- Του Χρήστου Αθανασιάδη
Έξι μήνες πλήρους απραγίας συμπληρώνονται για το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, απέναντι σε σοβαρά και τεκμηριωμένα προβλήματα μη ορθών πληρωμών που αφορούν χιλιάδες αγρότες στο πρόγραμμα της νιτρορύπανσης, ευρήματα monitoring και αιτήματα επιλεξιμότητας.
Παρά την αναλυτική επιστολή της Πανελλήνιας Ένωσης Φορέων Αγροτικής Συμβουλευτικής (ΠΕΦΑΣΥ) από τις 14 Ιουλίου 2025, μέχρι και σήμερα 13 Ιανουαρίου 2026 δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική παρέμβαση, διόρθωση ή επίσημη απάντηση.
Επιστολή – καμπανάκι που έμεινε αναπάντητο
Στις 14-7-2025 η ΠΕΦΑΣΥ απέστειλε επιστολή στο ΥΠΑΑΤ, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη ΔΑΟ Λάρισας, περιγράφοντας με λεπτομέρειες τα προβλήματα που προέκυψαν μετά την 1η εκκαθάριση του μέτρου 10.1.04 (νιτρορύπανση) για τις 4η, 5η και 6η προσκλήσεις. Όπως επισημαινόταν, δεν διορθώθηκε κανένα από τα λάθη της προκαταβολής, ενώ προστέθηκαν νέα ζητήματα που σχετίζονται με αιτήματα επιλεξιμότητας και ευρήματα του monitoring.
Επιλέξιμες καλλιέργειες… που το σύστημα «δεν βλέπει»
Σοβαρό πρόβλημα καταγράφηκε με καλλιέργειες που είναι επιλέξιμες για τη δράση, αλλά δεν αναγνωρίστηκαν ως τέτοιες στην ΕΑΕ 2024. Το αποτέλεσμα ήταν μηδενισμός πληρωμών και επιβολή κυρώσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σόργο, με δεκάδες ποικιλίες που δηλώθηκαν νόμιμα, αλλά αγνοήθηκαν από το σύστημα, οδηγώντας σε άδικες περικοπές.
Ανωτέρα βία, αλλά… με ποινές
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε αγροτεμάχια που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, όπως στη Λίμνη Κάρλα ή σε περιοχές με φερτά υλικά. Παρότι, βάσει εγκυκλίων, ζητήθηκε από τους παραγωγούς να μην υποβάλουν αίτημα πληρωμής για μη επιλέξιμες καλλιέργειες, τελικά επιβλήθηκαν κυρώσεις λόγω διαφορών μεταξύ δηλωθείσας και προσδιορισθείσας έκτασης. Ένα διοικητικό αδιέξοδο που μεταφράστηκε σε οικονομική τιμωρία για αγρότες που ακολούθησαν τις οδηγίες.
Διαφορετικοί κανόνες, εξοντωτικές ποινές
Η επιστολή αναδεικνύει και μια κραυγαλέα αντίφαση: για το ίδιο ποσοστό απόκλισης, οι ποινές διαφέρουν δραματικά μεταξύ προσκλήσεων. Ειδικά στην 4η πρόσκληση, οι μειώσεις φτάνουν έως και το 25%, χαρακτηριζόμενες ευθέως ως εξοντωτικές, σε περιπτώσεις όπου οι παραγωγοί δεν φέρουν καμία ευθύνη.
Monitoring και αιτήματα επιλεξιμότητας στον «αέρα»
Χιλιάδες αγροτεμάχια παραμένουν χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, πέρα από αυτοματοποιημένες διαδικασίες, ενώ τα ευρήματα του monitoring οδήγησαν σε μηδενισμούς πληρωμών ακόμη και για καλλιέργειες που είχαν εξαιρεθεί από πλαφόν, όπως το βαμβάκι. Παράλληλα, η ΕΑΕ 2024 δεν έχει ανοίξει ακόμη για διορθώσεις, με εικόνες να παραμένουν σε εκκρεμότητα χωρίς απάντηση.
