Δημήτρης Κουρέτας: «Η Ευλογιά αντιμετωπίζεται μόνο με την Επιστήμη»

382

Η μάχη κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων συνεχίζεται με αμείωτη ένταση στη Θεσσαλία, με τον νομό Λάρισας να βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης. «Η Ευλογιά αντιμετωπίζεται μόνο με την Επιστήμη», τόνισε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, αναδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο των τεστ σάλιου ως το μοναδικό αξιόπιστο μέτρο έγκαιρης διάγνωσης που μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο της νόσου. Στο πρόσφατο Περιφερειακό Συμβούλιο, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της Λαϊκής Συσπείρωσης, παρουσίασε αναλυτικά τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις της Περιφέρειας.

Ο απολογισμός: 94.233 ζώα θανατώθηκαν

Σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, ο αριθμός των θανατωμένων ζώων από την έναρξη της επιζωοτίας ανέρχεται σε 94.233. Η Περιφέρεια, για να αντιμετωπίσει την κρίση:

• Προσέλαβε κτηνιάτρους και νοίκιασε οχήματα.
• Χρηματοδότησε ιδίοις πόροις το Κτηνιατρικό Εργαστήριο Λάρισας.
• Εισήγαγε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τη μέθοδο δειγματοληψίας σιέλου, που ανιχνεύει τη νόσο έως και μία εβδομάδα πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Παρά την αρχική άρνηση του ΥΠΑΑΤ να αποδεχτεί τη μέθοδο, μόλις πρόσφατα αυτή αναγνωρίστηκε ως μέσο επιτήρησης. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται ακόμη η εκρίζωση θετικών εκτροφών μόνο βάσει αυτής της διάγνωσης.

Πάνω από 1 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει δαπανήσει ήδη πάνω από 1.000.000 € από το καλοκαίρι του 2023 για την αντιμετώπιση της ευλογιάς και άλλων επιζωοτιών. Έχει καλυφθεί η χρηματοδότηση λειτουργικών εξόδων έως τον Σεπτέμβριο 2024, ενώ εκκρεμεί η αποπληρωμή για το δ΄ τρίμηνο του 2024 (200.000 €) και για τις δαπάνες του 2025 (50.000 €).

Οργανωμένες απολυμάνσεις σε όλη τη Θεσσαλία

Η Περιφέρεια έχει πραγματοποιήσει πολυάριθμες απολυμάνσεις εκτροφών και δρόμων, πέραν της τυπικής υποχρέωσης μετά από θανατώσεις ζώων.

• Στον Βρυότοπο, τον Δεκέμβριο του 2024, για έναν μήνα συνεργεία απολύμαιναν όλους τους δρόμους και τις εκτροφές της ζώνης προστασίας.
• Στήθηκαν απολυμαντικοί σταθμοί στις τέσσερις κεντρικές οδούς προς την Ελασσόνα, όπου μέσα σε 10 ημέρες απολυμάνθηκαν 90 οχήματα.
• Όσοι Δήμοι διαθέτουν υδροφόρα οχήματα λαμβάνουν δωρεάν ποσότητες απολυμαντικών για τοπικές δράσεις απολύμανσης.

Ο γρίφος του εμβολιασμού

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας δεν έχει αρμοδιότητα να αποφασίσει για την εφαρμογή εμβολιασμού· αυτό αποτελεί πολιτική απόφαση του ΥΠΑΑΤ. Σύμφωνα με τον κ. Κουρέτα, υπάρχουν σοβαρά εμπόδια:

• Δεν υπάρχει διαθέσιμη ποσότητα εμβολίων στην τράπεζα εμβολίων.
• Τα υπάρχοντα εμβόλια έχουν χαμηλή ανοσολογική ανταπόκριση (50-60%).
• Δεν είναι DIVA εμβόλια, με αποτέλεσμα να μην ξεχωρίζει η νόσος από την αντίδραση στον εμβολιασμό.
• Ενδεχόμενος εμβολιασμός θα προκαλούσε διεθνείς εμπορικές απώλειες για τη φέτα, με μείωση εξαγωγών και πτώση της τιμής του γάλακτος, πλήττοντας τους κτηνοτρόφους.

