Χρήστος Γιαννακάκης: Ο σχεδιασμός και η αρχιτεκτονική ίδρυσης Αγροτικών Επιμελητηρίων

64

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Την ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου και ισχυρού θεσμικού φορέα για την εκπροσώπηση του αγροτικού κόσμου ανέδειξε ο Χρήστος Γιαννακάκης, μιλώντας στην εκπομπή «Θεσσαλική Γη». Με σαφείς αιχμές για τις αδυναμίες του σημερινού μοντέλου, παρουσίασε την πρότασή του για τη δημιουργία αμιγών Αγροτικών Επιμελητηρίων, τα οποία –όπως τόνισε– θα αποτελούν το «σπίτι» όλων των αγροτών.

Τα κενά εκπροσώπησης στον αγροτικό χώρο

Όπως επισήμανε, η δημιουργία της ΕΘΕΑΣ δεν αρκεί για να καλύψει το σύνολο του αγροτικού κόσμου.

Παρά το γεγονός ότι αποτελεί σημαντικό φορέα, εκπροσωπεί μόνο ένα μέρος των οργανωμένων παραγωγών, αφήνοντας εκτός τόσο πολλές συλλογικές δομές όσο και –κυρίως– τους μεμονωμένους αγρότες, που αποτελούν την πλειοψηφία.

«Όχι επιμελητήρια-σφραγίδες»

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι σε προηγούμενες προσπάθειες, σημειώνοντας ότι το μοντέλο ένταξης των αγροτών στα εμπορικά επιμελητήρια ήταν λανθασμένο και δεν λειτούργησε.

Όπως υπογράμμισε, η συμμετοχή με μία θέση σε διοικητικά συμβούλια εμπορικών επιμελητηρίων είναι «υποτιμητική» και δεν προσφέρει ουσιαστική εκπροσώπηση.

Η πρόταση: Ένας αυτόνομος θεσμός με δύο πυλώνες

Σύμφωνα με την πρόταση Γιαννακάκη, τα Αγροτικά Επιμελητήρια θα πρέπει να είναι:

• αυτόνομα και ανεξάρτητα
• νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου
• αυτοχρηματοδοτούμενα

Η δομή τους θα βασίζεται σε δύο πυλώνες:

1. Πυλώνας νομικών οντοτήτων:
Θα περιλαμβάνει συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών και κάθε οργανωμένη συλλογικότητα.

2. Πυλώνας φυσικών προσώπων:
Θα περιλαμβάνει όλους τους αγρότες που υποβάλλουν ΟΣΔΕ, δηλαδή περίπου 640.000 παραγωγούς.

Οι δύο πυλώνες θα συνυπάρχουν ισότιμα, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε κεντρικό επίπεδο.

Δομή και λειτουργία σε περιφέρεια και κέντρο

Σε κάθε περιφερειακή ενότητα προβλέπεται ένα ισορροπημένο διοικητικό σχήμα, με συμμετοχή και των δύο πυλώνων, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα.

Αντίστοιχη δομή θα υπάρχει και σε εθνικό επίπεδο, μέσω της Κεντρικής Ένωσης Αγροτικών Επιμελητηρίων, η οποία θα αποτελεί τον συνομιλητή της κυβέρνησης και των ευρωπαϊκών θεσμών.

Χρηματοδότηση και βιωσιμότητα

Η πρόταση προβλέπει αυτοχρηματοδότηση του θεσμού, με χαμηλή ετήσια εισφορά:

• 3 έως 5 ευρώ ανά δήλωση ΟΣΔΕ
• εισφορές από νομικές οντότητες

Με βάση τους υπολογισμούς, τα έσοδα μπορούν να φτάσουν περίπου τα 4 εκατ. ευρώ ετησίως, διασφαλίζοντας τη λειτουργία των επιμελητηρίων και την πρόσληψη επιστημονικού προσωπικού.

Πολιτικό κλίμα και ευρωπαϊκά παραδείγματα

Όπως σημείωσε, υπάρχει ήδη πολιτική βούληση για τη δημιουργία του θεσμού, καθώς έχει εξαγγελθεί και από τον πρωθυπουργό της χώρας Κυριάκο Μητσοτάκη.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι αντίστοιχα μοντέλα λειτουργούν σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Κροατία, η Τσεχία και η Ρουμανία.

