Ευρωκοινοβούλιο: Πράσινο φως για μείωση δασμών σε αγροτικά προϊόντα των ΗΠΑ – Όροι και «φρένα» στη συμφωνία

76

Σε τροχιά μείωσης των δασμών σε αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες μπαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την έγκριση της σχετικής θέσης από την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του European Parliament. Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές θέτουν αυστηρούς όρους εφαρμογής, διαμηνύοντας ότι δεν θα προχωρήσει η συμφωνία χωρίς σαφείς δεσμεύσεις από την αμερικανική πλευρά.

Έγκριση με πλειοψηφία – Τι προβλέπει η συμφωνία

Η Επιτροπή ενέκρινε, με ευρεία πλειοψηφία, δύο νομοθετικές προτάσεις που προβλέπουν την κατάργηση των περισσότερων δασμών σε αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα προέλευσης ΗΠΑ, στο πλαίσιο της συμφωνίας Turnberry.

Ο εισηγητής της έκθεσης, Bernd Lange, υπογράμμισε ότι στόχος είναι «σταθερότητα, δικαιοσύνη και αποφασιστικότητα» στις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκαθαρίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έχει τον τελικό λόγο για την εφαρμογή της συμφωνίας.

Ρήτρες «αναστολής» και «ενεργοποίησης» των δασμών

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε μηχανισμούς προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς:

• Ρήτρα αναστολής (suspension clause): Σε περίπτωση επιβολής νέων δασμών από τις ΗΠΑ, η ΕΕ θα μπορεί να «παγώσει» άμεσα την εφαρμογή των προτιμησιακών δασμών.
• Ρήτρα ενεργοποίησης (sunrise clause): Οι μειώσεις δασμών θα ισχύσουν μόνο εφόσον οι ΗΠΑ τηρήσουν πλήρως τις δεσμεύσεις της συμφωνίας.

Όπως τονίστηκε, «οι δασμοί κατά ενός κράτους-μέλους αποτελούν απειλή για ολόκληρη την Ένωση».

Πρόσθετοι όροι για χάλυβα και αλουμίνιο

Η συμφωνία περιλαμβάνει και ειδικούς όρους για προϊόντα που περιέχουν χάλυβα ή αλουμίνιο. Προϋπόθεση για την εφαρμογή της είναι η μείωση των δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα σε αυτά τα υλικά (κάτω του 50%), από 50% σε 15%.

Παράλληλα, ενισχύονται οι δικλίδες ασφαλείας για τις εισαγωγές χάλυβα, σε μια προσπάθεια προστασίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Προειδοποίηση για νέα μέτρα από τις ΗΠΑ

Ο Bernd Lange προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αύξηση των αμερικανικών δασμών (π.χ. από 10% σε 15%) θα καθιστούσε μη αποδεκτή τη συμφωνία, καθώς θα οδηγούσε σε συνολική επιβάρυνση άνω του ορίου.

Σημείωσε επίσης ότι οι πολιτικές εντάσεις και αβεβαιότητες στις ΗΠΑ είχαν ήδη οδηγήσει σε καθυστερήσεις της διαδικασίας στο Ευρωκοινοβούλιο.

Τα επόμενα βήματα

Οι δύο προτάσεις θα τεθούν προς ψήφιση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 26 Μαρτίου. Εφόσον εγκριθούν, θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη για την τελική μορφή της συμφωνίας.

Το υπόβαθρο της συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ

Η συμφωνία Turnberry επιτεύχθηκε πολιτικά τον Ιούλιο του 2025, ενώ ακολούθησε κοινή δήλωση τον Αύγουστο για το πλαίσιο συνεργασίας ΕΕ–ΗΠΑ. Οι σημερινές νομοθετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποσκοπούν στην υλοποίηση των δασμολογικών πτυχών της συμφωνίας.

Χρήστος Αθανασιάδης