλη είναι η απώλεια του ελληνικού ζωικού κεφαλαίου;

Εδώ υπάρχει μία κρίσιμη διαφοροποίηση στη βάση υπολογισμού.

Με βάση τα 15,47 εκατ. δηλωμένα αιγοπρόβατα, οι 488.754 θανατώσεις αντιστοιχούν περίπου στο 3,1% του ζωικού κεφαλαίου.

Εάν όμως χρησιμοποιήσουμε ως βάση τα περίπου 5 εκατ. πραγματικά αιγοπρόβατα, δηλαδή τη βάση που συνδέεται με τη χορήγηση της συνδεδεμένης ενίσχυσης, τότε το ποσοστό των θανατώσεων ανεβαίνει περίπου στο 9,77%.

Αντίστοιχα, από τις 50.577 εκμεταλλεύσεις που παρέδωσαν γάλα το 2025, οι 2.681 έχουν πληγεί, δηλαδή περίπου 5,3%.

Εάν ως βάση χρησιμοποιηθούν οι περίπου 38.000 δικαιούχοι της συνδεδεμένης ενίσχυσης, το ποσοστό διαμορφώνεται περίπου στο 7%.

Με λίγα λόγια

Στην Κύπρο:

6,15% των αιγοπροβατοτροφικών μονάδων επλήγησαν και 19,19% των αιγοπροβάτων θανατώθηκαν.

Στην Ελλάδα:

5,3%-7% των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων έχουν πληγεί, ενώ οι θανατώσεις αντιστοιχούν περίπου στο 9,77% του πραγματικού παραγωγικού ζωικού κεφαλαίου, εφόσον ως βάση ληφθούν τα περίπου 5 εκατ. αιγοπρόβατα.

Τι σημαίνει αυτό σε χρήματα;

Αν θέλουμε να κάνουμε μία όσο γίνεται καθαρότερη αναλογική σύγκριση, το ασφαλέστερο μέτρο είναι οι θανατώσεις αιγοπροβάτων, δηλαδή το ζωικό κεφάλαιο που πρέπει να ανασυσταθεί.

1. Πόσα προβλέπει η Κύπρος ανά θανατωμένο αιγοπρόβατο;

Στην Κύπρο:

56.632 αιγοπρόβατα → €372,225 εκατ.

Άρα:

€372.225.000 / 56.632 = περίπου €6.574 ανά θανατωμένο αιγοπρόβατο.

Εάν εφαρμόσουμε ακριβώς την ίδια αναλογία στην Ελλάδα, όπου οι θανατώσεις λόγω ευλογιάς ανέρχονται σε 488.754 αιγοπρόβατα, τότε:

488.754 × €6.574 = περίπου €3,21 δισ.

Δηλαδή, με αυτή τη μέθοδο, η αντίστοιχη ελληνική χρηματοδότηση για την ανασύσταση της αιγοπροβατοτροφίας θα έφτανε περίπου τα €3,2 δισ.

Η Ελλάδα είχε 8,63 φορές περισσότερες θανατώσεις

Η διαφορά στους απόλυτους αριθμούς είναι εντυπωσιακή.

Η Ελλάδα έχει χάσει:

488.754 αιγοπρόβατα

έναντι:

56.632 στην Κύπρο.

Άρα:

488.754 / 56.632 = 8,63 φορές περισσότερες θανατώσεις.

Με την ίδια χρηματοδοτική αναλογία:

€372,225 εκατ. × 8,63 = περίπου €3,21 δισ.

Επομένως, η σύγκριση με βάση τις πραγματικές απώλειες οδηγεί στο ποσό των €3,21 δισ.

2. Αν χρησιμοποιήσουμε ως βάση το πραγματικό παραγωγικό ζωικό κεφάλαιο

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη προσέγγιση.

Στην Κύπρο τα 438.421 αιγοπρόβατα αντιστοιχούν σε πρόγραμμα ανασύστασης ύψους €372,225 εκατ.

Άρα:

€372.225.000 / 438.421 = περίπου €849 ανά αιγοπρόβατο.

Εάν εφαρμόσουμε την ίδια αναλογία στα περίπου 5 εκατ. πραγματικά αιγοπρόβατα της Ελλάδας, τότε:

5.000.000 × €849 = περίπου €4,25 δισ.

Έχουμε λοιπόν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις:

Μέθοδος αναγωγής	Αντίστοιχο ποσό για Ελλάδα
Με βάση τις θανατώσεις	≈ €3,21 δισ.
Με βάση ~5 εκατ. πραγματικά αιγοπρόβατα	≈ €4,25 δισ.

