Απότομες ξηράνσεις στην ακτινιδιά: Αίτια και τρόποι αντιμετώπισης

323

Οι απότομες ξηράνσεις φυτών ακτινιδιάς, κυρίως κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, αποτελούν ένα διαχρονικό πρόβλημα που τα τελευταία χρόνια φαίνεται να εντείνεται. Ο γεωπόνος Βασίλης Έξαρχος (MSc, PhD) αναλύει τα πιθανά αίτια και παρουσιάζει τις άμεσες και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπισή τους.

Σύμφωνα με τον κ. Έξαρχο από τότε που εγκαταστάθηκε για πρώτη φορά το ακτινίδιο στην Ελλάδα (1973), πάντα υπήρχε το πρόβλημα των σποραδικών ξηράνσεων φυτών.

 Το  πρόβλημα όμως αυτό,  τώρα εντατικοποιήθηκε υπό το βάρος των «πιέσεων» της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης της γονιμότητας των εδαφών…

Η αντιμετώπιση του προβλήματος σε δυο επίπεδα

Η αντιμετώπιση του προβλήματος διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες μέτρων: στις άμεσες παρεμβάσεις, που αφορούν τα ήδη προσβεβλημένα ή ημιξεραμένα φυτά, και στις έμμεσες, μακροχρόνιες παρεμβάσεις οι οποίες εφαρμόζονται μετά τη συγκομιδή και μέχρι την επόμενη παραγωγική περίοδο για την διασφάλιση της υγείας του κτήματος.

• Άμεσες παρεμβάσεις

Αφαίρεση των καρπών	Άμεση απομάκρυνση όλων των καρπών από τα προσβεβλημένα φυτά στα οποία τα φύλλα έχουν αρχίσει να «καρουλιάζουν» και να πέφτουν.
Μείωση της φυλλικής επιφάνειας	Κορυφολόγημα των ξερών και ορισμένων υγιών κλαδιών, ώστε να περιοριστεί η φυλλική επιφάνεια και, κατά συνέπεια, η διαπνοή των φύλλων.
Ελαφριά αποσυμπίεση του εδάφους	Προσεκτική επιφανειακή κατεργασία του πιθανώς «σφιχτού» εδάφους περιμετρικά του λαιμού, με κατάλληλο σκαπτικό εργαλείο, όπως για παράδειγμα,  καρπολόι(δίκρανο).
Εγκεκριμένα μυκητοκτόνα	Εφαρμογή εγκεκριμένων μυκητοκτόνων, τόσο διαφυλλικά όσο και μέσω του συστήματος άρδευσης.
Ρύθμιση  άρδευσης	Στα προσβεβλημένα φυτά ειδικό βανάκι στα μπεκ ώστε το νερό άρδευσης ούτε να λείπει, αλλά ούτε και να περισσεύει.
Βελτίωση της στράγγισης	Έλεγχος και βελτίωση της στράγγισης του κτήματος, όπου αυτό απαιτείται.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επίσκεψη ειδικού γεωπόνου στο χωράφι, ώστε να εντοπιστεί η πραγματική πηγή του προβλήματος. Η αυτοψία πρέπει να διερευνήσει, μεταξύ άλλων, αν το πρόβλημα σχετίζεται με υπερβολική ή ανεπαρκή άρδευση, σε παθογόνα  στη ρίζα, σε νηματώδεις, σε υψηλό υδροφόρο ορίζοντα, με αλατότητα ή με υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο και μαγνήσιο. Σύμφωνα με τον κ. Έξαρχο, δεν αποκλείεται, να συνυπάρχουν περισσότεροι από ένας επιβαρυντικός  παράγοντας με αποτέλεσμα να  δράσει Συνδυαστικά και να επιδεινώνει περισσότερο το  το πρόβλημα.

• Έμμεσες παρεμβάσεις

Τα μέτρα που προτείνονται συνήθως είναι τα  παρακάτω:

• Βελτίωση της στράγγισης: Παρεμβάσεις για καλύτερη στράγγιση του εδάφους, όπου χρειάζεται, όπως χρήση ρίπερ.

• Προσαρμογή της άρδευσης: Αύξηση, εφόσον κριθεί αναγκαίο, της συχνότητας των ποτισμάτων με μικρότερη ποσότητα νερού ανά πότισμα, μείωση της πίεσης και πιθανή αλλαγή στα «μπεκάκια» άρδευσης.

• Αντιμετώπιση παθογόνων της ρίζας: Εφαρμογή κατάλληλου προγράμματος με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα και νηματωδοκτόνα, σύμφωνα με τη διάγνωση του προβλήματος.

• «Ξελάκιασμα» και τύρφη: «Ξελάκιασμα» κατά τον χειμώνα και εφαρμογή τύρφης ακτινιδίων στο σημείο, με στόχο τη δημιουργία νέου ριζικού συστήματος.

• Οργανική ουσία: Εφαρμογή οργανικής ουσίας, όπως κοπριά ή κουτσουλιά από ταχεία ζύμωση, για τη βελτίωση της δομής του εδάφους.

• Απομάκρυνση ξερών φυτών: Ξερίζωμα των ξερών φυτών και προσεκτική απομάκρυνσή τους εκτός κτήματος, σε κατάλληλο χώρο.

• Ομαλοποίηση των «σαμαριών»: Σε κτήματα με πολύ απότομα «σαμάρια», προτείνεται ομαλοποίηση της επάνω επιφάνειάς τους, ώστε το νερό και το λίπασμα να παραμένουν κοντά στη ρίζα και να περιορίζεται η μετακίνησή τους προς τον διάδρομο λόγω διάβρωσης.

Συμπέρασμα

Ο κ. Έξαρχος επισημαίνει ότι, εφόσον οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενταθούν τα επόμενα χρόνια, ανάλογα προβλήματα είναι πιθανό να εμφανίζονται συχνότερα. Για τον λόγο αυτό, οι παραγωγοί, είτε έχουν ήδη αντιμετωπίσει αντίστοιχα περιστατικά είτε όχι, καλούνται να μην εφησυχάζουν και να αξιοποιούν την περίοδο μετά τη συγκομιδή για παρεμβάσεις που ενισχύουν και προστατεύουν το ριζικό σύστημα της ακτινιδιάς.

Τελικό συμπέρασμα

“ΤΟ ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΕΙΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΕΙΝ”.