FAO: Αυξάνεται ο κίνδυνος νέας παγκόσμιας διατροφικής κρίσης

68

Η αυξανόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα, με τον FAO να προειδοποιεί για τον κίνδυνο μιας νέας σοβαρής παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης. Σύμφωνα με τον οργανισμό, μια παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα της περιοχής θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά την παγκόσμια αγροδιατροφική αλυσίδα, οδηγώντας σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές βασικών αγαθών.

Οι ανησυχίες επικεντρώνονται κυρίως στις επιπτώσεις που θα έχει η άνοδος του ενεργειακού κόστους στην παραγωγή λιπασμάτων, στη γεωργική παραγωγή και τελικά στις τιμές των τροφίμων, σε μια περίοδο που οι διεθνείς αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες.

Ο FAO προειδοποιεί για αλυσιδωτές επιπτώσεις

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Maximo Torero, υπογράμμισε ότι το χρονικό περιθώριο για προληπτικές παρεμβάσεις στενεύει επικίνδυνα.

Όπως επισήμανε, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα από κυβερνήσεις, αγρότες και διεθνείς οργανισμούς σχετικά με τη χρήση λιπασμάτων, τη χρηματοδότηση της παραγωγής και τη διαχείριση των εισαγωγών θα καθορίσουν την ένταση της κρίσης που ενδέχεται να εκδηλωθεί τους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες.

Η κατάσταση, σύμφωνα με τον FAO, εξελίσσεται σταδιακά αλλά με ιδιαίτερα ανησυχητική δυναμική: ακριβότερη ενέργεια οδηγεί σε αυξημένο κόστος λιπασμάτων και αγροτικών εισροών, γεγονός που περιορίζει τις αποδόσεις στις καλλιέργειες και τελικά μεταφέρεται στις τιμές των τροφίμων.

Άνοδος στις τιμές τροφίμων και νέα πίεση στην παραγωγή

Ήδη οι πρώτες επιπτώσεις έχουν αρχίσει να αποτυπώνονται στις διεθνείς αγορές. Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO κατέγραψε νέα άνοδο για τρίτο συνεχόμενο μήνα, καθώς οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και το αυξημένο ενεργειακό κόστος επιβαρύνουν ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής τροφίμων.

Την ίδια στιγμή, οι ανησυχίες εντείνονται λόγω της πιθανής επιστροφής του φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να προκαλέσει ξηρασίες και ακραία καιρικά φαινόμενα σε πολλές αγροτικές περιοχές του κόσμου.

Ο συνδυασμός γεωπολιτικής αστάθειας και κλιματικής πίεσης δημιουργεί ένα ιδιαίτερα εύθραυστο περιβάλλον για την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων και επισιτιστικών πιέσεων.

Οι προτάσεις του FAO για την αποφυγή της κρίσης

Ο FAO καλεί τις κυβερνήσεις να κινηθούν άμεσα, προτείνοντας σειρά παρεμβάσεων για τον περιορισμό των επιπτώσεων.

Μεταξύ άλλων, εισηγείται:

• ανάπτυξη εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών,
• αποφυγή περιορισμών στις εξαγωγές ενέργειας και λιπασμάτων,
• προστασία των ανθρωπιστικών ροών τροφίμων,
• στοχευμένη στήριξη των πιο ευάλωτων αγροτικών νοικοκυριών,
• επενδύσεις στη γεωργία ακριβείας και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
• βελτίωση της αποδοτικότητας στη χρήση λιπασμάτων.

Στόχος των μέτρων είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροδιατροφικών συστημάτων απέναντι στις διεθνείς κρίσεις και στις διακυμάνσεις των αγορών.

Νέες προκλήσεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για χώρες όπως η Ελλάδα, που εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από εισαγόμενες αγροτικές εισροές, η νέα αυτή κρίση δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις.

Η αύξηση του κόστους παραγωγής απειλεί την ανταγωνιστικότητα της πρωτογενούς παραγωγής, ενώ παράλληλα ενδέχεται να εντείνει τις πιέσεις στις τιμές τροφίμων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να παρακολουθούνται στενά το επόμενο διάστημα, καθώς η σταθερότητα των παγκόσμιων αγορών τροφίμων συνδέεται πλέον άμεσα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή.