«Δεν κουμπώνει τίποτα» – Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης για ΟΣΔΕ, ΑΑΔΕ και κτηνοτροφία

283

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Σοβαρά προβλήματα στη διαδικασία υποβολής και οριστικοποίησης των δηλώσεων ΟΣΔΕ, αλλά και μια σειρά από ζητήματα που αφορούν τους βοσκοτόπους, τους ελέγχους, την ΑΑΔΕ και τις αγροτικές ενισχύσεις, ανέδειξε ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Δήμου Τυρνάβου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), Αργύρης Μπαϊραχτάρης, μιλώντας στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Λάρισας και στη δημοσιογράφο Δέσποινα Θεοδώρου.

Ο κ. Μπαϊραχτάρης περιέγραψε τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι κατά την υποβολή των δηλώσεων, επισημαίνοντας ότι η πολυετής εφαρμογή της «τεχνικής λύσης» στους βοσκοτόπους έχει δημιουργήσει ένα σύστημα στο οποίο σε συνδυασμό με το My Agro της ΑΑΔΕ, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «δεν κουμπώνει τίποτα».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην οικονομική κατάσταση των κτηνοτροφικών μονάδων, στο αυξημένο κόστος παραγωγής, στις ζωοτροφές και στην αγωνία των παραγωγών για την πορεία των πληρωμών της Βασικής Ενίσχυσης.

Η «τεχνική λύση» που παραμένει για χρόνια

Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης αναφέρθηκε αρχικά στην απαρχή του προβλήματος, τοποθετώντας την στην περίοδο 2014-2015, όταν εφαρμόστηκε στη χώρα η «τεχνική λύση» για την κατανομή των βοσκοτόπων.

Όπως εξήγησε, η τεχνική λύση είχε εξαρχής έναν μεταβατικό χαρακτήρα. Η λογική ήταν ότι θα εφαρμοζόταν για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, μέχρι να ολοκληρωθούν τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης.

Τα σχέδια αυτά θα έπρεπε να καθορίζουν με σαφήνεια πού βόσκουν τα αιγοπρόβατα κάθε κτηνοτρόφου, ποια έκταση αντιστοιχεί στη μονάδα του και ποια είναι η κατάσταση των βοσκοτόπων.

«Σε ένα-δύο χρόνια θα είχαμε τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι έτσι θα υπήρχε σαφής εικόνα για το πού βόσκουν τα αιγοπρόβατα και πώς συνδέονται οι εκτάσεις με τα ζώα και τα δικαιώματα ενίσχυσης.

Ωστόσο, όπως υποστήριξε, η μεταβατική λύση παρέμεινε σε εφαρμογή για πολλά χρόνια.

«Φτάσαμε στο 2026 χωρίς να έχει λυθεί το πρόβλημα»

Ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Δήμου Τυρνάβου εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το γεγονός ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στον καθορισμό και τη διαχείριση των βοσκοτόπων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ζήτημα συνδέεται άμεσα και με το Κτηματολόγιο, καθώς οι εκτάσεις που δηλώνονται στις αιτήσεις ΟΣΔΕ θα πρέπει να μπορούν να ταυτοποιούνται και να ελέγχονται με αξιόπιστο τρόπο.

Όπως εξήγησε, τόσο ο βοσκότοπος όσο και η κατάσταση του Κτηματολογίου αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την ορθή λειτουργία του συστήματος των δηλώσεων ΟΣΔΕ.

Από τον Τύρναβο… βοσκότοπος στην Πελοπόννησο

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα που ανέφερε ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης αφορά την κατανομή των βοσκοτόπων μέσω της τεχνικής λύσης.

Όπως περιέγραψε, ένας κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο ή τη Λάρισα μπορεί να εμφανίζεται ότι έχει κατανεμημένο βοσκότοπο σε μια εντελώς διαφορετική περιοχή της χώρας.

«Μπορεί να μου δώσουν βοσκότοπο στην Πελοπόννησο, μπορεί να μου δώσουν βοσκότοπο στην Ξάνθη, στη Δυτική Μακεδονία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το πρόβλημα, όπως εξήγησε, δεν σταματά στην καταχώριση της έκτασης.

Όταν ο παραγωγός επιχειρεί στη συνέχεια να υποβάλει αίτηση για οικολογικό σχήμα, μπορεί να προκύψει ασυμβατότητα και η δήλωση να απορριφθεί από το σύστημα.

«Αυτό τεχνικά λένε ότι μπορεί να διορθωθεί», σημείωσε, υπογραμμίζοντας όμως ότι μέχρι να διορθωθεί, ο παραγωγός και το ΚΥΔ βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα σημαντικό πρακτικό πρόβλημα.

