Επιτραπέζια σταφύλια: Πίεση στις τιμές και μειωμένες ελληνικές εξαγωγές

152

Με έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών προέλευσης, επικαλυπτόμενες παραγωγές και πιέσεις στις τιμές εξελίσσεται η αγορά επιτραπέζιων σταφυλιών στις αρχές του Σεπτεμβρίου. Η Ιταλία διαθέτει μεγάλες ποσότητες, η ισπανική παραγωγή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ η Πορτογαλία αναμένεται να ολοκληρώσει τη συγκομιδή νωρίτερα από το συνηθισμένο. Την ίδια στιγμή, οι ελληνικές εξαγωγές εμφανίζουν σημαντική υποχώρηση, ενώ στις αγορές της Γαλλίας και της Γερμανίας καταγράφονται ενδείξεις βελτίωσης της ζήτησης.

Σε διεθνές επίπεδο, οι καιρικές συνθήκες, η χρονική σύμπτωση διαφορετικών παραγωγών, το κόστος μεταφοράς και ο ανταγωνισμός από άλλες χώρες διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο σκηνικό για παραγωγούς, εξαγωγείς και εμπόρους.

Ιταλία: Μεγάλες ποσότητες και πιέσεις στις τιμές

Η Ιταλία βρίσκεται αυτή την περίοδο στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής αγοράς, καθώς οι ποσότητες που διοχετεύονται είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες, που σε ορισμένες περιοχές έφτασαν τους 42°C, επηρέασαν την παραγωγή και αύξησαν τα επίπεδα σακχάρων στους καρπούς. Ως αποτέλεσμα, μέρος της παραγωγής δεν κρίθηκε κατάλληλο για εξαγωγή, ενώ τα φορτία που πληρούν τις προδιαγραφές εμφανίζουν πολύ καλή ποιότητα και έντονα γευστικά χαρακτηριστικά.

Τα τελευταία χρόνια οι Ιταλοί παραγωγοί επένδυσαν σε πολλές νέες ποικιλίες, ωστόσο η τάση φαίνεται πλέον να περιορίζεται σε έναν μικρότερο αριθμό επιλογών. Ιδιαίτερη δυναμική έχει αποκτήσει η Autumn Crisp, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως στις νέες φυτεύσεις. Η αυξημένη παραγωγή της, πάντως, έχει περιορίσει το πλεονέκτημα τιμής που απολάμβανε στο παρελθόν.

Η ζήτηση χαρακτηρίζεται ως ικανοποιητική, όμως οι τιμές δεν ανταποκρίνονται πλήρως στο αυξημένο κόστος παραγωγής. Παράλληλα, οι διαθέσιμες ποσότητες από άλλες χώρες είναι περιορισμένες. Η αιγυπτιακή περίοδος έχει ολοκληρωθεί, ενώ μικρότερη παρουσία εμφανίζουν τα ελληνικά σταφύλια στις αγορές της Δυτικής Ευρώπης, με μεγαλύτερο μέρος τους να κατευθύνεται προς τα Βαλκάνια.

Η ιταλική παρουσία στην αγορά αναμένεται να συνεχιστεί έως τις αρχές Δεκεμβρίου, με βασικό αστάθμητο παράγοντα τον καιρό, καθώς μια απότομη μεταβολή των συνθηκών μπορεί να επηρεάσει γρήγορα τόσο την ποιότητα όσο και τις τιμές.

Ιταλία: Σταθερότητα με αβεβαιότητα στην αγορά

Παρά την παραδοσιακή προσδοκία για ανάκαμψη της κατανάλωσης μετά τα μέσα Αυγούστου, η ιταλική αγορά παραμένει σχετικά στάσιμη. Ο παρατεταμένος καύσωνας, η σταδιακή επιστροφή των καταναλωτών από τις διακοπές και η επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών έχουν ως αποτέλεσμα η ζήτηση να παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις.

Η εικόνα δεν οφείλεται σε προβλήματα ποιότητας. Αντίθετα, τα σταφύλια παρουσιάζουν πολύ καλά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν ισχυρό ανταγωνισμό από άλλα καλοκαιρινά φρούτα, αρκετά από τα οποία πωλούνται σε χαμηλότερες τιμές και προτιμώνται από καταναλωτές που δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στο κόστος.

Πρόσθετη πίεση δημιουργεί ο ανταγωνισμός από την Ισπανία και την Αίγυπτο, σε συνδυασμό με την αύξηση των δαπανών για ενέργεια και άρδευση.

