Ασθένειες – Εχθροί του αμπελιού: Οδηγίες φυτοπροστασίας

111

Το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου παρουσιάζει με σχετικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων την τρέχουσα κατάσταση των κυριότερων εχθρών και ασθενειών της αμπέλου στις αμπελουργικές ζώνες της Κρήτης, καθώς και τις απαραίτητες οδηγίες φυτοπροστασίας. Η εξέλιξη των βλαστικών σταδίων και οι επικρατούσες καιρικές συνθήκες δημιουργούν αυξημένη πίεση προσβολών, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή παρακολούθηση και την έγκαιρη εφαρμογή μέτρων αντιμετώπισης, με στόχο την προστασία της παραγωγής και τη διασφάλιση της ποιότητας των σταφυλιών.

Αναλυτικά το δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων έχει ως εξής:

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ –ΕΧΘΡΟΙΤΟΥΑΜΠΕΛΙΟΥ

Ευδεμίδα: Έναρξη ψεκασμών για την 2η πτήση του εντόμου στη :

• Μεσοπρώιμη ζώνη ΠΕ Ηρακλείου και ΠΕ Λασιθίου

Επανάληψη ψεκασμού ® Αύξηση δραστηριότητας της 2ης πτήσης :

•  Πρώιμη ζώνη ΠΕ Ηρακλείου και ΠΕ Λασιθίου

Περονόσπορος : Προσοχή ® ευαισθησία σταφυλιών και εξάπλωση στις τοποθεσίες με δροσιές.

Ωίδιο: Συνέχιση προστασίας → Ευνοϊκές καιρικές συνθήκες και κρίσιμα βλαστικά στάδια.

Πλανόκοκκος: Να γίνονται συστηματικοί έλεγχοι.

Τζιτζικάκια: Αυξημένοι πληθυσμοί κατά θέσεις → να γίνεται αντιμετώπιση μόνο μετά από έλεγχο.

Καλλιεργητικά μέτρα: Είναι αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση εχθρών – ασθενειών και ενισχύουν τη δράση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

Φαινολογικά στάδια

Το τελευταίο δεκαήμερο τα βλαστικά στάδια εξελίσσονται ταχύτατα σε όλες τις ζώνες και η διαφορά οψιμότητας σε σχέση με το 2025, έχει μειωθεί σημαντικά.

ΕΥΔΕΜΙΔΑ: (Lobesia botrana)

Γενικές πληροφορίες – Διαπιστώσεις : – Μετά τις πρωιμότερες ζώνες του νησιού, η 2 η πτήση ξεκίνησε και στη μεσοπρώιμη ζώνη των ΠΕ Ηρακλείου – ΠΕ Λασιθίου (Πιν. 2) και παρατηρούνται οι πρώτες αραιές ωοτοκίες.

– Στις πρωιμότερες περιοχές οι συλλήψεις και οι ωοτοκίες του εντόμου αυξήθηκαν σημαντικά.

– Η άνοδος της θερμοκρασίας και οι ζεστές νύχτες ευνοούν την αναπαραγωγική δραστηριότητά της.

– Ο μήνας Ιούνιος είναι ο κρισιμότερος μήνας στην αντιμετώπιση του εντόμου. Στον μήνα αυτό κλιμακώνεται η 2η πτήση στις περισσότερες αμπελουργικές περιοχές του νησιού. Τα σταφύλια δέχονται αυξημένη πίεση προσβολής επειδή πληθυσμοί του εντόμου μετακινούνται προς αυτά και από άλλα φυτά – ξενιστές της προηγούμενης, ανθόβιας γενιάς (1η πτήση).

Οδηγίες :

 Σε αμπέλια όπου η ανοχή προσβολής των σταφυλιών είναι πολύ μικρή έως μηδενική, συνιστάται να ξεκινήσει η αντιμετώπιση στις παρακάτω ενδεικτικές ημερομηνίες:

• Μεσοπρώιμη ζώνη ΠΕ Ηρακλείου – ΠΕ Λασιθίου: 8 – 10 Ιουνίου

Σε αμπέλια των πρωίμων περιοχών όπου η δραστηριότητα του εντόμου αυξήθηκε σημαντικά να γίνει επαναληπτικός ψεκασμός :

• Πρώιμες περιοχές ΠΕ Ηρακλείου – ΠΕ Λασιθίου: 6 – 8 Ιουνίου

Οι ψεκασμοί στοχεύουν τα σταφύλια → θα πρέπει να καλύπτονται καλά κατά την εφαρμογή. Οι εφαρμογές είναι πιο αποτελεσματικές όταν γίνονται κατά το σούρουπο.

Σημείωση : Επειδή υπάρχουν αμπέλια στη μεσοπρώιμη ΠΕ Ηρακλείου – Λασιθίου που βρίσκονται ακόμα στα βλαστικά στάδια άνθησης – έναρξη καρπόδεσης, σε αυτά τα αμπέλια η αντιμετώπιση μπορεί να ξεκινά 2 – 3 ημέρες αργότερα από τις παραπάνω προτεινόμενες ημερομηνίες.

ΠΕΡΟΝΟΣΠΟΡΟΣ: (Plasmopara viticola)

Γενικές πληροφορίες – Διαπιστώσεις :

– Υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση στην εξέλιξη της ασθένειας από τοποθεσία σε τοποθεσία και από αμπέλι σε αμπέλι. Σε αμπέλια που βρίσκονται σε τοποθεσίες που σημειώνονται συχνά νυχτερινές δροσιές θα συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες η εμφάνιση συμπτωμάτων σε φύλλα και σταφύλια.

– Παρά την απουσία πρόβλεψης βροχών, όπου και όποτε σημειώνονται νυχτερινές δροσιές, ο κίνδυνος για σοβαρές προσβολές παραμένει αυξημένος, επειδή τα σταφύλια και η νέα βλάστηση είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε μολύνσεις.

