Από το χωράφι στον ψηφιακό κόσμο: Νέα εργαλεία για πιο αξιόπιστη γεωργική τεχνολογία

81

Για έναν αγρότη που εξετάζει αν αξίζει να επενδύσει σε μια νέα ψηφιακή λύση, μια επιτυχημένη δοκιμή εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά δεν είναι πάντα αρκετή. Αντίθετα, όταν βλέπει την ίδια τεχνολογία να λειτουργεί σε ένα γειτονικό αγρόκτημα ή ακούει τη θετική εμπειρία ενός συναδέλφου, η εμπιστοσύνη είναι πολύ μεγαλύτερη.

Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρεί να καλύψει το ευρωπαϊκό έργο OpenAgri, δημιουργώντας ανοικτού κώδικα εργαλεία που βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα από αγροτικές εκμεταλλεύσεις και επιτρέπουν σε αγρότες, γεωπόνους και φορείς χάραξης πολιτικής να αξιολογούν τις διαθέσιμες ψηφιακές λύσεις με αντικειμενικά κριτήρια.

Η εμπιστοσύνη ξεκινά από τα πραγματικά δεδομένα

Όπως επισημαίνει ο Νίκος Μαριανός, διευθύνων σύμβουλος του ελληνικού κόμβου ψηφιακής καινοτομίας GreenSupplyChain, οι αγρότες είναι πρόθυμοι να καινοτομήσουν, αλλά χρειάζονται σαφείς αποδείξεις ότι μια τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει στις δικές τους συνθήκες.

Το OpenAgri, με τη συμμετοχή ερευνητών από Ελλάδα, Βέλγιο, Κύπρο, Γαλλία, Ολλανδία, Πολωνία και Σερβία, επιχειρεί να μετατρέψει αυτά τα πραγματικά δεδομένα σε χρήσιμη πληροφορία για τις αγροτικές αποφάσεις.

Ψηφιακά «τουβλάκια» αντί για ακόμη μία εφαρμογή

Η φιλοσοφία του έργου δεν είναι να δημιουργήσει άλλη μία αυτόνομη εφαρμογή. Αντίθετα, παρέχει σε μικρότερες επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες ανοικτού κώδικα δομικά στοιχεία που μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες των αγροτών.

Ο Christopher Brewster, καθηγητής στο Maastricht University και συντονιστής του OpenAgri, παρομοιάζει την προσέγγιση με την κατασκευή με Lego: διαφορετικά στοιχεία μπορούν να συνδυαστούν, να τροποποιηθούν ή να αντικατασταθούν ανάλογα με τις ανάγκες κάθε περιοχής και εκμετάλλευσης.

Εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων για αγρότες και γεωπόνους

Μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές του έργου είναι το Decision Support Tool (DST), μια δωρεάν διαδικτυακή εφαρμογή που βοηθά αγρότες, συμβούλους και φορείς να συγκρίνουν ψηφιακές λύσεις.

Μεταξύ άλλων, αξιολογούνται το κόστος λειτουργίας, η κατανάλωση ενέργειας, η αξιοπιστία και η δυνατότητα λειτουργίας σε περιοχές με περιορισμένη συνδεσιμότητα.

Έτσι, η επιλογή ενός ψηφιακού εργαλείου μπορεί να βασίζεται περισσότερο σε πραγματικά στοιχεία και λιγότερο σε υποθέσεις ή εμπορικές υποσχέσεις.

Η ψηφιακή γεωργία πρέπει να λειτουργεί και με κακό ίντερνετ

Ένα από τα προβλήματα που συχνά υποτιμώνται είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε ευρυζωνικές ή κινητές συνδέσεις στις αγροτικές περιοχές.

Σε πιλοτική εφαρμογή σε ελληνικό αμπελώνα, κάμερα που κινείται ανάμεσα στις γραμμές καταγράφει εικόνες από τα φύλλα, ώστε να εντοπίζονται πιθανές ασθένειες. Οι ερευνητές συγκρίνουν την επεξεργασία των εικόνων τοπικά με την αποστολή τους στο cloud, εξετάζοντας ακρίβεια, ενεργειακή κατανάλωση και κόστος.

