Ευλογιά των αιγοπροβάτων: κραυγή αγωνίας της επιστήμης, κραυγή απελπισίας της κτηνοτροφίας

96

Με κοινή ανακοίνωση τους ο Τομέας Έρευνας-Τεχνολογίας-Καινοτομίας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Αλιείας παίρνουν επίσημα θέση και καταγγέλλουν την κυβέρνηση για αδράνεια και λανθασμένη διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, που έχει οδηγήσει σε μαζική καταστροφή ζωικού κεφαλαίου και σοβαρές οικονομικές απώλειες, καλώντας την κυβέρνηση να λάβει άμεσα αποφάσεις που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, αντί για επικοινωνιακή διαχείριση.

Η εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα μας δεν είναι απλώς υγειονομικό ζήτημα· είναι η πιο τρανταχτή απόδειξη πολιτικής αδράνειας και έλλειψης ευθύνης της ηγεσίας. Μόλις σε 14 μήνες, από τον Ιούλιο 2024 έως τον Οκτώβριο 2025, έχουν θανατωθεί 403.925 ζώα σε 1.594 εστίες, με το Σεπτέμβριο να καταγράφει ρεκόρ 65.014 θανάτωσης σε έναν μήνα. Το άμεσο κόστος ξεπερνά τα 350 εκατ. €, ενώ μακροπρόθεσμα η απώλεια παραγωγικού ζωικού κεφαλαίου απειλεί τον πρωτογενή τομέα με 4 δισ. € ζημιές και τη φέτα με ελλείψεις γάλακτος και ανατιμήσεις έως 10%.

Κτηνοτρόφοι βλέπουν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται, ενώ η κυβέρνηση επιλέγει επικοινωνιακούς χειρισμούς αντί για επιστημονική διαχείριση, εργαλειοποιώντας την επιστήμη για να καλύψει την δική της ανικανότητα.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κ. Τσιάρας και ο Υφυπουργός κ. Χρ. Κέλλας ισχυρίζονται ότι «δεν υπάρχουν εγκεκριμένα και ασφαλή εμβόλια» και ότι «ο εμβολιασμός θα απαγορεύσει τη διάθεση γαλακτοκομικών». Οι δηλώσεις αυτές δεν στηρίζονται σε καμία επιστημονική ή ευρωπαϊκή τεκμηρίωση και έχουν προκαλέσει αγανάκτηση στους κτηνοτρόφους.

Σε πλήρη αντίθεση με την κεντρική κυβέρνηση, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, υπό τον Περιφερειάρχη Δ. Κουρέτα, επέδειξε στάση ευθύνης και επιστημονικής συνέπειας. Παρουσίασε το «Plan B», ένα ρεαλιστικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο βασισμένο στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/361 και σε επιτυχημένα διεθνή πρότυπα, που προβλέπει στοχευμένο εμβολιασμό σε ζώνες προστασίας γύρω από τις εστίες. Ενώ η κυβέρνηση επιμένει στη θανατική διαχείριση και στην επικοινωνιακή ωραιοποίηση, η Θεσσαλία — η πλέον πληγείσα περιοχή με το 60% των εστιών — διαμόρφωσε ενιαίο μέτωπο με τους κτηνοτρόφους και τους επιστημονικούς φορείς, προειδοποιώντας για απώλεια έως 1 εκατ. ζώων χωρίς αλλαγή στρατηγικής. Όταν το κράτος αδρανεί, η τοπική αυτοδιοίκηση αποδεικνύει ότι μπορεί να λειτουργεί με επιστημονική συνέπεια και διαφάνεια.

Οι επίσημοι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαψεύδουν ρητά το κυβερνητικό αφήγημα. Ο Δρ. Francisco Reviriego Gordejo, προϊστάμενος της Μονάδας Ζωικής Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός στην αγορά και διάθεση

γαλακτοκομικών προϊόντων που να σχετίζεται με τον εμβολιασμό κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων». Παράλληλα ο Επίτροπος Υγείας και Ευημερίας των Ζώων Oliver Várhelyi, προειδοποίησε: «Τα υφιστάμενα μέτρα δεν επαρκούν. Η Ελλάδα οφείλει να ξεκινήσει άμεσα πρόγραμμα εμβολιασμού» και υπενθύμισε τη διαθεσιμότητα 400.000 δωρεάν δόσεων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Εμβολίων.

Οι δηλώσεις αυτές δεν είναι πολιτικές γνώμες, αλλά στηρίζονται στο θεσμικό και επιστημονικό πλαίσιο της Ε.Ε. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/361 προβλέπει ρητά στοχευμένο εμβολιασμό υπό όρους σε περιπτώσεις επιζωοτίας, με έγκριση της Κομισιόν. Παράλληλα, σε επίπεδο επιστημονικών δεδομένων, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας Ζώων (WOAH) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) χαρακτηρίζουν τον στοχευμένο εμβολιασμό σε ζώνες προστασίας ως την πλέον τεκμηριωμένη και ταχύτερη μέθοδο ελέγχου, χωρίς απώλεια «disease-free» καθεστώτος για τα γαλακτοκομικά ή εξαγωγών ΠΟΠ προϊόντων. Η Ελλάδα παραμένει η μόνη χώρα της ΕΕ που επιμένει αποκλειστικά σε μαζικές θανατώσεις, αγνοώντας το ίδιο το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που η ίδια έχει ψηφίσει.

Όταν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί παρουσιάζουν επιστημονικά τεκμήρια και η κυβέρνηση απαντά με ατεκμηρίωτες αμφισβητήσεις και χιλιάδες θανατώσεις ζώων, τίθεται ένα θεμελιώδες ερώτημα: Ποιος λέει ψέματα;

Η διαχείριση μιας ζωονόσου δεν μπορεί να βασίζεται στη συγκάλυψη και στην επικοινωνία. Μια τέτοια στάση δεν προστατεύει τη δημόσια υγεία ούτε τους παραγωγούς· προστατεύει μόνο την πολιτική αδράνεια.

Το Κίνημα Δημοκρατίας καλεί την Κυβέρνηση να απαντήσει δημόσια και τεκμηριωμένα:

§ Συμμερίζεται τις επίσημες θέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του WOAH και της EFSA;

§ Αν ναι, γιατί απέρριψε τις δωρεάν δόσεις εμβολίου και δεν έχει υποβάλει ακόμα αίτημα ενεργοποίησης του Κανονισμού 2023/361;

§ Αν όχι, ποια επιστημονική μελέτη (όχι πολιτικός συλλογισμός) αποδεικνύει ότι η θανάτωση 400.000+ ζώων είναι πιο αποτελεσματική από τον στοχευμένο εμβολιασμό ;

Η επιστήμη υπάρχει για να υπηρετεί την κοινωνία – όχι για να δικαιολογεί πολιτικές αποτυχίες.

Η κυβέρνηση οφείλει να εγκαταλείψει την επικοινωνιακή διαχείριση και να ενεργήσει με σεβασμό στην επιστήμη, και τους παραγωγούς και να προστατεύσει τον πρωτογενή τομέα αντί να τον οδηγεί σε οικονομική και βιολογική καταστροφή. Κάθε νέα θανάτωση ζώου, χωρίς αλλαγή στρατηγικής, δεν είναι υγειονομικό μέτρο. Είναι πολιτική ήττα που βαραίνει την κυβέρνηση και μόνο.