Πιο αναλυτικά:

«Η Ευλογιά αντιμετωπίζεται μόνο με την Επιστήμη». Με τη φράση αυτή ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο των τεστ σάλιου στα αιγοπρόβατα, ως το μοναδικό, αξιόπιστο, επιστημονικό μέτρο, με το οποίο «σπάει ο φαύλος κύκλος της ευλογιάς» που οδηγεί στην καταστροφή χιλιάδες οικογένειας κτηνοτρόφων σε ολόκληρη τη Θεσσαλία, με αιχμή του δόρατος το νομό Λάρισας. Ποια ήταν όμως τα μέτρα και η πρωτοβουλίες που λήφθηκαν από την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τα οποία αποτελούν οδηγό για όλες τις Περιφέρειες της χώρας;

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Κουρέτας κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του πρόσφατου Περιφερειακού Συμβουλίου και απαντώντας σε σχετική ερώτηση της Λαϊκής Συσπείρωσης έδωσε τις απαντήσεις, αναδεικνύοντας όλες τις σημαντικές παραμέτρους του κρίσιμου αυτού θέματος που «χτυπά» κυριολεκτικά στην «καρδιά της ελληνικής κτηνοτροφίας».

-Έλαβε η Περιφέρεια μέτρα για την ανάσχεση της ασθένειας και ποια;

Ο ακριβής αριθμός των θανατωμένων ζώων είναι 94.233 ζώα σε όλη την Περιφέρεια από την έναρξη της επιζωοτίας της Ευλογιάς.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει λάβει όσο το δυνατόν περισσότερα μέτρα για την ανάσχεση και εκρίζωση του νοσήματος. Προσέλαβε κτηνιάτρους, νοίκιασε οχήματα και ιδίοις πόροις χρηματοδοτεί τη λειτουργία του κτηνιατρικού εργαστηρίου στη Λάρισα.

Εισήγαγε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τεκμηριωμένα τη μέθοδο της δειγματοληψίας σιέλου με βαμβακοφόρουςστυλεούς, η οποία μπορεί να διαγνώσει τη νόσο έως και μια εβδομάδα πριν την έναρξη των συμπτωμάτων. Δυστυχώς το ΥΠΑΑΤ δεν αποδέχτηκε από την αρχή τη διάγνωση με τη μέθοδο αυτή παρά το γεγονός ότι είναι δεύτερη σε επιλογή διαγνωστικού υλικού από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς. Μόλις πρόσφατα την αναγνώρισε ως μέθοδο επιτήρησης ώστε να μπορούμε να απομονώνουμε την θετική εκτροφή μέχρι την εμφάνιση των κλινικών συμπτωμάτων, αλλά και πάλι δεν μας επιτράπηκε η εκρίζωση της εκτροφής.

Επιγραμματικά η Περιφέρεια έχει ξοδέψει μέχρι στιγμής πάνω από 1.000.000€ για την αντιμετώπιση των επιζωοτιών από πέρυσι το καλοκαίρι και έχει λάβει τα επιλέξιμα λειτουργικά έξοδα έως και τον Σεπτέμβριο 2024. Εκκρεμεί το δ’ τρίμηνο 2024 (200.000 €) και όσα έχουν υποβληθεί εντός του 2025 (50.000 €).

-Πόσες οργανωμένες απολυμάνσεις έχουν γίνει σε έναν χρόνο;

Η Περιφέρεια πέρα από την υποχρέωσή της για απολυμάνσεις των εκτροφών που θανατώνονται, έχει πολλές φορές προβεί είτε σε δικές της απολυμάνσεις (Βρυότοπος – Δεκέμβριος 2024, όπου επί ένα μήνα συνεργεία απολύμαιναν όλους τους δρόμους και τις εκτροφές μέσα στη ζώνη προστασίας) ή στην περίπτωση που η ίδια δεν μπορούσε να το κάνει, ζήτησε την συνδρομή των Δήμων παραχωρώντας τις απαραίτητες ποσότητες απολυμαντικών.