Η «Italia» ξεχωρίζει

Η συγκομιδή της ποικιλίας Italia ξεκίνησε στη Σικελία περίπου στις 10 Αυγούστου και ακολούθησε η Απουλία. Στη Σικελία η παραγωγή εμφανίζει πολύ καλά χαρακτηριστικά, με σάκχαρα που κυμαίνονται στους 20-21 βαθμούς Brix, τραγανή υφή, καλή μετασυλλεκτική συμπεριφορά και ικανοποιητική φυτοϋγειονομική εικόνα.

Οι διαθέσιμες ποσότητες παραμένουν σταθερές, με πιθανότητα μικρής αύξησης των αποδόσεων. Οι εμπορικές προοπτικές χαρακτηρίζονται από συγκρατημένη αισιοδοξία, ενώ και τα σταφύλια της Απουλίας παρουσιάζουν ιδιαίτερα καλά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά.

Η κατανάλωση στην Ιταλία

Σύμφωνα με στοιχεία της YouGov, περισσότερο από το 67% των ιταλικών νοικοκυριών αγόρασαν σταφύλια κατά το δωδεκάμηνο έως τον Ιούνιο του 2026. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει σταθερή άνοδο σε σχέση με τα δύο προηγούμενα χρόνια.

Παράλληλα, αυξήθηκε η συχνότητα αγοράς, ξεπερνώντας τις οκτώ αγορές ετησίως για τα νοικοκυριά που καταναλώνουν σταφύλια. Ωστόσο, μειώθηκε η ποσότητα ανά αγορά, με τη μέση δαπάνη να υποχωρεί κάτω από τα 3 ευρώ.

Σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης εμφανίζει και η αγορά των βιολογικών προϊόντων, με διείσδυση περίπου 11%. Τα σούπερ μάρκετ παραμένουν το βασικό κανάλι πωλήσεων, ενώ ενισχύονται και τα εκπτωτικά καταστήματα.

Γερμανία: Η αγορά περιμένει την επιστροφή των καταναλωτών

Η ευρωπαϊκή αγορά αρχίζει σταδιακά να αποκτά μεγαλύτερη κινητικότητα. Στη Γερμανία, οι μέχρι τώρα ποσότητες και τιμές κρίνονται ικανοποιητικές, ενώ αναμένεται ενίσχυση της παρουσίας των πιο ποιοτικών ιταλικών ποικιλιών όσο προχωρά το φθινόπωρο.

Στο επίκεντρο μπαίνουν ποικιλίες όπως Muscat και Pizzutello, ενώ οι τελευταίες παραδόσεις Victoria αναμένονται μέσα στην 37η εβδομάδα.

Η ουσιαστική ενίσχυση των πωλήσεων, ωστόσο, τοποθετείται χρονικά μετά την ολοκλήρωση των καλοκαιρινών διακοπών, δηλαδή από τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Παράλληλα, η τουρκική σουλτανίνα εισέρχεται στην αγορά με καθυστέρηση, λόγω προβλημάτων στην ανάπτυξη του χρώματος και χαμηλότερων επιπέδων Brix. Μεγαλύτερες ποσότητες αναμένονται από τα μέσα του μήνα.

Βέλγιο: Οι άσπερμες ποικιλίες κερδίζουν έδαφος

Η ιταλική παραγωγή αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της στη βελγική αγορά τις επόμενες εβδομάδες. Οι άσπερμες ποικιλίες αποτελούν πλέον βασικό κομμάτι της ζήτησης, με τις πρώτες ποσότητες να βρίσκονται ήδη στην αγορά εδώ και αρκετές εβδομάδες.

Οι πιο πρώιμες ποικιλίες έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους, ενώ πλέον εισέρχονται στην αγορά και ποικιλίες υψηλότερων ποιοτικών προδιαγραφών, μεταξύ των οποίων και η Autumn Crisp.

Η εικόνα για τη συνέχεια της σεζόν είναι θετική, καθώς ποιότητα, μέγεθος και διαθέσιμες ποσότητες χαρακτηρίζονται ικανοποιητικά. Η σταθερά αυξανόμενη προτίμηση των καταναλωτών για άσπερμα σταφύλια δημιουργεί επιπλέον προοπτικές.

Ελλάδα: Στο -28% οι εξαγωγές

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η εικόνα για τις ελληνικές εξαγωγές. Οι καιρικές συνθήκες ευνόησαν σε μεγάλο βαθμό την παραγωγή, η οποία εμφανίζεται αυξημένη και με καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά. Εξαίρεση αποτελούν ορισμένες όψιμες ποικιλίες στην περιοχή της Καβάλας, όπου καταγράφηκαν ζημιές από περονόσπορο.

