Επιβεβαίωση παρουσίας του εντόμου Bactrocera zonata στη Λακωνία

Η παρουσία του επιβλαβούς οργανισµού Bactrocera zonata επιβεβαιώθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας. Το έντοµο Bactrocera zonata (peach fruit fly, guava fruit fly) αποτελεί µη ευρωπαϊκό είδος της οικογένειας Tephritidae (Diptera: Tephritidae). Τα µη ευρωπαϊκά είδη της οικογένειας Tephritidae (µη ευρωπαϊκές µύγες φρούτων) προκαλούν σοβαρή ζηµιά σε πολλά φρούτα, γιατί έχουν πολλούς ξενιστές, περισσότερα από 50 είδη καλλιεργούµενων φυτών και µεγάλη προσαρµοστική ικανότητα σε ποικίλες περιβαλλοντικές συνθήκες. Κύριοι ξενιστές είναι η γκουάβα, το µάνγκο, το ροδάκινο, το βερίκοκο, το µήλο, το σύκο, τα εσπεριδοειδή, το ρόδι. Το έντοµο βρίσκεται σε πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής, όπως φαίνεται στην εικόνα της παγκόσµιας κατανοµής του. Οι τροπικοί ξενιστές έχουν σηµασία για τις χώρες της ΕΕ γιατί µπορεί να λειτουργήσουν ως δίοδο για την είσοδο του εντόµου στην ΕΕ. Γι’ αυτό το λόγο οι συνοριακοί σταθµοί φυτοϋγειονοµικού ελέγχου, τα συσκευαστήρια, οι αποθήκες και τα σηµεία πώλησής τους αποτελούν σηµεία υψηλής επικινδυνότητας.

Το Bactrocera zonata δεν εµφανίζει διάπαυση και ανάλογα µε τις κλιµατικές συνθήκες και τη διαθεσιµότητα των ξενιστών, µπορεί να ολοκληρώσει πολλές γενιές ανά έτος. Το στάδιο της νύµφης (pupa) φαίνεται να είναι το πιο κοινό στάδιο διαχείµασης. Αµέσως µετά την ενηλικίωσή τους, τα ενήλικα αναζητούν τροφή πλούσια σε ζάχαρη και πρωτεΐνες και φθάνουν στη σεξουαλική ωριµότητα σε περίπου δύο εβδοµάδες. Η περίοδος αυτή µπορεί να γίνει σηµαντικά µεγαλύτερη όταν επικρατούν χαµηλές θερµοκρασίες. Τα ενήλικα µπορεί να τρέφονται µε µελιτώδη εκκρίµατα, γύρη, περιττώµατα πτηνών. Τα θηλυκά γεννούν συνήθως οµάδες από τρία έως εννέα αυγά σε κάθε ωοτοκία στη σάρκα του καρπού, ακριβώς κάτω από τη φλούδα, µόνο σε καρπούς που βρίσκονται αναρτηµένοι στο δέντρο. Ένα µόνο θηλυκό B. zonata µπορεί να γεννήσει περισσότερα από 200 αυγά κατά τη διάρκεια της ζωής του. Τα νύγµατα ωοτοκίας µπορεί να προκαλέσουν ρητινώδες έκκριµα σε συγκεκριµένους προσβεβληµένους καρπούς. Τα αυγά εκκολάπτονται συνήθως εντός τριών ηµερών. Οι προνύµφες υφίστανται δύο µεταµορφώσεις µέχρι το στάδιο της νύµφης (pupa) και ολοκληρώνουν την ανάπτυξη και την νύµφωσή τους εντός δύο εβδοµάδων σε θερµοκρασίες 20°C µε 30°C. Οι προνύµφες τρέφονται µε τη σάρκα του καρπού, προκαλώντας αλλοίωση που συχνά εντείνεται από µολύνσεις µε βακτήρια και µύκητες. Οι προνύµφες µπορεί να παραµένουν κοντά η µία στην άλλη κατά τη διάρκεια της διατροφής τους µέχρι να αναπτυχθούν σχεδόν πλήρως. Οι ώριµες προνύµφες βγαίνουν από τον καρπό και πέφτουν στο έδαφος για να νυµφωθούν σε βέλτιστο βάθος 5-10 cm από την επιφάνεια. Η διάρκεια του σταδίου της νύµφης εξαρτάται από την επικρατούσα θερμοκρασία και συνήθως διαρκεί περίπου µία έως δύο εβδομάδες.