Έξι μήνες μετά, καμία λύση
Η ΠΕΦΑΣΥ είχε ζητήσει έγκαιρη επικοινωνία και συντονισμό των αρμόδιων φορέων, ώστε στη 2η εκκαθάριση του μέτρου οι παραγωγοί να πληρωθούν σωστά και χωρίς κυρώσεις. Έξι μήνες μετά, το μόνο που έχει απομείνει είναι η σιωπή των αρμόδιων και η αγανάκτηση των αγροτών.
Αναλυτικά η επιστολή της ΠΕΦΑΣΥ
Ας δούμε τι αναφέρονταν στην επιστολή της ΠΕΦΑΣΥ που αποστάλθηκε, όπως προαναφέραμε στις 14-7-2025:
«Με την 1η εκκαθάριση του μέτρου της νιτρορύπανσης (Μέτρο 10.1.04) για τις προσκλήσεις 4η, 5η, 6η που είναι σε ισχύ, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι ΔΕΝ διορθώθηκε κανένα από τα λάθη της προκαταβολής και τα οποία σχετίζονται με τις επιλέξιμες καλλιέργειες και τον τρόπο υπολογισμού των κυρώσεων όπως επίσης είχαμε και νέα προβλήματα τα οποία προέκυψαν από την μη έγκαιρη επίλυση αιτημάτων επιλεξιμότητας αγροτεμαχίων όπως και ευρημάτων του Monitoring σε καλλιέργειες που θα έπρεπε να είχαν εξαιρεθεί τα ευρήματα τουλάχιστον στις περιοχές που λειτούργησε το μηδενικό πλαφόν παράδοσης κιλών, όπως είναι για παράδειγμα η καλλιέργεια του βαμβακιού.
Α. Επιλέξιμες καλλιέργειες που ΔΕΝ περιλαμβάνονται ως επιλέξιμες
Υπάρχουν επιλέξιμες καλλιέργειες για την δράση του μέτρου 10.1.04 οι οποίες ΔΕΝ έχουν συμπεριληφθεί ως επιλέξιμες για την δράση στην ΕΑΕ2024 με αποτέλεσμα να μηδενίζονται οι πληρωμές αυτών των αγροτεμαχίων και να υπολογίζονται αντίστοιχα κυρώσεις αφού δεν γίνεται προσμέτρηση ούτε για το ποσοστό της ξηρικής αμειψισποράς. Ενδεικτικά αναφέρουμε την ομάδα καλλιέργειας «Σόργο» στα κτηνοτροφικά φυτά με κωδ. Καλλιέργειας 8 με τις εξής ποικιλίες :
• 7300 «ΣΟΡΓΟ ΔΙΑΦΟΡΑ»
• 7301 «ΣΟΡΓΟ ΚΡΟΚΙΟΝ»
• 80096 «ΣΟΡΓΟ NUTRI HONEY»
• 80118 «ΣΟΡΓΟ ΤΟΥ ΣΟΥΔΑΝ BOVITAL»
• 80182 «ΣΟΡΓΟ ΤΟΥ ΣΟΥΔΑΝ ADVANCEGRAZER»
• 80271 «ΣΟΡΓΟ MATACO»
• 80284 «ΣΟΡΓΟ KARIM»
• 80314 «ΣΟΡΓΟ KING 61 DR»
• 80315 «ΣΟΡΓΟ RUZROK»
• 80326 «ΣΟΡΓΟ GARDAVAN»
• 80327 «ΣΟΡΓΟ GREEN GRAZER»
• 80328 «ΣΟΡΓΟ SUZY»
• 80329 «ΣΟΡΓΟ BOVITAL»
Προτείνουμε να ελεγχθεί το σύνολο του φυτικού παραμετρικού αρχείου για τους όρους επιλεξιμότητας της συγκεκριμένης τουλάχιστον δράσης αφού μπορεί να υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις που αγροτεμάχια ΔΕΝ υπολογίζονται με επιλέξιμη για την δράση καλλιέργεια.
Β. Διορθώσεις στην αναγνώριση των τεμαχίων με καλλιέργεια που αφορά ανωτέρα βία ώστε να μην προσδιορίζονται ποινές από μη τήρηση του τεχνικού δελτίου στο αίτημα πληρωμής.