Παρά την καλή παραγωγική εικόνα, η εμπορική κίνηση παραμένει υποτονική. Μέχρι το τέλος Αυγούστου είχαν εξαχθεί μόλις 9.830 τόνοι, ποσότητα μειωμένη κατά 28% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, η οποία επίσης είχε χαρακτηριστεί από χαμηλές εξαγωγικές επιδόσεις.

Οι επιτραπέζιες ποικιλίες με κουκούτσι ολοκλήρωσαν ουσιαστικά την εμπορική τους περίοδο σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.

Στα 0,70 ευρώ το κιλό οι τιμές

Ισχυρό ανταγωνισμό αντιμετωπίζουν και οι άσπερμες ποικιλίες από την Κορινθία και την Καβάλα. Στην αγορά δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα προϊόντα από Ιταλία, Ισπανία, Βόρεια Μακεδονία και κυρίως Τουρκία.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι τιμές παραγωγού έχουν περιοριστεί περίπου στα 0,70 ευρώ το κιλό.

Οι Έλληνες εξαγωγείς προσδοκούν ότι μετά τις 20 Σεπτεμβρίου η εικόνα μπορεί να βελτιωθεί, καθώς αναμένεται σταδιακή υποχώρηση των ποσοτήτων από Ιταλία και Ισπανία, γεγονός που ενδεχομένως θα επιτρέψει την ανάκαμψη των τιμών.

Γαλλία: Επιστρέφει σταδιακά η ζήτηση

Μετά τον υποτονικό Αύγουστο, η γαλλική αγορά αρχίζει να αποκτά ξανά ρυθμό. Η επιστροφή των καταναλωτών από τις διακοπές και η έναρξη της σχολικής περιόδου σηματοδοτούν τη μετάβαση προς τα φθινοπωρινά προϊόντα.

Τα σταφύλια αυξάνουν σταδιακά τον χώρο τους στα σημεία λιανικής, ενώ θετική είναι η εικόνα από τις βασικές ευρωπαϊκές χώρες προέλευσης, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η ίδια η Γαλλία.

Η ποικιλία Italia παρουσιάζει καλοσχηματισμένα τσαμπιά, ικανοποιητικό μέγεθος και καλή γευστική εικόνα. Αντίθετα, η Chasselas έχει επηρεαστεί περισσότερο από την ξηρασία, με αποτέλεσμα μικρότερο μέγεθος ραγών.

Η μετάβαση από τα πυρηνόκαρπα στα σταφύλια είναι πλέον λιγότερο απότομη, καθώς οι πιο ήπιες θερμοκρασίες του Σεπτεμβρίου επιτρέπουν σε ροδάκινα, νεκταρίνια και δαμάσκηνα να παραμένουν περισσότερο στα ράφια.

Οι τιμές είναι χαμηλότερες από πέρυσι, κυρίως λόγω του αυξημένου ανταγωνισμού και της ταυτόχρονης παρουσίας πολλών προελεύσεων. Ωστόσο, θεωρούνται ακόμη αποδεκτές και εκτιμάται ότι η ομαλοποίηση των αγορών θα ενισχύσει τις πωλήσεις.

Πορτογαλία: Η συγκομιδή θα ολοκληρωθεί νωρίτερα

Θετική χαρακτηρίζεται η εξέλιξη της πορτογαλικής παραγωγής, με αυξημένη παραγωγικότητα και βελτιωμένη ποιότητα. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περισσότερες ποσότητες και μεγαλύτερους καρπούς.

Η ζήτηση παρέμεινε χαμηλή κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, όμως εμφανίζει πλέον σημάδια σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα, χωρίς ακόμη να φτάνει τα επίπεδα προηγούμενων ετών.

Οι τιμές παραμένουν σχετικά σταθερές, ενώ η πρωιμότερη ωρίμανση των ποικιλιών οδηγεί στην εκτίμηση ότι η συγκομιδή του 2026 θα ολοκληρωθεί περίπου 15 ημέρες νωρίτερα από το συνηθισμένο.

Ισπανία: Έντονη μεταβλητότητα στην αγορά

Στις περιοχές της Μούρθια και του Αλικάντε η ισπανική παραγωγή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, όμως η εμπορική εικόνα χαρακτηρίζεται από διακυμάνσεις.