3. Και αν χρησιμοποιήσουμε το δηλωμένο ζωικό κεφάλαιο;

Εδώ το αποτέλεσμα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο.

Η Κύπρος προβλέπει €372,225 εκατ. για 438.421 αιγοπρόβατα, δηλαδή περίπου €848,99 ανά δηλωμένο αιγοπρόβατο.

Η Ελλάδα δηλώνει 15.474.289 αιγοπρόβατα.

Επομένως:

15.474.289 × €848,99 = περίπου €13,13 δισ.

Με αυτή τη μέθοδο αναγωγής, η αντίστοιχη ελληνική χρηματοδότηση θα έφτανε περίπου τα €13,1 δισ.

Τρεις διαφορετικές αναγωγές – τρία διαφορετικά ποσά

Βάση υπολογισμού	Αντίστοιχη ελληνική χρηματοδότηση
488.754 θανατώσεις	≈ €3,21 δισ.
~5 εκατ. πραγματικό ζωικό κεφάλαιο	≈ €4,25 δισ.
15.474.289 δηλωμένα αιγοπρόβατα	≈ €13,13 δισ.

Η διαφορά ανάμεσα στις τρεις προσεγγίσεις δεν είναι μία απλή μαθηματική λεπτομέρεια. Είναι το αποτέλεσμα της διαφορετικής βάσης που χρησιμοποιείται για να αποτυπωθεί το μέγεθος του ελληνικού κτηνοτροφικού τομέα.

Δεν μιλάμε μόνο για αποζημιώσεις

Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο της σύγκρισης.

Τα €372,225 εκατ. της Κύπρου δεν αποτελούν απλώς ένα ταμείο αποζημίωσης για τα ζώα που θανατώθηκαν.

Αποτελούν τον βασικό πυλώνα ενός 12ετούς σχεδίου ανασύστασης, ανασυγκρότησης και αναβάθμισης της αιγοπροβατοτροφίας.

Το συνολικό κυπριακό σχέδιο φτάνει τα €610,925 εκατ. και περιλαμβάνει, πέρα από την αιγοπροβατοτροφία, και άλλες παρεμβάσεις.

Άρα, τα περίπου €3,2 δισ. που προκύπτουν για την Ελλάδα με βάση τις απώλειες αφορούν μόνο την ανασύσταση της αιγοπροβατοτροφίας, εφόσον εφαρμοστεί η ίδια αναλογία χρηματοδότησης ανά απωλεσθέν ζώο.

Δεν αποτελούν αναγωγή ολόκληρου του κυπριακού πακέτου των €610,925 εκατ.

Το ερώτημα πλέον είναι πολιτικό

Η αριθμητική σύγκριση Κύπρου και Ελλάδας δείχνει κάτι πολύ συγκεκριμένο.

Η Κύπρος, με 56.632 θανατωμένα αιγοπρόβατα, προβλέπει €372,225 εκατ. μόνο για την ανασύσταση και αναβάθμιση της αιγοπροβατοτροφίας.

Η Ελλάδα, έχοντας χάσει 488.754 αιγοπρόβατα από την ευλογιά, θα χρειαζόταν περίπου €3,21 δισ. εάν εφαρμοζόταν η ίδια χρηματοδοτική αναλογία ανά απωλεσθέν ζώο.

Εάν, μάλιστα, η αναγωγή γίνει με βάση το συνολικό δηλωμένο ζωικό κεφάλαιο, το αντίστοιχο ποσό φτάνει περίπου στα €13,13 δισ.

Φυσικά, καμία από αυτές τις αναγωγές δεν αποτελεί από μόνη της «δικαιούμενο» ποσό για την Ελλάδα. Αποτελεί όμως ένα μέτρο σύγκρισης της χρηματοδοτικής έντασης που επέλεξε η Κύπρος για την ανασυγκρότηση του δικού της κτηνοτροφικού τομέα.

Και αυτό είναι το ουσιαστικό ερώτημα:

Τι σχέδιο ανασυγκρότησης θα υπάρξει για την ελληνική κτηνοτροφία μετά την ευλογιά και με ποιο ύψος χρηματοδότησης;

ΥΠΑΑΤ, κυβέρνηση και ΑΑΔΕ καλούνται πλέον να επιλέξουν τη μεθοδολογία και τη χρηματοδοτική βάση.

Το ζητούμενο, όμως, είναι ένα:

να υπάρξει σχέδιο και να υπάρξει χωρίς άλλη καθυστέρηση.