Αποκλείεται η Θεσσαλία από τα Αγροβολταϊκά

182

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Σε κρίσιμο ζήτημα για την πορεία του προγράμματος αγρο-φωτοβολταϊκών εξελίσσεται η ερμηνεία της νομοθεσίας από τον ΔΕΔΔΗΕ, καθώς, σύμφωνα με επίσημη απάντηση της υπηρεσίας, η εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών σε γη υψηλής παραγωγικότητας επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο σε οροφές θερμοκηπίων, ενώ απαγορεύεται ακόμα και σε περιοχές με εγκεκριμένο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ), το οποίο επιτρέπει ρητά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στη συγκεκριμένη ζώνη.

Η απάντηση αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε μελετητές, επενδυτές και κυρίως στους αγρότες της Θεσσαλίας, οι οποίοι βλέπουν να περιορίζεται δραστικά η δυνατότητα συμμετοχής τους στο πρόγραμμα.

Το ερώτημα προς τον ΔΕΔΔΗΕ

Το ζήτημα τέθηκε επισήμως προς τον ΔΕΔΔΗΕ στο πλαίσιο υποβολής αιτήματος για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης αγρο-φωτοβολταϊκού σταθμού, μετά και τη 2η ανακοίνωση της 24ης Φεβρουαρίου 2026 σχετικά με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά χαρακτηρισμού γης.

Συγκεκριμένα, ζητήθηκε διευκρίνιση για την εξής περίπτωση:

Τι ισχύει όταν ένα γήπεδο χαρακτηρίζεται ως Γεωργική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας (ΓΓΥΠ), αλλά βρίσκεται εντός περιοχής με εγκεκριμένο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ), το οποίο επιτρέπει ρητά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στη συγκεκριμένη ζώνη;

Μπορεί το αίτημα σύνδεσης να προχωρήσει κανονικά, εφόσον προσκομιστεί:

• Έγγραφο αρμόδιας υπηρεσίας ή
• Υπεύθυνη Δήλωση μηχανικού για τον χαρακτηρισμό της γης,

σε συνδυασμό με τη συμβατότητα χρήσης βάσει ΓΠΣ;

Η απάντηση της Διεύθυνσης Πελατών Δικτύου

Η απάντηση της Διεύθυνσης Πελατών Δικτύου – Τομέας Διαχείρισης Αιτημάτων Παραγωγών Δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ ήταν ξεκάθαρη:

«Κατά τα οριζόμενα της Παρ. 4, Άρθρο 67, Ν. 5261/2025, η εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών σε γη υψηλής παραγωγικότητας επιτρέπεται μόνο σε οροφές θερμοκηπίων.»

Η ερμηνεία αυτή, βάσει του νέου νόμου Νόμος 5261/2025, αποκλείει την εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών σε καλλιεργούμενες εκτάσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως ΓΓΥΠ, ακόμη και αν το ισχύον ΓΠΣ ή ΣΧΟΑΑΠ επιτρέπει ρητά τη χρήση για φωτοβολταϊκά.

Το «νομοθετικό παράδοξο» που επισημαίνει η αγορά

Σε γενικότερο επίπεδο, άνθρωποι της αγοράς κάνουν λόγο για σοβαρή αντίφαση του νέου πλαισίου.

Πριν την ψήφιση του Ν. 5261/2025, τα απλά αγροτικά φωτοβολταϊκά αλλά και τα επενδυτικά φωτοβολταϊκά – δηλαδή εγκαταστάσεις επί του εδάφους ή επί στεγών – επιτρέπονταν σε γη υψηλής παραγωγικότητας έως 1 MW.

Σήμερα, με τον νέο νόμο για τα αγροβολταϊκά:

• Κάθε έργο περιορίζεται έως 200 kW.
• Οι εγκαταστάσεις είναι υποχρεωτικά υπερυψωμένες, σε ύψος άνω των 2,5 μέτρων.
• Η γη κάτω από τα πάνελ παραμένει καλλιεργήσιμη και η αγροτική δραστηριότητα συνεχίζεται παράλληλα.

Κι όμως, παρότι πρόκειται για σύστημα που συνδυάζει παραγωγή ενέργειας και καλλιέργεια – άρα με σαφώς μικρότερη περιβαλλοντική και παραγωγική επιβάρυνση – δεν επιτρέπεται σε γη υψηλής παραγωγικότητας.

«Είναι τουλάχιστον παράδοξο», σχολιάζουν μηχανικοί και επενδυτές.
«Πριν επιτρέπονταν σταθερά φωτοβολταϊκά στο έδαφος μέχρι 1 MW σε ΓΓΥΠ. Τώρα, που μιλάμε για αγροβολταϊκά μικρής ισχύος, υπερυψωμένα, που δεν αφαιρούν τη γη από την παραγωγή, απαγορεύονται πλήρως.»

«Εκτός προγράμματος η Θεσσαλία»

Η πρακτική συνέπεια της ερμηνείας αυτής είναι, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, ο αποκλεισμός της Θεσσαλία.

Το μεγαλύτερο ποσοστό των καλλιεργήσιμων εκτάσεων στην Περιφέρεια έχει χαρακτηριστεί ως γη υψηλής παραγωγικότητας. Αν δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση αγροβολταϊκών σε αυτές τις εκτάσεις, τότε – όπως λένε οι αγρότες – «μένουν μόνο τα θερμοκήπια».

Αγρότες θέτουν το ερώτημα:

«Πού ακριβώς να τοποθετήσουμε αγροβολταϊκά, αν όχι στις καλλιέργειές μας; Το πρόγραμμα αφορά κατ’ επάγγελμα αγρότες. Αν δεν μπορούν να τα βάλουν στη γη τους, τότε ποιον αφορά;»

Τα 10 MW και η «σταγόνα στον ωκεανό»

Επιπλέον, το συνολικό όριο των 10 MW ανά Περιφέρεια αντιστοιχεί σε περίπου 100–140 στρέμματα.

Για μια αγροτική Περιφέρεια όπως η Θεσσαλία, το νούμερο χαρακτηρίζεται από τους ενδιαφερόμενους «εξαιρετικά μικρό».

«Μιλάμε για ελάχιστη έκταση. Και όμως, ακόμη και σε αυτή τη μικρή κλίμακα, επιβάλλεται καθολική απαγόρευση στη γη υψηλής παραγωγικότητας. Το αποτέλεσμα είναι να ακυρώνεται στην πράξη το πρόγραμμα», τονίζουν.

Ζητούν άμεση διόρθωση

Η αγορά και οι αγρότες ζητούν άμεση τροποποίηση ή ερμηνευτική διευκρίνιση του πλαισίου, επισημαίνοντας ότι:

• Δημιουργείται άνιση μεταχείριση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
• Αποκλείονται ολόκληρες αγροτικές Περιφέρειες.
• Το πρόγραμμα κινδυνεύει να αποτύχει πριν καν εφαρμοστεί ουσιαστικά.

Το βασικό ερώτημα παραμένει:

Πώς είναι δυνατόν ένα πρόγραμμα αγροβολταϊκών – που σχεδιάστηκε για να συνδυάζει ενέργεια και καλλιέργεια – να απαγορεύεται ακριβώς στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας;

Η απάντηση, πλέον, αναμένεται σε πολιτικό επίπεδο.