Το ξεκίνημα της ισπανικής σεζόν ήταν σχετικά ομαλό, καθώς η παραγωγή έφτασε στην αγορά με μικρή καθυστέρηση και υπήρξαν προβλήματα στις αιγυπτιακές αποστολές. Από τα τέλη Ιουλίου, ωστόσο, η κατανάλωση υποχώρησε, εξέλιξη που συνδέεται και με την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών.

Παράλληλα, η ισπανική παραγωγή βρέθηκε να συμπίπτει χρονικά με σημαντικές ποσότητες από Αίγυπτο και Ιταλία. Η ταχεία εξάπλωση των άσπερμων ποικιλιών στην Ιταλία προσθέτει ακόμη έναν παράγοντα ανταγωνισμού.

Αυστρία: Έως 3,60 ευρώ το κιλό τα ιταλικά σταφύλια

Στην αυστριακή αγορά η ποιότητα των σταφυλιών αξιολογείται ιδιαίτερα θετικά. Τα ιταλικά προϊόντα διακινούνται σε τιμές από 3 έως 3,60 ευρώ το κιλό, ενώ παράλληλα διατίθενται φορτία από Βραζιλία, Αίγυπτο, Νότια Αφρική και Περού.

Καλιφόρνια: Η παραγωγή ξεπερνά τις αποστολές

Στην Καλιφόρνια οι ποσότητες που συγκομίζονται αυτή την περίοδο είναι περισσότερες από εκείνες που μπορούν να αποσταλούν στην αγορά. Οι παραγωγοί αναγκάζονται να προχωρούν σε πρώιμη συγκομιδή, ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο υπερωρίμανσης ή απώλειας προϊόντος.

Η φετινή περίοδος ξεκίνησε σχεδόν τρεις εβδομάδες νωρίτερα, ενώ σε ορισμένες ποικιλίες η πρωιμότητα έφτασε ακόμη και τις τέσσερις εβδομάδες. Αυτό έχει προκαλέσει σημαντικές επικαλύψεις μεταξύ των ποικιλιών, αρχικά κυρίως στα πράσινα και πλέον και στα ερυθρά σταφύλια.

Η ζήτηση από τα προγραμματισμένα συμβόλαια κινείται σε μέτρια επίπεδα, ενώ η αγορά spot ουσιαστικά απουσιάζει. Παράλληλα, οι προωθητικές ενέργειες των λιανεμπόρων δεν έχουν προσαρμοστεί στον αυξημένο όγκο της παραγωγής.

Η σεζόν στην Καλιφόρνια αναμένεται να ολοκληρωθεί νωρίτερα, ενώ εκτιμάται ότι η εμπορική κίνηση θα βελτιωθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.

Βραζιλία: Το κόστος μεταφοράς προβληματίζει

Η βραζιλιάνικη παραγωγή προσπαθεί να ανακάμψει μετά από ένα πρώτο εξάμηνο που επηρεάστηκε από βροχοπτώσεις, οι οποίες υποβάθμισαν την ποιότητα και περιόρισαν τις εξαγωγές.

Η δασμολογική επιβάρυνση 37,5% στις ΗΠΑ έχει ουσιαστικά περιορίσει την πρόσβαση των συμβατικών ποικιλιών στην αμερικανική αγορά. Αντίθετα, οι εξελίξεις γύρω από τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur και η κατάργηση του βρετανικού δασμού δημιουργούν νέες δυνατότητες στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ωστόσο, η συγκέντρωση της προσφοράς ενδέχεται να αυξήσει την πίεση στις τιμές.

Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελούν τα logistics, με υψηλότερα ναύλα, αυξημένα κόστη οδικών μεταφορών και συμφόρηση στα λιμάνια να επιβαρύνουν το κόστος λειτουργίας για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου.

Περού: Επεκτείνεται το εξαγωγικό παράθυρο

Η φετινή σεζόν στο Περού ξεκίνησε νωρίτερα, διευρύνοντας την περίοδο εξαγωγών από τον Απρίλιο έως τον Δεκέμβριο. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στους προμηθευτές να καλύπτουν κενά στις ασιατικές αγορές.

Το φαινόμενο El Niño δημιουργεί αβεβαιότητα, αν και εκτιμάται ότι ο αντίκτυπός του στις νότιες περιοχές θα είναι μικρότερος σε σχέση με άλλες ζώνες παραγωγής.

Οι διαθέσιμες ποσότητες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά σε σχέση με πέρυσι. Οι αρχικές τιμές κινήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα λόγω της ζήτησης, όμως η είσοδος νέων προελεύσεων αρχίζει να ασκεί πιέσεις.