Από τους αμπελώνες μέχρι την κτηνοτροφία

Πέντε πιλοτικές εφαρμογές σε Ελλάδα, Γαλλία, Βέλγιο, Πολωνία και Κύπρο καλύπτουν διαφορετικές μορφές αγροτικής παραγωγής, από αμπελώνες και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις έως αροτραίες καλλιέργειες και κομποστοποίηση.

Παράλληλα, έχουν επιλεγεί ακόμη εννέα πιλοτικές εφαρμογές μέσω ανοικτής πρόσκλησης, διευρύνοντας το πεδίο δοκιμής των τεχνολογιών.

Όταν οι ψηφιακές εφαρμογές «μιλούν» μεταξύ τους

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι η διαλειτουργικότητα. Πολλές εφαρμογές γεωργίας λειτουργούν ως «νησίδες» και δυσκολεύονται να ανταλλάξουν δεδομένα.

Το OpenAgri επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, δημιουργώντας στοιχεία που μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους. Για παράδειγμα, δεδομένα από μια υπηρεσία καιρού μπορούν να τροφοδοτούν ένα εργαλείο εκτίμησης κινδύνου ασθενειών ή υπολογισμού αρδευτικών αναγκών.

150 ψηφιακές λύσεις σε έναν κατάλογο

Η ομάδα έχει συγκεντρώσει περίπου 150 ψηφιακές λύσεις σε διαδικτυακό κατάλογο, ώστε οι προγραμματιστές να μπορούν να εντοπίζουν και να επαναχρησιμοποιούν υπάρχουσα τεχνολογία αντί να ξεκινούν κάθε φορά από μηδενική βάση.

Παράλληλα, έχουν δημιουργηθεί νέες ανοικτού κώδικα εφαρμογές για την άρδευση, την προστασία των καλλιεργειών και την ανταλλαγή δεδομένων.

Λιγότερη γραφειοκρατία με αυτοματοποιημένες αναφορές

Μία από τις λύσεις αφορά ένα καθημερινό πρόβλημα των αγροτών: την υποβολή των ίδιων πληροφοριών σε διαφορετικές μορφές προς δημόσιες υπηρεσίες και επιχειρήσεις.

Το OpenAgri ανέπτυξε υπηρεσία που μπορεί να δημιουργεί αυτόματα τις απαιτούμενες αναφορές, αξιοποιώντας δεδομένα που υπάρχουν ήδη στην εκμετάλλευση.

Το δύσκολο στο open source είναι η συνέχεια

Η δωρεάν διάθεση ενός λογισμικού δεν εξασφαλίζει από μόνη της ότι αυτό θα συνεχίσει να αναπτύσσεται. Για το OpenAgri, μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι η δημιουργία μιας κοινότητας που θα διατηρήσει και θα εξελίξει τα εργαλεία μετά το τέλος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

Οι υπηρεσίες του έργου έχουν ήδη ενταχθεί στο AgStack, πρωτοβουλία ανοικτού κώδικα για τη γεωργία υπό το Linux Foundation.

Ψηφιακή γεωργία με επίκεντρο τον αγρότη

Το OpenAgri υποστηρίζει μια διαφορετική προσέγγιση στην ψηφιοποίηση της γεωργίας: εργαλεία σχεδιασμένα γύρω από πραγματικά προβλήματα, δοκιμασμένα σε πραγματικές συνθήκες και αξιολογημένα με δεδομένα που μπορούν να κατανοήσουν και να αξιοποιήσουν οι αγρότες.

Η διαλειτουργικότητα, η λειτουργία χωρίς αξιόπιστη σύνδεση στο διαδίκτυο και η επαναχρησιμοποίηση ανοικτού λογισμικού μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κόστους και στην ευρύτερη πρόσβαση στις ψηφιακές τεχνολογίες.

Και, τελικά, η πιο πειστική απόδειξη ότι μια νέα τεχνολογία λειτουργεί μπορεί να παραμένει η πιο απλή: να τη βλέπει ο αγρότης να δουλεύει στο χωράφι του γείτονα.

• Με πληροφορίες από EU Agriculture and Food