«Το σπίτι του αγρότη»

Καταλήγοντας, ο κ. Γιαννακάκης τόνισε ότι τα Αγροτικά Επιμελητήρια μπορούν να αποτελέσουν τον θεσμό που σήμερα λείπει:

Ένα «στρατηγείο» για τον αγροτικό κόσμο, που θα συντονίζει, θα εκπροσωπεί και θα δίνει φωνή σε όλους – οργανωμένους και μη.

Πιο αναλυτικά-μεταξύ των άλλων-ο κ. Γιαννακάκης, ανέφερε τα εξής:

Επομένως λοιπόν χρειάζεται να δημιουργεί το αγροτικό  επιμελητήριο, να είναι το σπίτι του αγρότη στην κυριολεξία, να είναι το στρατηγείο του αγρότη σε κάθε περιφερειακή ενότητα και φυσικά το στρατηγείο του αγρότη, στο κέντρο το οποίο θα εκπροσωπεί τον αγροτικό κόσμο, αλλά ταυτόχρονα και η κυβέρνηση θα έχει να συνδιαλλαγεί με ένα θεσμικό φορέα, διότι το επιμελητήριο είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, δεν είναι δηλαδή συνδικαλιστικά όργανα, δεν είναι αγροτικοί σύλλογοι, Ομοσπονδίες αγροτικών συλλόγων, δεν είναι συνεταιρισμοί.

Είναι λοιπόν νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, άρα λοιπόν δεν έρχεται να ανταγωνιστεί τις υφιστάμενες οντότητες, έρχεται να τις συντονίσει, έρχεται να τις αγκαλιάσει και έρχεται εν πάσει περιπτώσει, να προσφέρει αυτό το οποίο λείπει.

Αυτό λοιπόν το αγροτικό επιμελητήριο θα μπορούσε να έχει δύο Πυλώνες, σύμφωνα με τη δικιά μου πρόταση, είναι ο πυλώνας των νομικών οντοτήτων και ο πυλώνας των φυσικών προσώπων.

Στον Πυλώνα των νομικών οντοτήτων που θα είναι ανεπτυγμένοι σε κάθε περιφερειακή ενότητα αλλά και κεντρικά, θα συμμετέχουν όλες οι νομικές οντότητες οι οποίες είναι εγγεγραμμένες (6:06) στο Μητρώο, Ομάδες Παραγωγών, συνεταιρισμοί κτλ (6:08) και είναι σε κάποια περιφέρεια, στην Λάρισα για παράδειγμα.

Άρα λοιπόν όλες οι νομικές οντότητες της περιφερειακής ενότητας της Λάρισας, θα συμμετέχουν στο αγροτικό επιμελητήριο Λάρισας, στον τομέα οντοτήτων που θα έχει και ένα διοικητικό συμβούλιο, 9μελές, για παράδειγμα, το οποίο μπορούμε να προσδιορίσουμε ότι τα 6-7 μέλη θα είναι των μεγάλων οργανώσεων (ανάλογα πως θα αποφασιστεί) 6, 5, αυτά είναι θέματα διαπραγμάτευσης και τα 3 μέλη θα είναι οι μικρές οργανώσεις μέχρι 500.000 ευρώ.

Αντίστοιχα ο άλλος Πυλώνας θα είναι τα φυσικά πρόσωπα.

Ποιοι θα είναι μέλη; Όλοι όσοι κάνουν δήλωση ΟΣΔΕ στην Ελλάδα, δηλαδή, οι 640.000 αγρότες, οι οποίοι, είτε είναι οργανωμένοι, είτε δεν είναι οργανωμένοι .

Άρα λοιπόν, οι 640.000 αγρότες έχουν που είναι εγγεγραμμένοι στο ΟΣΔΕ θα είναι μέλη.

Στην περιφερειακή ενότητα της Λάρισας για παράδειγμα, έστω ότι θα είναι 25.000 αγρότες, αυτοί οι αγρότες θα έχουν ένα 9μελές Δ.Σ. στο οποίο οι 7 θα είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και οι 2 θα είναι ετεροπαγγελματίες ή 6 και 3.

Άρα λοιπόν να εκπροσωπούνται και οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες με αυξημένη ισχύ, χωρίς να εξαιρεί έναν ετεροπαγγελματία ο οποίος έχει και αυτός ένα συμπληρωματικό εισόδημα.

Άρα λοιπόν και εκεί ο δεύτερος Πυλώνος ή ο πρώτος Πυλώνας των προσώπων θα έχει και αυτός και ετεροπαγγελματίες, θα έχει όμως κυρίως κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.

