Ανοίγει ο δρόμος για βιολογικές αγορές στην ελληνική ύπαιθρο

110

Ανοδική πορεία καταγράφει τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των παραγωγών που συμμετέχουν στις οργανωμένες αγορές βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα αυξάνεται και ο αριθμός των αγορών. Σήμερα λειτουργούν 24 αγορές στην Αττική και πέντε στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, όμως το τοπίο ενδέχεται να αλλάξει σύντομα, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια για νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα επιτρέπει τη δημιουργία αγορών βιολογικών προϊόντων σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Νέες αγορές και στην ελληνική περιφέρεια

Όπως αναφέρει η Δήμητρα Τσακίρη, πρόεδρος του Αυτοδιαχειριζόμενου Φορέα Αγορών Βιολογικών Προϊόντων της Αττικής, η επέκταση των αγορών στην ύπαιθρο αποτελεί σημαντικό βήμα για παραγωγούς και καταναλωτές.

Η δημιουργία οργανωμένων αγορών στην περιφέρεια θα μπορούσε να προσφέρει στους καταναλωτές ευκολότερη πρόσβαση σε πιστοποιημένα, φρέσκα και οικονομικά προσιτά προϊόντα, ενώ ταυτόχρονα θα επέτρεπε σε περισσότερους παραγωγούς να διαθέτουν την παραγωγή τους στην περιοχή όπου καλλιεργούν.

Στην Αττική λειτουργούν σήμερα 24 αγορές, στις οποίες συμμετέχουν περίπου 350 παραγωγοί, ενώ αναμένεται η οριστικοποίηση τεσσάρων ακόμη αγορών από τους δήμους.

Πέντε αγορές στη Θεσσαλονίκη με 105 παραγωγούς

Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης λειτουργούν σήμερα πέντε οργανωμένες αγορές βιολογικών προϊόντων, στις οποίες συμμετέχουν συνολικά 105 παραγωγοί.

Η νεότερη αγορά δημιουργήθηκε πριν από περίπου οκτώ μήνες στη Θέρμη, ενώ ο αριθμός των παραγωγών που εντάσσονται στον φορέα συνεχίζει να αυξάνεται. Ενδεικτικά, το 2024 καταγράφηκαν 18 νέα μέλη, το 2025 προστέθηκαν ακόμη πέντε και μέχρι στιγμής το 2026 έχουν ενταχθεί τρεις νέοι παραγωγοί.

Η εποχικότητα καθορίζει την ποικιλία των προϊόντων

Βασικό χαρακτηριστικό των αγορών βιολογικών παραγωγών είναι ότι τα προϊόντα προέρχονται αποκλειστικά από τους ίδιους τους παραγωγούς και όχι από εμπόρους. Παράλληλα, δεν επιτρέπεται η μεταπώληση προϊόντων που έχουν αγοραστεί από τρίτους.

Ως αποτέλεσμα, η ποικιλία φρούτων και λαχανικών που βρίσκουν οι καταναλωτές στους πάγκους επηρεάζεται άμεσα από την εποχικότητα. Η γεωγραφική διασπορά, ωστόσο, των παραγωγών διευρύνει σημαντικά την προσφορά, αν και οι διαθέσιμες ποσότητες μεταβάλλονται ανάλογα με την εποχή.

Στη Θεσσαλονίκη, οι περισσότεροι παραγωγοί προέρχονται από τη Βόρεια Ελλάδα, ταξιδεύοντας από περιοχές που εκτείνονται από την Πρέβεζα μέχρι την Καβάλα. Παράλληλα, υπάρχουν παραγωγοί από την Αργολίδα και τα Χανιά.

Στην Αττική, η γεωγραφική προέλευση είναι ακόμη πιο διευρυμένη, καθώς συμμετέχουν παραγωγοί από πολλές περιοχές της χώρας. Έτσι, οι καταναλωτές μπορούν να βρουν ακόμη και πιο ιδιαίτερα προϊόντα, όπως dragon fruit και παπάγιες από την Κρήτη.

Αυστηροί έλεγχοι για την πιστοποίηση των παραγωγών

Οι παραγωγοί που συμμετέχουν στις αγορές βιολογικών προϊόντων πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οφείλουν να βρίσκονται οι ίδιοι στους πάγκους τους, να διαθέτουν αποκλειστικά προϊόντα δικής τους παραγωγής, να είναι επαγγελματίες αγρότες και να διαθέτουν την απαιτούμενη βιολογική πιστοποίηση.

Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται σε πολλαπλά επίπεδα. Συμμετέχουν οι φορείς πιστοποίησης, ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός (ΕΛΓΟ), το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και οι αρμόδιες Περιφερειακές Αρχές.

Παράλληλα, οι ίδιοι οι φορείς των βιολογικών παραγωγών πραγματοποιούν συνεχείς ελέγχους στα μέλη τους, μεταξύ άλλων με δειγματοληψίες σε αγροκτήματα και εγκαταστάσεις, σε συνεργασία με εργαστήρια που είναι διαπιστευμένα από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ).

«Η αγορά είναι ανοιχτή και ορατή στον καταναλωτή»

Σύμφωνα με την Άννα Αϊβαζίδου, πρόεδρο του Αυτοδιαχειριζόμενου Φορέα Παραγωγών Βιολογικών Αγορών της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, σημαντική δικλίδα ασφαλείας αποτελεί και η άμεση σχέση παραγωγού και καταναλωτή.

Οι καταναλωτές γνωρίζουν τους παραγωγούς, συνομιλούν μαζί τους και έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν ακόμη και τις αγροτικές τους εκμεταλλεύσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η παραγωγική διαδικασία παραμένει ορατή και άμεσα συνδεδεμένη με το προϊόν που φτάνει στο τραπέζι.

Η συγκεκριμένη λειτουργία διαφοροποιεί τις οργανωμένες αγορές βιολογικών παραγωγών από ένα απρόσωπο μοντέλο εμπορίας, καθώς ο καταναλωτής γνωρίζει ποιος καλλιέργησε το προϊόν που αγοράζει.

Περισσότερο από μια αγορά: μια διαφορετική σχέση με την αγροτική παραγωγή

Η Δήμητρα Τσακίρη υπογραμμίζει ότι ο ρόλος των βιολογικών αγορών δεν περιορίζεται στη διάθεση ποιοτικών προϊόντων σε προσιτές τιμές.

Η άμεση επαφή παραγωγών και καταναλωτών συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας διαφορετικής αγροδιατροφικής κουλτούρας. Ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί καλύτερα τον χρόνο, την εργασία και τις δυσκολίες που απαιτούνται για την παραγωγή ενός αγροτικού προϊόντος.

Παράλληλα, η επίσκεψη σε μια βιολογική αγορά αναδεικνύει την έννοια της εποχικότητας. Κάθε εποχή έχει τα δικά της προϊόντα, τις δικές της ιδιαιτερότητες και διαφορετικές ποσότητες, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με την αντίληψη ότι όλα τα προϊόντα είναι διαθέσιμα όλο τον χρόνο και έχουν την ίδια μορφή και χαρακτηριστικά.

Αυξημένο το κόστος παραγωγής

Η άνοδος του κόστους παραγωγής δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστη ούτε τη βιολογική γεωργία. Οι εκπρόσωποι των παραγωγών σημειώνουν ότι καταβάλλεται προσπάθεια ώστε το αυξημένο κόστος να μη μετακυλίεται στο σύνολό του στους καταναλωτές.

Παράλληλα, ζητούν από την Πολιτεία μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιβάρυνση των παραγωγών και να στηρίξουν τη βιωσιμότητα της βιολογικής γεωργίας.

Αντιδράσεις για Mercosur και γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα

Η Άννα Αϊβαζίδου εκφράζει, τέλος, την αντίθεσή της στη συμφωνία Mercosur, καθώς και στις προτεινόμενες αλλαγές στην ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα.

Όπως υποστηρίζει, οι συγκεκριμένες εξελίξεις δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για τη βιολογική παραγωγή και ενδέχεται να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο έναν κλάδο που ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος και σημαντικές προκλήσεις.

Το επόμενο βήμα

Η επέκταση των οργανωμένων αγορών βιολογικών προϊόντων πέρα από την Αττική και τη Θεσσαλονίκη αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για τον κλάδο. Ένα νέο θεσμικό πλαίσιο θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερα σημεία άμεσης διάθεσης των προϊόντων, να ενισχύσει τους παραγωγούς της περιφέρειας και να φέρει περισσότερους καταναλωτές σε άμεση επαφή με τη βιολογική γεωργία.

• Με πληροφορίες από freshplaza.com