Ευρωπαϊκό Αγροδιατροφικό Ταμείο: Η πρόταση Ροκάκη για να γίνει το «νεκρό κεφάλαιο» εργαλείο ρευστότητας

78

Ένα νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο για τον αγροδιατροφικό τομέα προτείνει ο Αντώνης Ροκάκης, με στόχο να μετατραπούν τα αποθέματα αγροδιατροφικών προϊόντων από «νεκρό κεφάλαιο» σε άμεση πηγή ρευστότητας για παραγωγούς και επιχειρήσεις.

Η πρόταση για τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού Αγροδιατροφικού Ταμείου Εγγυημένης Αξίας» παρουσιάστηκε στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο ημερίδας της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ), παρουσία εκπροσώπων της κυβέρνησης.

Στρατηγική ευκαιρία για την Ελλάδα η Προεδρία της ΕΕ

Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χανίων και Αντιπρόεδρος της ΚΕΕΕ, Αντώνης Ροκάκης, χαρακτήρισε την ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2027 σημαντική ευκαιρία για τη χώρα.

Η συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συμπίπτει με την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034. Όπως υπογράμμισε, η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την επισιτιστική ασφάλεια.

Το πρόβλημα της έλλειψης ρευστότητας

Χιλιάδες παραγωγοί και μεταποιητικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές ανάγκες χρηματοδότησης. Την ώρα που το κόστος για πρώτες ύλες, ενέργεια και εργασία καταβάλλεται άμεσα, πολλά προϊόντα χρειάζονται μήνες ή ακόμη και χρόνια μέχρι να ολοκληρώσουν τον κύκλο ωρίμανσής τους.

Έτσι, παρά το γεγονός ότι η αξία ορισμένων προϊόντων αυξάνεται όσο παραμένουν σε αποθήκευση και ωριμάζουν, τα αποθέματα συχνά δεν αξιοποιούνται από το τραπεζικό σύστημα ως επαρκής εγγύηση για τη χορήγηση χρηματοδότησης.

Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την πρόταση, είναι παραγωγοί και επιχειρήσεις είτε να αναζητούν πρόσθετες προσωπικές εγγυήσεις είτε να οδηγούνται σε πρόωρες πωλήσεις, με κίνδυνο απώλειας εισοδήματος και υπεραξίας.

Από το Parmigiano Reggiano στο ουίσκι: Τα παραδείγματα που δείχνουν τον δρόμο

Σύμφωνα με τον Αντώνη Ροκάκη, υπάρχουν ήδη διεθνή μοντέλα που αποδεικνύουν ότι τα αποθέματα μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο χρηματοδότησης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η «Τράπεζα Τυριού» της Credem Bank στην Ιταλία, η οποία από το 1953 χρηματοδοτεί μικρές επιχειρήσεις με ενέχυρο κεφάλια Parmigiano Reggiano. Τα προϊόντα παραμένουν σε ελεγχόμενες συνθήκες ωρίμανσης, ενώ οι παραγωγοί μπορούν να λάβουν άμεσα χρηματοδότηση που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος της αξίας τους.

Ανάλογη πρακτική εφαρμόζεται και στη Σκωτία, όπου η αγορά του ουίσκι χρησιμοποιεί εξειδικευμένα εργαλεία inventory finance για την απελευθέρωση ρευστότητας προς οινοποιεία και αποσταγματοποιίες.

Πώς θα λειτουργεί το Ευρωπαϊκό Αγροδιατροφικό Ταμείο

Η πρόταση του Επιμελητηρίου Χανίων προβλέπει έναν ενιαίο ευρωπαϊκό μηχανισμό, μέσω του οποίου τα αποθέματα πιστοποιημένων προϊόντων θα μπορούν να χρησιμοποιούνται ως εγγυημένη αξία για χρηματοδότηση.

Ο μηχανισμός θα στηρίζεται σε:

• πιστοποιημένες αποθήκες ωρίμανσης,
• ψηφιακό μητρώο αποθεμάτων,
• πλήρη ιχνηλασιμότητα των προϊόντων,
• χρηματοπιστωτικό εταίρο,
• προκαταβολή περίπου 50%-70% της εκτιμώμενης αξίας του τελικού προϊόντος.

Για τη χρηματοδότηση του εργαλείου προτείνεται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων, μεταξύ άλλων από την ΚΑΠ, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων μέσω του InvestEU.

Ποια προϊόντα μπορούν να ενταχθούν

Η πρόταση αφορά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, μεταξύ των οποίων:

γραβιέρα, κεφαλοτύρι, παλαιωμένα κρασιά, ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ, παραδοσιακά αλλαντικά και μέλι υψηλής διατροφικής αξίας.

Ένα τέτοιο χρηματοδοτικό εργαλείο θα μπορούσε να δώσει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να διατηρούν τα προϊόντα τους μέχρι την ολοκλήρωση της ωρίμανσης, χωρίς να πιέζονται να τα διαθέσουν πρόωρα στην αγορά.

Ρευστότητα, εξαγωγές και νέες θέσεις εργασίας

Η εφαρμογή του Ταμείου, σύμφωνα με την πρόταση, θα μπορούσε να ενισχύσει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, να συμβάλει στη σταθερότητα των τιμών και να αυξήσει την εξαγωγική δυναμική των ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών brands.

Παράλληλα, αναμένεται να δημιουργηθούν νέες ανάγκες και θέσεις εργασίας σε δραστηριότητες όπως τα logistics, η πιστοποίηση και η διαχείριση αποθεμάτων.

«Μια πρόταση που ξεκινά από την Κρήτη»

Ο Αντώνης Ροκάκης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική πρόταση χρηματοδότησης, αλλά μια προσπάθεια διαμόρφωσης ευρωπαϊκής πολιτικής με αφετηρία την Κρήτη.

Όπως σημείωσε, η περιοχή διαθέτει μακρά αγροδιατροφική παράδοση και ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό, ενώ ο επιμελητηριακός θεσμός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση πολιτικών όταν καταθέτει συγκεκριμένες, τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες λύσεις.

Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερο βάρος ενόψει της νέας ΚΑΠ 2028-2034, καθώς επιχειρεί να ανοίξει έναν διαφορετικό δρόμο χρηματοδότησης για την ευρωπαϊκή αγροδιατροφή, αξιοποιώντας την αξία που ήδη βρίσκεται μέσα στις αποθήκες των παραγωγών και των επιχειρήσεων.