Κατά την υποβολή των ΕΑΕ2024 υπήρχε η συζήτηση για το αν πρέπει να καταχωρηθούν αιτήματα πληρωμής στα αγροτεμάχια με καλλιέργειες στην ομάδα με τις φυσικές καταστροφές όπως ενδεικτικά για την περιοχή της Λάρισας ήταν τα αγροτεμάχια της «Λίμνης Κάρλα» ή τα τεμάχια με «Φερτά Υλικά». Βάσει της εγκυκλίου της Νιτρορύπανσης αλλά και μετά από επιβεβαίωση των αρμόδιων φορέων μας ζητήθηκε να ΜΗΝ υποβάλλουμε αίτημα πληρωμής σε αυτά τα τεμάχια αφού ΔΕΝ αποτελούν επιλέξιμη καλλιέργεια για συμμετοχή στην δράση.
Κατά την πληρωμή της προκαταβολής όμως και ενώ είχε γίνει η επισήμανση ότι θα πρέπει να ελεγχθεί το Layer των ενεργών ΤΔ2024 ώστε να προσδιοριστούν τα πολύγωνα (χωρίς μέτρο 10.1.04) για να μην προκύψει διαφορά μεταξύ δηλωθείσας και προσδιορισθείσας έκτασης για συμμετοχή στο αίτημα πληρωμής, ωστόσο αυτό ΔΕΝ συνέβη με αποτέλεσμα τον προσδιορισμό κυρώσεων.
Η αρχική «ανεπίσημη» απάντηση ήταν ότι είναι μικρές οι κυρώσεις (1% έως 3%) για την μη τήρηση του τεχνικού δελτίου και δυστυχώς θα εφαρμοστούν αφού είναι δύσκολο να προβλεφθεί ένα σύστημα για τον υπολογισμό της έκτασης αυτών των πολυγώνων από την ΕΑΕ2024 του κάθε δικαιούχου.
Ωστόσο όπως ενημερώσαμε σχετικά με τις ποινές για την μη τήρηση του αιτήματος πληρωμής σε σχέση με την έκταση από το ενεργό Τεχνικό Δελτίο του έτους ισχύουν τα εξής:
Για την 6η πρόσκληση εάν για ένα δεδομένο έτος, ο δικαιούχος δεν δηλώσει
όλα τα αγροτεμάχια του στην αίτηση πληρωμής, και η διαφορά μεταξύ της συνολικής έκτασης που δηλώνεται στην αίτηση πληρωμής και της έκτασης που προκύπτει εάν στην έκταση αυτή προστεθεί η συνολική έκταση των αδήλωτων αγροτεμαχίων υπερβαίνει το 3%, το συνολικό ποσό της πληρωμής των μέτρων στήριξης βάσει της έκτασης που οφείλεται στον εν λόγω δικαιούχο για το συγκεκριμένο έτος, μειώνεται έως και κατά 3%, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράλειψης, ως εξής:
• 1%, εάν η διαφορά δεν υπερβαίνει το 20%,
• 2% εάν η διαφορά υπερβαίνει το 20% αλλά δεν υπερβαίνει το 50%,
• 3%, εάν η διαφορά υπερβαίνει το 50%.
Στην 4η πρόσκληση όμως έχουμε το εξής παράδοξο. Oι ποινές ΔΕΝ προκύπτουν με τον ίδιο τρόπο (όπως και στην 6η πρόσκληση) αλλά για το ίδιο ποσοστιαίο εύρος στρεμματικής υπέρβασης είναι εξοντωτικές ως ακολούθως:
Εάν για ένα δεδομένο έτος, ο δικαιούχος δεν αιτηθεί για πληρωμή το σύνολο της ενταγμένης στη Δράση έκτασης και η διαφορά μεταξύ της συνολικής έκτασης, ανεξαρτήτως καλλιεργητικής ομάδας, που δηλώνεται στην αίτηση πληρωμής αφενός, και της ενταγμένης έκτασης αφετέρου, υπερβαίνει το 5%, το συνολικό ποσό της πληρωμής μειώνεται ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράλειψης και την έκταση, ως εξής:
• 5%, εάν η διαφορά δεν υπερβαίνει το 20% λόγω μικρής σοβαρότητας και μικρής έκτασης της μη συμμόρφωσης
• 10%, εάν η διαφορά υπερβαίνει το 20% αλλά δεν υπερβαίνει το 50%, λόγω μεσαίας σοβαρότητας και μεσαίας έκτασης της μη συμμόρφωσης
• 25%, εάν η διαφορά υπερβαίνει το 50%, λόγω μεγάλης σοβαρότητας και μεγάλης έκτασης της μη συμμόρφωσης.