Αυτοί λοιπόν οι δύο Πυλώνες σε κάθε περιφερειακή ενότητα, οι 9 + 9,  θα αποτελούν το 18μελές Διοικητικό Συμβούλιο του Αγροτικού Επιμελητηρίου της Λάρισας.

Ισοσκελισμένο, για να υπάρχουν και αποφάσεις που θα είναι τέλος πάντων «ζυγισμένες». 

Από αυτούς τους 18 εκπροσώπους, 9+9, της Λάρισας, θα εκλέγονται οι εκπρόσωποι για την Κεντρική Ένωση Αγροτικών Επιμελητηρίων, όπου και εκεί θα υπάρχουν δύο Πυλώνες, των νομικών οντοτήτων και των φυσικών προσώπων, με αντίστοιχα διοικητικά συμβούλια και ένα κεντρικό συμβούλιο.

Η κυβέρνηση λοιπόν, μέσα από την κεντρική ένωση Αγροτικών Επιμελητηρίων, θα ορίζει εκπροσώπους σε όλους τους εποπτευόμενους Οργανισμούς του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Δύο εκπροσώπους σε κάθε Οργανισμό, έναν από τις Οντότητες και έναν από τα φυσικά πρόσωπα. 

Ταυτόχρονα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου υπάρχουν ευρωπαϊκοί αλλά και διεθνείς Οργανισμοί, θα υπάρχουν εκπρόσωποι οριζόμενοι από την κεντρική ένωση Αγροτικών Επιμελητηρίων, είτε νομικά πρόσωπα, είτε φυσικά πρόσωπα.

Πάμε τώρα στη χρηματοδότηση και λέω 3 ευρώ ανά δήλωση ΟΣΔΕ είναι πολλά το χρόνο; Δεν νομίζω ότι είναι πολλά. Μπορούμε να τα κάνουμε και 4 ευρώ ή και 5 ευρώ εν ανάγκη αν χρειαστεί να χρηματοδοτήσουμε όλο αυτό το εγχείρημα.

Για να πούμε τα 5 ευρώ. που είναι μισός καφές στο χρόνο, 5 ευρώ επί 640.000 αγρότες είναι πάνω από 3 εκατ. ευρώ.

Βάλε και 2.000 νομικές οντότητες, μεσοσταθμικά, 400 ευρώ η μεγάλοι συνεταιρισμοί, οι μικρότεροι, 200 ευρώ το χρόνο, αυτόματα, λοιπόν, έχουμε άλλ0 1 εκατ. ευρώ περίπου και συνολικά φτάνουμε στα 4 εκατ. ευρώ.

4 εκατ. ευρώ ετήσιο έσοδο για την Κεντρική Ένωση Αγροτικών Επιμελητηρίων, το οποίο θα διαχέεται στα τοπικά επιμελητήρια, είναι ένα τεράστιο έσοδο και για την πρόσληψη επιστημονικού προσωπικού στο κέντρο και στην περιφέρεια και φυσικά για γραφεία.

Για γραφεία μπορεί να χρησιμοποιηθούν και χώροι από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ του ΥΠΑΑΤ, που θα μπορεί να παραχωρηθούν δωρεάν από το κράτος.

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ και η προηγούμενη αλλά από ό,τι γνωρίζω και η νέα, είναι θετική σ’ αυτήν την εξέλιξη, για τη θέσπιση των Αγροτικών Επιμελητηρίων, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το είχε εξαγγείλει, επομένως, λοιπόν, υπάρχει ήδη έτοιμο και ώριμο το κλίμα πολιτικά για να προχωρήσουμε στην δημιουργία αυτής της νομικής οντότητας.

Να σημειωθεί ότι Αγροτικά Επιμελητήρια, εκτός της Γαλλίας που είναι πολυετές σαν θεσμός, έχει και η Κροατία και η Τσεχία και η Σλοβακία και η Ρουμανία και άλλες χώρες της Ευρώπης.

Θα επεξεργαστώ τη νομοθεσία που διέπει όλες αυτές τι χώρες, θα δω τι ταιριάζει στις δικές μας ανάγκες και απαιτήσεις και από εκεί και πέρα, μέσα από το δημόσιο διάλογο με τους συναδέλφους, να δημιουργηθεί ό,τι καλύτερο γίνεται, και να εκπροσωπούνται και ο γεωργικός τομέας και ο κτηνοτροφικός και ο μελισσοκομικός και όποιος άλλος τομέας δραστηριοποιείται στη χώρα μας και σε κάθε περιφερειακή ενότητα.»