Σε ότι αφορά τα µορφολογικά χαρακτηριστικά του εντόµου ισχύουν τα εξής:

Αυγό:

Τα αυγά είναι επιµήκη, ελλειπτικά, υπόλευκα, µήκους 1,0-1,2 mm, κάπως στρογγυλεµένα στο οπίσθιο άκρο, ελαφρώς µυτερά µπροστά.

Προνύµφη:

Οι προνύµφες είναι άποδες και ακέφαλες, µε υπόλευκο κυλινδρικό και επίµηκες σώµα µε το πρόσθιο τµήµα στενότερο από το οπίσθιο και αναπτύσσονται εξ ολοκλήρου στη σάρκα των καρπών των φυτών ξενιστών τους. Το µήκος των ανεπτυγµένων προνυµφών κυµαίνεται από 7,5- 10,0 mm και το πλάτος µεταξύ 1,5-2,0 mm. Η διάκρισή τους από άλλα συγγενή είδη είναι ιδιαίτερα δύσκολή µε βάση τα µορφολογικά χαρακτηριστικά.

Νύµφη: Οι νύµφες είναι βαρελόσχηµες, κυλινδρικές λευκο-κίτρινου έως σκούρου κιτρινωπού χρωµατισµού και εντοπίζονται εντός του εδάφους κάτω από την κόµη των φυτών ξενιστών τους, έχουν µήκος 4,2-5,8 mm και πλάτος 2,3-2,5 mm.

Ενήλικο:

Τα ενήλικα του Bactrocera zonata έχουν χρώµα κοκκινωπόκαφέ µε κιτρινωπά σηµάδια και πιο ανοιχτόχρωµο θώρακα σε σύγκριση µε το υπόλοιπο σώµα. Το σώµα έχει µήκος περίπου 6 mm.

Σε ότι αφορά τα συµπτώµατα στους καρπούς, τα νύγµατα ωοτοκίας είναι συχνά ορατά στη φλούδα των προσβεβληµένων καρπών. Η ωοτοκία σε σκληρότερους καρπούς προκαλεί καστανές ουλές στην επιφάνεια του καρπού. Οι προνύµφες του πρώτου σταδίου αναπτύσσονται στο εσωτερικό του καρπού κοντά στο σηµείο ωοτοκίας. Αυτό µπορεί να προκαλέσει το µαλάκωµα της περιοχής γύρω από το σηµείο ωοτοκίας. Οι προνύµφες 2ου και 3ου σταδίου συνήθως σκάβουν βαθύτερα στον πολτό του καρπού, προκαλώντας το µεγαλύτερο µέρος της ζηµίας, η οποία µπορεί στη συνέχεια να οδηγήσει σε πρόωρη πτώση του καρπού. Αυγά µπορεί να βρεθούν στο εσωτερικό του καρπού στο σηµείο του νύγµατος ωοτοκίας, για τη διαπίστωση των νυγµάτων ωοτοκίας χρειάζεται προσεκτική εξέταση του καρπού. αλλά τέτοια νύγµατα είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Οι προνύµφες µπορούν να εντοπιστούν κατά το άνοιγµα του καρπού, ιδίως όταν έχουν φτάσει στο προχωρηµένο στάδιο ανάπτυξης. Σε γενικές γραµµές τα συµπτώµατα της προσβολής από το έντοµο είναι παρόµοια µε αυτά που προκαλεί η µύγα της Μεσογείου.