Σε σχέση με τους απολυμαντικούς σταθμούς που στήθηκαν στις τέσσερις κεντρικές οδούς προς την Ελασσόνα, σε διάστημα 10 ημερών προσήλθαν για απολύμανση 90 οχήματα δηλαδή από 4 οχήματα την ημέρα στο σταθμό Τυρνάβου – Ελασσόνας, έως λιγότερο από ένα όχημα την ημέρα στο σταθμό Ροδιάς – Συκαμινέας. Οποιοσδήποτε Δήμος διαθέτει υδροφόρο όχημα, του παραχωρούνται δωρεάν ποσότητες απολυμαντικών για να προβεί και εκείνος σε απολυμάνσεις (Πλατανούλια, Φαλάνη, Τερψιθέα, κλπ).

-Γιατί δεν γίνεται εμβολιασμός; Έχουμε διαθέσιμα εμβόλια; Εάν γίνει εμβολιασμός ποια αποτελέσματα θα έχουμε;

Η απόφαση για την εφαρμογή εμβολιασμού είναι πολιτική απόφαση και σύμφωνα με τη νομοθεσία, λαμβάνεται από την Κεντρική Αρμόδια Κτηνιατρική Αρχή που είναι το ΥΠΑΑΤ.

Καμία δυνατότητα δεν έχει η Περιφέρεια να αποφασίσει για την εφαρμογή εμβολιακού προγράμματος. Για να εφαρμοστεί εμβολιασμός έναντι μιας νόσου θα πρέπει:

-Να υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο στην αγορά ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα και καθολικά (για το συγκεκριμένο εμβόλιο δεν υπάρχει ποσότητα διαθέσιμη στην τράπεζα εμβολίων).

-Το εμβόλιο που θα εφαρμοστεί θα πρέπει να έχει ανοσολογική ανταπόκριση σε ένα ποσοστό 90% ή και μεγαλύτερο των εμβολιασμένων ζώων, ώστε να μπορεί να προφυλάξει τα ζώα και να αποτελέσει μέσω εκρίζωσης του νοσήματος. Τα υπάρχοντα δύο εμβόλια δίνουν ανοσολογική ανταπόκριση 50-60 %, πράγμα που σημαίνει ότι τα μισά από τα εμβολιασμένα ζώα δεν θα αποκτήσουν ανοσία.

-Να είναι ένα εμβόλιο που το στέλεχός του να μπορεί να διακρίνεται από το φυσικό παθογόνο στέλεχος (DIVA εμβόλια). Τα εμβόλια που υπάρχουν στο εμπόριο δεν είναι DIVA (DifferentiatingInfectedfromVaccinatedAnimals) εμβόλια άρα μια εκτροφή που θα εμφανίσει συμπτώματα δεν θα μπορεί να γίνει διάκριση αν νοσεί από το εμβόλιο ή το φυσικό στέλεχος και η αντιμετώπιση θα είναι πάλι η αναγκαστική εκρίζωση.

-Υπάρχουν πολλές τρίτες χώρες με μεγάλες αγορές για την ελληνική φέτα, οι οποίες έχουν στην νομοθεσία τους απαγόρευση αγοράς από εμβολιασμένες χώρες (Αυστραλία, Ν. Ζηλανδία). Επίσης πολλές τρίτες χώρες (ΗΠΑ, Μ. Βρετανία κλπ) είναι γνωστό ότι δεν αγοράζουν προϊόντα από εμβολιασμένες χώρες, ενώ είναι απρόβλεπτη και η αντίδραση ευρωπαϊκών χωρών που δεν δεσμεύονται από απαγορευτική νομοθεσία. Η μείωση της εξαγώγιμης ποσότητας φέτας, αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε μείωση της τιμής του γάλακτος, με αποτέλεσμα ο τελικός αποδέκτης της μείωσης του εισοδήματος να είναι ο ίδιος ο κτηνοτρόφος.