Οδηγίες : Να συνεχιστεί η προστασία στα αμπέλια που βρίσκονται σε τοποθεσίες που επικρατούν συχνές νυχτερινές δροσιές κατά προτίμηση με διασυστηματικά σκευάσματα λόγω της γρήγορης αύξησης της βλάστησης και της ευαισθησίας των σταφυλιών.

ΠΡΟΣΟΧΗ. Το ψεκαστικό υγρό να καλύπτει καλά τη βλάστηση και τα σταφύλια. Κάθε σειρά να ψεκάζεται και από τις δυο πλευρές, τα ψεκαστικά να είναι καλά ρυθμισμένα και η ταχύτητα των τρακτέρ μικρή. Έτσι εξασφαλίζεται ικανοποιητική προστασία από τα σημαντικότερα φυτοπαράσιτα του αμπελιού (περονόσπορο, ευδεμίδα, ωίδιο).

ΩΙΔΙΟ: (Erysiphe necator) (χολέρα, σίρικας)

Γενικές πληροφορίες – Διαπιστώσεις :

– Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν (θερμοκρασία, σχετική υγρασία, άνεμος) ευνοούν την εξάπλωση του μύκητα και τα βλαστικά στάδια που επικρατούν σε όλες τις αμπελουργικές ζώνες του νησιού είναι πολύ ευαίσθητα.

Οδηγίες: Τα βλαστικά στάδια μούρο – άνθηση – καρπόδεση – ανάπτυξη ραγών πρέπει να είναι προστατευμένα.

1. Να συνεχιστεί η προστασία.

2. Στα βλαστικά στάδια άνθησης – καρπόδεσης να προτιμηθεί το θειάφι σε μορφή σκόνης επίπασης (απύρι).

Προσοχή: Η εφαρμογή του να αποφεύγεται με υψηλές θερμοκρασίες. Σε θερμοκρασίες πάνω από 30ο C μπορεί να προκαλέσει φυτοτοξικότητα.

ΠΛΑΝΟΚΟΚΚΟΣ: (ΚΟΛΛΑ) (Planococcus ficus)

Γενικές πληροφορίες – Διαπιστώσεις :

– Το έντομο προκαλεί ζημιές κοντά στη συγκομιδή κυρίως σε σταφύλια που προορίζονται για επιτραπέζια χρήση (κόλλα και εμφάνιση καπνιάς).

 – Ο πλανόκοκκος είναι πολύ φωτόφοβο είδος για αυτό προτιμά την εποχή αυτή να βρίσκεται σε προστατευμένες θέσεις όπως κάτω από το ρυτίδωμα ή σε σκιαζόμενη βλάστηση ενώ αργότερα μεταναστεύει στα σταφύλια (κοντά στο κλείσιμο).

Οδηγίες: Να ελέγχονται τα πρέμνα με προσεκτική αφαίρεση του ρυτιδώματος. Η έντονη παρουσία μυρμηγκιών προδίδει τις θέσεις του ψευδόκοκκου.

Σε αμπέλια με ιστορικό προσβολών αλλά και όπου μετά από έλεγχο εντοπίζονται πληθυσμοί :

1. την εποχή αυτή μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος της παρεμπόδισης σύζευξης (κομφούζιο).

2. μετά την άνθηση ενδείκνυται επιμελημένος ψεκασμός με σκοπό τη μείωση των πληθυσμών που θα μετακινηθούν αργότερα στα σταφύλια.

TZITZIKAKIΑ: (Διάφορα είδη)

Γενικές πληροφορίες – Διαπιστώσεις :

– Οι πληθυσμοί τους στα αμπέλια έχουν αυξηθεί σημαντικά κατά θέσεις (ενήλικα πτερωτά και άπτερες νύμφες στην κάτω πλευρά του φύλλου). Η αντιμετώπιση στοχεύει τα ατελή στάδια (άπτερα στην κάτω πλευρά του φύλλου)

Οδηγίες : Να γίνονται συστηματικοί έλεγχοι. Ελέγχονται 100 τυχαία φύλλα στην κάτω πλευρά τους (1-2 φύλλα ανά πρέμνο), από το μέσο του βλαστού έως δυο φύλλα πριν την κορυφή του. Όριο επέμβασης μετά από έλεγχο : 50 – 100 άπτερα άτομα στα 100 φύλλα.

Όπου απαιτηθεί αντιμετώπιση μπορεί να συνδυαστεί με αυτήν για την ευδεμίδα. Ο ψεκασμός για τα τζιτζικάκια στοχεύει στη βλάστηση.

Σύσταση: μην κάνετε αντιμετώπιση χωρίς ελέγχους για το όριο επέμβασης. Τα τζιτζικάκια αναπτύσσουν εύκολα ανθεκτικότητα στα εντομοκτόνα για αυτό και η χρήση τους πρέπει να είναι η απολύτως αναγκαία.

Καλλιεργητικά μέτρα: Η πυκνή – πολύ ζωηρή βλάστηση είναι στοιχείο που επιβαρύνει την καλλιέργεια. Ευνοεί την ανεξέλεγκτη εγκατάσταση φυτοπαρασίτων (εντόμων – μυκήτων) και κάνει δυσκολότερη την αντιμετώπισή τους. Γενικά η βλάστηση πρέπει να ελέγχεται με χλωρά κλαδέματα (βλαστολογήματα, κορυφολογήματα, ξεφυλλίσματα) ώστε το εσωτερικό του πρέμνου να αερίζεται και να διατηρεί χαμηλή υγρασία. Η υγρασία είναι βασικός παράγοντας της εξάπλωσης των φυτοπαρασίτων.