Το παράδοξο των ελέγχων

Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης έθεσε στη συνέχεια ένα ακόμη ζήτημα, αυτό των ελέγχων.

Όπως εξήγησε, εάν ένας κτηνοτρόφος στον Τύρναβο εμφανίζεται στα χαρτιά να διαθέτει βοσκότοπο σε άλλη περιοχή της Ελλάδας, δημιουργείται ένα εύλογο ερώτημα σχετικά με το πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί ο πραγματικός έλεγχος.

Ο ελεγκτής μπορεί να επισκεφθεί τη μονάδα και να ελέγξει τα ζώα, τα ενώτια και τα υπόλοιπα στοιχεία που προβλέπονται.

Την ίδια στιγμή, όμως, θα πρέπει να ελεγχθεί και ο βοσκότοπος που εμφανίζεται στη δήλωση.

«Θα πρέπει να τους αποδείξω ότι και ο βοσκότοπός μου, που βόσκω στα χαρτιά το κοπάδι μου, που είναι στην Πελοπόννησο ή στη Δυτική Μακεδονία, είναι σε καλή κατάσταση», ανέφερε.

Και κατέληξε χαρακτηριστικά:

«Άρα δεν κουμπώνει τίποτα».

Προβλήματα και στις συστεγαζόμενες μονάδες

Στα προβλήματα προστίθεται, σύμφωνα με τον ίδιο, και η δυσκολία που παρουσιάζεται στις περιπτώσεις συστεγαζόμενων κτηνοτροφικών μονάδων.

Όπως ανέφερε, το πληροφοριακό σύστημα σε ορισμένες περιπτώσεις δεν μπορεί να «διαβάσει» με ακρίβεια τα ζώα που έχουν καταχωριστεί στο μητρώο κάθε παραγωγού.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζονται διαφορετικά στοιχεία κατά τη διαδικασία της δήλωσης και να δημιουργούνται πρόσθετα εμπόδια στην οριστικοποίηση των αιτήσεων.

Τα προβλήματα στην οριστικοποίηση των δηλώσεων

Ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Τυρνάβου αναφέρθηκε και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ΚΥΔ κατά την προσπάθεια οριστικοποίησης των δηλώσεων.

Όπως είπε, εμφανίζονται διάφορα μηνύματα μέσω της διαδικασίας που συνδέεται με την ΑΑΔΕ, με αποτέλεσμα οι δηλώσεις να μην γίνονται αποδεκτές.

Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί μεγάλη πίεση τόσο στους παραγωγούς όσο και στους ανθρώπους που εργάζονται στα ΚΥΔ και προσπαθούν να ολοκληρώσουν τις αιτήσεις.

Η αγωνία για την προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στο ζήτημα της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης.

Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης αναφέρθηκε στη συγκέντρωση των ΚΥΔ στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, που πραγματοποιήθηκε στη Λάρισα μαζί με αγροτικούς φορείς και συνεταιρισμούς.

Όπως ανέφερε, εκεί περιγράφηκε μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση και αποφασίστηκε η σύνταξη κειμένου που θα κοινοποιηθεί στην κεντρική κυβέρνηση και στο Μέγαρο Μαξίμου, με στόχο να αναζητηθεί λύση.

Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν είναι αισιόδοξος πως η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί εύκολα και έγκαιρα.

Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για το πώς θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης, εφόσον οι δηλώσεις και οι απαραίτητοι έλεγχοι δεν έχουν ολοκληρωθεί.

«Πρέπει να πληρωθεί ο κόσμος»

Παρά τις επιφυλάξεις του για την πορεία της διαδικασίας, ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης υπογράμμισε ότι οι παραγωγοί πρέπει να πληρωθούν.

«Πρέπει να πληρωθεί ο κόσμος», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την αγωνία των κτηνοτρόφων για την οικονομική τους κατάσταση.

Ταυτόχρονα, έθεσε το ζήτημα των ελέγχων και της ευρωπαϊκής εποπτείας, καθώς οποιαδήποτε διαδικασία πληρωμής θα πρέπει να συμβαδίζει με τους κανόνες και τις απαιτήσεις που διέπουν τις ενισχύσεις.

«Τα τελευταία τρία χρόνια ζούμε με έναν οικονομικό στραγγαλισμό»

Από τη συζήτηση δεν θα μπορούσε να λείπει η πραγματική κατάσταση στην κτηνοτροφία.

Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης περιέγραψε μια δύσκολη οικονομική πραγματικότητα, υποστηρίζοντας ότι οι κτηνοτρόφοι τα τελευταία χρόνια βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένα έξοδα και σημαντικές πιέσεις.

Όπως ανέφερε, πολλά κοπάδια παραμένουν εγκλεισμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ το κόστος των ζωοτροφών αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις μονάδες.

Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι οι τιμές στο γάλα βρίσκονται σε επίπεδα που πριν από μερικά χρόνια θα θεωρούνταν ιδιαίτερα ικανοποιητικά.

Ωστόσο, όπως εξήγησε, η εικόνα δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο από την πλευρά της τιμής πώλησης.

Το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί σημαντικά και, όπως υποστήριξε, απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος των παραγωγών.

«Οι μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να γίνονται μόνο από πάνω προς τα κάτω»

Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι αλλαγές στον αγροτικό τομέα.

Όπως υποστήριξε, οι παραγωγοί και οι φορείς τους θα πρέπει να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των μεταρρυθμίσεων, καθώς γνωρίζουν στην πράξη τα προβλήματα που παρουσιάζονται.

«Εμείς αυτό που προτείνουμε και προτείναμε διαχρονικά στην πολιτεία είναι όταν προσπαθεί να κάνει μία μεταρρύθμιση να μην την κάνει από πάνω προς τα κάτω», ανέφερε.

Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η διαδικασία θα πρέπει να ξεκινά από τους παραγωγούς και τους φορείς, να περνά από τα ΚΥΔ και τους τεχνικούς μηχανισμούς και στη συνέχεια να φτάνει στη διοίκηση και το αρμόδιο υπουργείο.

Η κριτική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά στην ΑΑΔΕ

Ιδιαίτερα επικριτικός ήταν ο εκπρόσωπος των κτηνοτρόφων και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν τα διαχρονικά προβλήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Όπως υποστήριξε, εδώ και χρόνια οι αγροτικοί φορείς γνώριζαν τα προβλήματα που υπήρχαν στη λειτουργία του συστήματος και ζητούσαν αλλαγές στους ελέγχους και στην τεχνική υποδομή.

Κατά την άποψή του, το πρόβλημα δεν ήταν αποκλειστικά ο ίδιος ο ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά συνολικά ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε το σύστημα, οι έλεγχοι και οι τεχνικές διαδικασίες.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστούν οι παθογένειες που έχουν συσσωρευτεί.

Αντίθετα, όπως ανέφερε, απαιτούνται ουσιαστικές τεχνικές αλλαγές και ένα σύστημα ελέγχων που να μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά.

«Δεν έφταιγε ο ΟΠΕΚΕΠΕ, έφταιγε το όλο σύστημα»

Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης υπογράμμισε ότι οι ευθύνες, σύμφωνα με την άποψή του, δεν μπορούν να περιοριστούν σε έναν μόνο οργανισμό.

«Δεν έφταιγε ο ΟΠΕΚΕΠΕ, έφταιγε το όλο σύστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας την ανάγκη να εξεταστούν συνολικά οι διαδικασίες, οι έλεγχοι και η τεχνική λειτουργία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι αλλαγές θα πρέπει να σχεδιάζονται με τη συμμετοχή εκείνων που βρίσκονται καθημερινά μέσα στη διαδικασία.

Η χαρακτηριστική παρομοίωση με το αυτοκίνητο

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Δήμου Τυρνάβου χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική παρομοίωση για να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή του, επιχειρούνται οι μεταρρυθμίσεις.

«Όταν προσπαθείς να λύσεις ένα αυτοκίνητο, να φτιάξεις τη μηχανή και πρώτα ξηλώνεις τον ουρανό του αυτοκινήτου, θα έχεις αποτυχία!»

Η φράση αυτή αποτυπώνει την κεντρική θέση που εξέφρασε στη συνέντευξη: ότι οι αλλαγές στο σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων θα πρέπει να ξεκινούν από την πραγματική καταγραφή των προβλημάτων και να σχεδιάζονται με βάση τις ανάγκες των παραγωγών, των συνεταιρισμών και των ΚΥΔ.

Για τους κτηνοτρόφους, πάντως, το άμεσο ζητούμενο παραμένει η επίλυση των τεχνικών προβλημάτων στις δηλώσεις ΟΣΔΕ, η ομαλή ολοκλήρωση των αιτήσεων και η διασφάλιση της ομαλής πορείας των πληρωμών, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος παραγωγής εξακολουθεί να πιέζει έντονα τις κτηνοτροφικές μονάδες.

Ακούστε ΕΔΩ ολόκληρη τη συζήτηση