Έκτακτη στήριξη σε τρεις χώρες της ΕΕ για ζημιές από καιρό – Τι έκανε η Ελλάδα σε αντίστοιχες κρίσεις;

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί μηχανισμούς άμεσης στήριξης για αγρότες σε χώρες που επλήγησαν από ακραία καιρικά φαινόμενα, εύλογα τίθεται το ερώτημα: ποια είναι η εικόνα στην Ελλάδα; Οι αποφάσεις για τη διάθεση 21,5 εκατ. ευρώ σε τρία κράτη-μέλη αναδεικνύουν τόσο τα διαθέσιμα εργαλεία της ΚΑΠ όσο και τις ταχύτητες αντίδρασης, σε μια περίοδο που οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται επίσης αντιμέτωποι με έντονες κλιματικές πιέσεις.

Άμεση κινητοποίηση της ΕΕ για τρεις χώρες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε τη διάθεση 21,5 εκατ. ευρώ από το γεωργικό αποθεματικό για τη στήριξη αγροτών στη Βουλγαρία, την Εσθονία και την Ουγγαρία, που επλήγησαν από έντονα καιρικά φαινόμενα μέσα στο 2025. Τα ποσά κατανέμονται σε 7,4 εκατ. ευρώ για τη Βουλγαρία, 3,3 εκατ. ευρώ για την Εσθονία και 10,8 εκατ. ευρώ για την Ουγγαρία, με δυνατότητα επιπλέον ενίσχυσης από εθνικούς πόρους έως και 200%.

Οι ζημιές από την κλιματική κρίση στο επίκεντρο

Οι απώλειες στην αγροτική παραγωγή ήταν εκτεταμένες: από ξηρασία και καύσωνες στη Βουλγαρία, μέχρι παγετούς και υπερβολικές βροχοπτώσεις στην Εσθονία και θερμική καταπόνηση στην Ουγγαρία. Η ΕΕ επισημαίνει ότι τέτοια φαινόμενα θα εντείνονται, καθιστώντας αναγκαία τα ταχύτερα αντανακλαστικά στήριξης.

Τι προβλέπει η διαδικασία πληρωμών

Τα κράτη-μέλη οφείλουν να διανείμουν τις ενισχύσεις έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με σαφή κριτήρια και έλεγχο ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις και υπεραντιστάθμιση. Παράλληλα, θα πρέπει να ενημερώσουν την Επιτροπή για την εφαρμογή των μέτρων.

Και η Ελλάδα; Καθυστερήσεις και ερωτήματα

Σε αντίθεση με την άμεση κινητοποίηση σε άλλες χώρες, στην Ελλάδα οι αγρότες έχουν επανειλημμένα βρεθεί αντιμέτωποι με καθυστερήσεις σε αποζημιώσεις και ενισχύσεις, είτε μέσω ΕΛΓΑ είτε μέσω έκτακτων μέτρων. Οι πρόσφατες κρίσεις από πλημμύρες, παγετούς και παρατεταμένες ξηρασίες έχουν αναδείξει διαχρονικά προβλήματα στον μηχανισμό στήριξης, με αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί να μένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς ουσιαστική οικονομική ενίσχυση.

Η ανάγκη για πιο γρήγορα αντανακλαστικά

Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για πιο ευέλικτα εργαλεία και ταχύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και στην Ελλάδα. Σε ένα περιβάλλον όπου η κλιματική κρίση εντείνεται, η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα των αποζημιώσεων αποτελούν κρίσιμο παράγοντα επιβίωσης για τον αγροτικό κόσμο.

Ιστορικό

Η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) 2023-2027 περιλαμβάνει γεωργικό αποθεματικό ύψους 450 εκατ. ευρώ ετησίως για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς ή έκτακτων γεγονότων που επηρεάζουν την παραγωγή ή τη διανομή. Δεδομένης της αυξανόμενης συχνότητας των δυσμενών κλιματικών φαινομένων, η Επιτροπή τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης των εργαλείων διαχείρισης κινδύνου και της ενθάρρυνσης της ευρύτερης χρήσης τους σε ολόκληρη την ΕΕ, παράλληλα με την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.