Ελαιόλαδο: Ανάκαμψη στην ΕΕ, αλλά καθοδικές πιέσεις για την ελληνική παραγωγή έως το 2035

96

Σημάδια ανάκαμψης παρουσιάζει το ελαιόλαδο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως λόγω της βελτίωσης των αποδόσεων και της ενίσχυσης της παγκόσμιας κατανάλωσης χάρη στη διάδοση της μεσογειακής διατροφής. Ωστόσο, για την Ελλάδα οι προβλέψεις δεν είναι εξίσου αισιόδοξες, καθώς η μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και των αποδόσεων ενδέχεται να περιορίσει την ετήσια παραγωγή κάτω από τους 0,18 εκατ. τόνους. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Προοπτικές για τη Γεωργία της ΕΕ», με ορίζοντα το 2035.

Ανάκαμψη της ευρωπαϊκής παραγωγής μετά τα χαμηλά των τελευταίων ετών

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η παραγωγή ελαιολάδου στην ΕΕ αναμένεται να ανακάμψει σταδιακά από τα χαμηλά επίπεδα των προηγούμενων ετών, παρά τις πιέσεις που δέχθηκε ο κλάδος από ακραία καιρικά φαινόμενα και υψηλό κόστος παραγωγής. Οι εξαγωγές της Ένωσης εκτιμάται ότι θα παραμείνουν ισχυρές, διατηρώντας τον ρόλο της ΕΕ ως βασικού παίκτη στη διεθνή αγορά.

Ελαιόλαδο σε μετάβαση: Υπερεντατικά συστήματα και διαρθρωτικές αλλαγές

Το μέλλον του τομέα διαμορφώνεται από σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές, κυρίως στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Οι παραδοσιακοί, μη αρδευόμενοι ελαιώνες αντικαθίστανται σταδιακά από υπερεντατικά συστήματα καλλιέργειας, με καλύτερη αξιοποίηση των υδατικών πόρων και υψηλότερη παραγωγικότητα.
Έως το 2035, η παραγωγή της Ισπανίας θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 1,8 εκατ. τόνους ετησίως και της Πορτογαλίας τους 0,2 εκατ. τόνους.

Πιέσεις για Ελλάδα και Ιταλία

Αντίθετα, για την Ελλάδα οι προβλέψεις είναι δυσμενέστερες, καθώς η συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και η πτώση των αποδόσεων ενδέχεται να μειώσουν την παραγωγή κάτω από τους 180.000 τόνους ετησίως.
Στην Ιταλία, η παραγωγή αναμένεται να μειώνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 3%. Αρνητικό ρόλο συνεχίζουν να παίζουν η κλιματική αλλαγή, η έλλειψη νερού, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά και οι ασθένειες, με τη Xylella fastidiosa να παραμένει σοβαρή απειλή.

Λιγότερη κατανάλωση στις παραδοσιακές αγορές

Παρότι το ελαιόλαδο διατηρεί την εικόνα ενός υγιεινού προϊόντος, οι αυξημένες τιμές των τελευταίων ετών έχουν περιορίσει την κατανάλωση, ιδίως σε χώρες εκτός Μεσογείου, όπου οι καταναλωτές στρέφονται σε φθηνότερα φυτικά έλαια, όπως το ηλιέλαιο.
Η κατά κεφαλήν κατανάλωση αναμένεται να μειωθεί στις βασικές παραγωγικές χώρες, όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελλάδα και η Γαλλία, με ρυθμούς από 0,5% έως 1,3% ετησίως έως το 2035.

Αύξηση κατανάλωσης σε νέες αγορές και στην Πορτογαλία

Αντίθετα, στην Πορτογαλία προβλέπεται αύξηση της κατά κεφαλήν κατανάλωσης, λόγω της αυξανόμενης παραγωγής και της πιθανής αποκλιμάκωσης των τιμών.
Στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, αν και από χαμηλή αφετηρία, η κατανάλωση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σταδιακά, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 1,2 κιλά ανά κάτοικο έως το 2035, καθώς το ελαιόλαδο κερδίζει έδαφος ως πιο υγιεινή επιλογή.

Ισχυρό παραμένει το εμπόριο ελαιολάδου

Ισχυρές αναμένεται να παραμείνουν και οι εξαγωγές ελαιολάδου της ΕΕ έως το 2035. Οι καθαρές εξαγωγές προβλέπεται να ενισχυθούν κυρίως στην Ισπανία (+5,1%) και την Πορτογαλία (+0,9%), ενώ άλλα κράτη μέλη θα καλύπτουν τη ζήτηση μέσω αυξημένων εισαγωγών.
Συνολικά, η ΕΕ θα διατηρήσει τον ρόλο της ως καθαρός εξαγωγέας, με αύξηση καθαρών εξαγωγών κατά 6,1% έως το 2035. Όπως επισημαίνει η Κομισιόν, «η διαφοροποίηση των προϊόντων και οι στοχευμένες στρατηγικές προώθησης θα είναι καθοριστικές για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού ελαιολάδου».

Με πληροφορίες από ot.gr