Παράλληλα, η Red Globe χάνει σταδιακά έδαφος απέναντι σε άσπερμες ποικιλίες, όπως οι Autumn Crisp και Sweet Globe.

Χιλή: Αναμονή για την έναρξη της σεζόν

Η συγκομιδή στη Χιλή δεν έχει ακόμη ξεκινήσει και αναμένεται τον Νοέμβριο. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν προς το παρόν ασφαλείς εκτιμήσεις για τις τελικές ποσότητες.

Το μεγαλύτερο ερωτηματικό αφορά τις καιρικές συνθήκες και την πιθανή επίδραση του El Niño. Οι παραγωγοί προτιμούν να περιμένουν μέχρι να υπάρχει σαφέστερη εικόνα πριν ανακοινώσουν προβλέψεις για την παραγωγή.

Αίγυπτος: Διαφορετική εικόνα σε λευκές και ερυθρές ποικιλίες

Η αιγυπτιακή σεζόν παρουσίασε σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις λευκές και τις ερυθρές άσπερμες ποικιλίες.

Οι λευκές ποικιλίες ξεκίνησαν περισσότερο από μία εβδομάδα νωρίτερα σε σχέση με πέρυσι, προσφέροντας στους εξαγωγείς το πλεονέκτημα της πρώιμης παρουσίας στις αγορές. Τα σταφύλια είχαν καλό μέγεθος και συνεκτικότητα, αν και οι πρώιμες συγκομιδές παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα Brix.

Αντίθετα, οι ερυθρές ποικιλίες καθυστέρησαν περίπου 10-12 ημέρες. Η Red Flame Seedless επηρεάστηκε από έντονες μεταβολές θερμοκρασίας κατά την ανάπτυξη και τον χρωματισμό, με αποτέλεσμα αυξημένα προβλήματα σκασίματος των ραγών.

Η ποιότητα της Flame υποχώρησε φέτος και εκτιμάται ότι την επόμενη περίοδο θα περιοριστούν οι φυτεύσεις της, με τους παραγωγούς να στρέφονται περισσότερο σε νεότερες ποικιλίες, όπως Ivory, Sweet Globe και Sweet Celebration.

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις αλλάζουν τις ροές

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρέασαν και την εμπορική στρατηγική των Αιγύπτιων εξαγωγέων. Οι μεγαλύτεροι χρόνοι μεταφοράς προς την Άπω Ανατολή αύξησαν το ρίσκο, με αποτέλεσμα μέρος των φορτίων να κατευθυνθεί προς την Ευρώπη και τη Νότια Αφρική.

Παράλληλα, οι διαταραχές στις αφίξεις ινδικών σταφυλιών στη Βρετανία και την Ευρώπη δημιούργησαν ένα πρόσθετο παράθυρο για την Αίγυπτο.

Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα της φετινής περιόδου δεν ήταν τόσο ο όγκος όσο η αξία του προϊόντος. Παρά την αύξηση του ποσοστού των εξαγωγών, η τιμή ανά μονάδα δεν ακολούθησε την ίδια πορεία, ενώ οι συχνότερες προωθητικές ενέργειες πίεσαν περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους.

Νότια Αφρική: Ξεκινά ο νέος παραγωγικός κύκλος

Στη Βόρεια Ακρωτηρίου της Νότιας Αφρικής οι αμπελώνες μπαίνουν σταδιακά στη νέα βλαστική περίοδο, με τα πρώτα αμπέλια να αναμένεται να ανθίσουν σύντομα.

Η νέα σεζόν ενδέχεται να ξεκινήσει λίγες ημέρες νωρίτερα, αν και οι τελικές εκτιμήσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία του καιρού.

Η προηγούμενη περίοδος είχε επηρεαστεί από τις μεγάλες ποσότητες περουβιανών σταφυλιών στις παραδοσιακές αγορές της Νότιας Αφρικής, αλλά και από προβλήματα στα λιμάνια. Παράλληλα, η αυξανόμενη παραγωγή σταφυλιών στην Κίνα αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αλλάζει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά.

Οι εισαγόμενες ποσότητες διαμορφώνονται πλέον περίπου στα 4 ευρώ το κιλό, καταγράφοντας άνοδο 21% μέσα σε μία εβδομάδα. Οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα έως τα τέλη Νοεμβρίου, όταν θα ξεκινήσει η εγχώρια παραγωγή.

Με πληροφορίες από το freshplaza