Ευλογιά προβάτων: Μαζικές θανατώσεις, άρνηση εμβολιασμού και η φέτα στο χείλος της κρίσης

Η ευλογιά των προβάτων εξαπλώνεται ραγδαία στην ελληνική ύπαιθρο, οδηγώντας στη μαζική θανάτωση κοπαδιών και στη διάλυση ολόκληρων κτηνοτροφικών περιοχών. Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει δωρεάν εμβόλια ως λύση έκτακτης ανάγκης, η ελληνική κυβέρνηση αρνείται να τα χρησιμοποιήσει, επικαλούμενη κινδύνους για τις εξαγωγές. Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται πλέον η φέτα, το εθνικό προϊόν της χώρας.

470.000 ζώα νεκρά, 2.500 μονάδες κλειστές

Η ευλογιά των προβάτων είναι εξαιρετικά μεταδοτική και, βάσει διεθνών κανονισμών, ακόμη και ένα μόνο κρούσμα οδηγεί στη μαζική θανάτωση ολόκληρων κοπαδιών. Από το πρώτο κρούσμα που καταγράφηκε στη βόρεια Ελλάδα το 2024, περισσότερα από 470.000 αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί, ενώ περίπου 2.500 κτηνοτροφικές μονάδες έχουν βάλει λουκέτο.

Η φέτα σε κίνδυνο πολυτελείας

Η κρίση απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και, κατ’ επέκταση, τη φέτα, καθώς περίπου το 80% του εγχώριου αιγοπρόβειου γάλακτος κατευθύνεται στην παραγωγή της.
«Αν δεν υπάρξει άμεση αντίδραση, η φέτα θα γίνει είδος πολυτελείας», προειδοποιεί στο Politico η κτηνοτρόφος από τη Θεσσαλία Βάσω Φασούλα, η οποία έχει θέσει τα 2.500 πρόβατά της σε καθεστώς αυστηρής απομόνωσης.

Εμβολιασμός: η λύση που απορρίπτεται

Μπροστά στη μαζική θανάτωση, ο εμβολιασμός προβάλλει ως η προφανής εναλλακτική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσφέρει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δωρεάν εμβόλια.
«Ο εμβολιασμός είναι το μόνο πρόσθετο μέτρο που μπορεί να σταματήσει την εμφάνιση νέων κρουσμάτων και να περιορίσει την εξάπλωση», είχε επισημάνει ο Επίτροπος για την Ευημερία των Ζώων Όλιβερ Βάρχελι.
Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει σταθερά αυτή την επιλογή, υποστηρίζοντας ότι θα χαρακτηριστεί η χώρα ενδημική, με σοβαρές επιπτώσεις στο εμπόριο και τις εξαγωγές.

Αγρότες στους δρόμους και κατηγορίες συγκάλυψης

Η στάση αυτή έχει προκαλέσει οργή στους κτηνοτρόφους, οι οποίοι εδώ και εβδομάδες αποκλείουν εθνικές οδούς, απαιτώντας άμεσο μαζικό εμβολιασμό.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κωνσταντίνος Τσιάρας υποστηρίζει ότι οι επιστημονικές επιτροπές δεν εισηγούνται τον εμβολιασμό, ενώ κυβερνητικοί σύμβουλοι κάνουν λόγο για έλλειψη εγκεκριμένου εμβολίου στην ΕΕ — παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει τη χρήση εμβολίων τρίτων χωρών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Κτηνοτρόφοι μιλούν ανοιχτά για προσπάθεια συγκάλυψης σκανδάλου αγροτικών επιδοτήσεων, καθώς η πλήρης καταγραφή των εμβολιασμένων ζώων θα αποκάλυπτε τον πραγματικό αριθμό του ζωικού κεφαλαίου.

Κοπάδια θαμμένα, οικογένειες σε απόγνωση

Στη Θεσσαλία — ήδη πληγωμένη από τις πλημμύρες του 2023 και την πανώλη που ακολούθησε — οικογένειες που ζουν επί γενιές από την κτηνοτροφία βλέπουν τα κοπάδια τους να εξαφανίζονται μέσα σε μία ημέρα, συχνά θαμμένα στη γη τους.
«Δεν μπορώ να θυμηθώ τη μέρα που θανάτωσαν τα ζώα μου χωρίς να κλάψω», λέει ο Δημήτρης Παπαζιάκας, κτηνοτρόφος κοντά στη Λάρισα.
Και καθώς ο κίνδυνος νέων πλημμυρών παραμένει, οι φόβοι εντείνονται: «Αν πλημμυρίσει ξανά, ό,τι έχει θαφτεί θα βγει στην επιφάνεια», προειδοποιεί η Βάσω Φασούλα.