BBC: Σοβαροί κλυδωνισμοί στην ελληνική κτηνοτροφία – Φόβοι για ελλείψεις φέτας λόγω ευλογιάς προβάτων

Στο επίκεντρο διεθνούς προβολής βρίσκεται η ελληνική κτηνοτροφία, με το BBC να περιγράφει μια πρωτοφανή κρίση που απειλεί όχι μόνο το ζωικό κεφάλαιο, αλλά και την παραγωγή του πιο εμβληματικού εξαγώγιμου προϊόντος της χώρας: τη φέτα. Η ευλογιά προβάτων, που εξαπλώνεται ραγδαία επί μήνες, έχει ήδη οδηγήσει στη θανάτωση πάνω από 417.000 ζώων, προκαλώντας σοβαρές ελλείψεις γάλακτος και φόβους για το μέλλον της αγοράς.

Κλυδωνισμοί στην παραγωγή και φόβοι για τη φέτα

Η απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων ζώων στερεί από την αγορά κρίσιμες ποσότητες πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος, με μικρά τυροκομεία να αναφέρουν ήδη δυσκολίες στην προμήθεια πρώτης ύλης.
Η φέτα – προϊόν ΠΟΠ και κορυφαία ελληνική εξαγωγή – βασίζεται κατά 70% στο πρόβειο γάλα, ενώ περίπου το 80% του συνολικού πρόβειου-κατσικίσιου γάλακτος της χώρας καταλήγει στην παραγωγή της.
Το BBC προειδοποιεί πως εάν η επιδημία συνεχιστεί, δεν αποκλείονται ελλείψεις στην αγορά και σημαντικές ανατιμήσεις.

Η εξάπλωση της νόσου και το ψυχολογικό βάρος στους παραγωγούς

Τα πρώτα κρούσματα εντοπίστηκαν τον Αύγουστο του 2024 στη βόρεια Ελλάδα, όμως οι αριθμοί αυξήθηκαν ραγδαία, φτάνοντας τα 1.702 μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου.
Κάθε επιβεβαιωμένο κρούσμα οδηγεί υποχρεωτικά στη θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού – μέτρο απαραίτητο για την ανάσχεση της νόσου, αλλά καταστροφικό για τους κτηνοτρόφους.
Πολλοί από αυτούς μιλούν για συντριπτικό ψυχολογικό πλήγμα. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία παραγωγού στο BBC:
«Ένιωσα πως δεν μπόρεσα να προστατεύσω τα ζώα μου».

Η οικονομική διάσταση των εξαγωγών

Το 2023, η Ελλάδα εξήγαγε φέτα αξίας 785 εκατ. ευρώ – εκ των οποίων 520 εκατ. προς την ΕΕ και 90 εκατ. στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η απειλή υποχώρησης της παραγωγής αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για έναν από τους πιο δυναμικούς εξαγωγικούς κλάδους της χώρας.

Αποζημιώσεις και κυβερνητικές καθυστερήσεις

Οι αποζημιώσεις που λαμβάνουν οι κτηνοτρόφοι (132–220 ευρώ ανά ζώο) θεωρούνται ανεπαρκείς, με τους ίδιους να καταγγέλλουν ότι δεν καλύπτουν ούτε στο ελάχιστο την πραγματική ζημιά.
Παράλληλα ασκούν πίεση για έγκριση μαζικού εμβολιασμού – πρακτική που εφαρμόζεται ήδη σε Τουρκία και Βουλγαρία.
Η κυβέρνηση εμφανίζεται διστακτική, φοβούμενη ότι η χώρα θα χαρακτηριστεί «ενδημική» και θα πληγούν οι εξαγωγές.

Ωστόσο, η καθυστέρηση στη σύσταση της Επιστημονικής Επιτροπής και τα ελλιπή μέτρα των πρώτων εβδομάδων έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Παράνομοι εμβολιασμοί και εισαγγελικές έρευνες

Μέλη της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής εκτιμούν ότι οι παράνομοι εμβολιασμοί ίσως φτάνουν το ένα εκατομμύριο ζώα.
Η ελληνική δικαιοσύνη έχει ζητήσει έρευνες για παραβίαση μέτρων βιοασφάλειας, ενώ οι κτηνοτρόφοι μιλούν για «καθυστερημένες αντιδράσεις που επέτρεψαν στην ασθένεια να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα».

Η πίεση από τη Θεσσαλία και το αίτημα για μαζικό εμβολιασμό

Οι κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας ζητούν άμεσα τον μαζικό εμβολιασμό των κοπαδιών τους – μέτρο που, όπως υποστηρίζουν, αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την κρίση στις γειτονικές χώρες.
Σύμφωνα με το BBC, η ΕΕ επιτρέπει μαζικό εμβολιασμό σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αρκεί η κυβέρνηση να ζητήσει εμβόλια από το διαθέσιμο ευρωπαϊκό απόθεμα.