Είναι λοιπόν σαφές ότι οι ποινές είναι πραγματικά εξοντωτικές και δεδομένου ότι ΔΕΝ ευθύνονται οι παραγωγοί για τις φυσικές καταστροφές που έπληξαν συγκεκριμένες περιοχές θα πρέπει να βρεθεί τρόπος ώστε να προσδιοριστούν οι εκτάσεις των τεμαχίων που δηλώθηκαν στην ΕΑΕ2024 και επικαλύπτονται με Τεχνικό Δελτίο αλλά ΔΕΝ έχουν καταχωρηθεί αιτήματα πληρωμής της δράσης 10.1.04 λόγω τήρησης της εγκυκλίου για αίτημα πληρωμής ΜΟΝΟ σε επιλέξιμες καλλιέργειες για την δράση.
Γ. Αιτήματα επιλεξιμότητας & Ευρήματα Monitoring
Αιτήματα Επιλεξιμότητας:
Υπάρχουν μέχρι σήμερα χιλιάδες αγροτεμάχια τα οποία δεν έχουν ελεγχθεί (πέρα από έναν αυτοματοποιημένο μηχανογραφικό έλεγχο) από ελεγκτές του οργανισμού προκειμένου να γίνει ορθός έλεγχος μέσω δορυφορικών λήψεων κατά την διάρκεια του έτους, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές περιπτώσεις παραγωγών που έχουν απορριπτέα αγροτεμάχια από την πληρωμή με καταλογισμό κυρώσεων ανάλογα με την έκταση του προβλήματος.
Monitoring:
Αντίστοιχους μηδενισμούς ολόκληρων των αγροτεμαχίων δημιουργούν τα ευρήματα του Monitoring. Υπάρχουν καλλιέργειες οι οποίες έχουν εξαιρεθεί από το πλαφόν παράδοσης (πχ Βαμβάκι) αλλά παρόλα αυτά έχουν εφαρμοστεί τα ευρήματα των αγροτεμαχίων στον μηδενισμό από την πληρωμή του μέτρου με τον καταλογισμό κυρώσεων σε πολύ μεγάλο αριθμό παραγωγών.
Επίσης αναμένουμε ακόμα το άνοιγμα της ΕΑΕ2024 για τροποποιήσεις αγροτεμαχίων με ευρήματα στο Monitoring και υπάρχουν εικόνες που έχουν σταλεί προς έλεγχο χωρίς να υπάρχει ακόμα αποτέλεσμα του οργανισμού.
Για όλα τα παραπάνω, θεωρούμε ότι θα πρέπει να υπάρξει επικοινωνία μεταξύ των αρμόδιων φορέων, για την επίλυση του προβλήματος, ώστε να πληρωθούν ορθά στην 2η εκκαθάριση του μέτρου οι παραγωγοί χωρίς κυρώσεις για όλες τις επιλέξιμες καλλιέργειες.
Με τιμή,
Για το Δ.Σ. της ΠΕΦΑΣΥ
Ο Πρόεδρος, Ντογκούλης Δημήτριος
Ο Γενικός γραμματέας, Μαλλιαράς Αθανάσιος»
Ακολουθήστε το Thessalikigi.gr στο
Facebook
, για να ενημερώνεστε άμεσα.
Ελάτε στο κανάλι μας στο
Viber
, για να ενημερώνεστε πρώτοι.
Δείτε τα τελευταία νέα μας στη
Google News
