- Του Χρήστου Αθανασιάδη
Την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η ευρωπαϊκή αγροδιατροφική πολιτική έως το 2040 αποτυπώνει η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Building Food 2040 – Stakeholder Input for the new EU R&I Strategic Agenda for Food Systems». Το κείμενο αποτελεί τη βάση για τη νέα στρατηγική έρευνας και καινοτομίας (Research & Innovation – R&I) στα συστήματα τροφίμων και αναδεικνύει ως κορυφαίες προτεραιότητες την ανθεκτικότητα, τη στρατηγική αυτονομία, τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, τη σύνδεση της έρευνας με την αγορά και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας και βιομηχανίας τροφίμων.
Η Ευρώπη σχεδιάζει το Food 2040
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να δημιουργήσει ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο που θα διαδεχθεί το Food 2030, προσαρμοσμένο στις νέες γεωπολιτικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.
Η νέα στρατηγική στοχεύει στην ανάπτυξη:
- ανταγωνιστικών αγροδιατροφικών συστημάτων,
- βιώσιμης παραγωγής,
- ανθεκτικών εφοδιαστικών αλυσίδων,
- μεγαλύτερης διατροφικής ασφάλειας,
- ταχύτερης μεταφοράς της καινοτομίας στην πραγματική οικονομία.
Η μεγαλύτερη διαβούλευση για τα ευρωπαϊκά τρόφιμα
Η έκθεση βασίζεται σε:
| Πηγή διαβούλευσης | Συμμετοχές |
| Ερωτηματολόγια | 631 |
| Υπομνήματα και προτάσεις φορέων | 63 |
| Περίοδος διαβούλευσης | Μάρτιος 2026 |
Στη διαβούλευση συμμετείχαν:
| Κατηγορία | Ποσοστό |
| Ερευνητικά ιδρύματα & Πανεπιστήμια | 51,5% |
| Πολίτες | 9,4% |
| Γεωργία & αγρότες | 8,4% |
| Δημόσιοι φορείς | 7,8% |
| ΜΚΟ | 7,6% |
| Βιομηχανία τροφίμων | 6,7% |
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, παρά την έντονη συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας, χρειάζεται μεγαλύτερη εκπροσώπηση της μεταποίησης, της εφοδιαστικής αλυσίδας και του λιανεμπορίου.
Οι πέντε βασικές προτεραιότητες του Food 2040
Οι συμμετέχοντες κατέταξαν ως σημαντικότερους στόχους:
| Προτεραιότητα | Ποσοστό |
| Μείωση περιβαλλοντικών επιπτώσεων | 46,4% |
| Υγιεινότερη διατροφή | 44,7% |
| Ανθεκτικότητα και στρατηγική αυτονομία | 44,1% |
| Αγροοικολογικές πρακτικές | 32,2% |
| Αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς | 29,6% |
Οι προτεραιότητες αυτές συνδέονται άμεσα με:
- την κλιματική αλλαγή,
- την ενεργειακή ασφάλεια,
- τις διεθνείς κρίσεις,
- τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Μεγαλύτερη στήριξη στους παραγωγούς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά της έκθεσης στην ανάγκη ενίσχυσης των παραγωγών.
Οι συμμετέχοντες ζητούν:
- μεγαλύτερη συμμετοχή των αγροτών στην προστιθέμενη αξία των προϊόντων,
- ανάπτυξη τοπικής μεταποίησης,
- καλύτερη σύνδεση παραγωγής και αγοράς,
- επενδύσεις σε υποδομές,
- επιτάχυνση της εμπορικής αξιοποίησης της καινοτομίας.
Η Ευρώπη θέλει να μειώσει την εξάρτησή της
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη στρατηγική αυτονομία.
Η έκθεση προτείνει:
- μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενες ζωοτροφές,
- ανάπτυξη ευρωπαϊκών φυτικών πρωτεϊνών,
- ενίσχυση της υδατοκαλλιέργειας,
- περισσότερες τοπικές εφοδιαστικές αλυσίδες,
- αποκεντρωμένα δίκτυα παραγωγής και μεταποίησης.
Από την έρευνα στην αγορά
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έκθεσης αφορά το γνωστό «valley of death», δηλαδή το μεγάλο κενό μεταξύ της επιστημονικής έρευνας και της εμπορικής αξιοποίησης των αποτελεσμάτων.
Η Επιτροπή προτείνει:
- περισσότερες πιλοτικές μονάδες,
- επενδύσεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις,
- χρηματοδότηση της εφαρμοσμένης έρευνας,
- απλούστερες διαδικασίες αδειοδότησης,
- ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια για καινοτόμες επιχειρήσεις.
Κυκλική οικονομία και βιωσιμότητα
Η νέα στρατηγική ενσωματώνει ισχυρότερα:
- την κυκλική οικονομία,
- τη μείωση αποβλήτων τροφίμων,
- την αξιοποίηση υποπροϊόντων,
- την αποδοτικότερη χρήση φυσικών πόρων,
- την προστασία της βιοποικιλότητας.
Νέος ρόλος για τις πρωτεΐνες
Η διαφοροποίηση των πρωτεϊνών αναδεικνύεται ως μία από τις σημαντικότερες κατευθύνσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει μεγαλύτερη στήριξη:
- στις φυτικές πρωτεΐνες,
- στις νέες πηγές πρωτεΐνης,
- στις βιώσιμες διατροφικές επιλογές,
- στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών παραγωγής τροφίμων.
Τι σημαίνει για την ελληνική γεωργία
Για την Ελλάδα, το νέο πλαίσιο δημιουργεί σημαντικές προοπτικές σε τομείς όπως:
- η αγροδιατροφή υψηλής προστιθέμενης αξίας,
- οι μικρές αλυσίδες εφοδιασμού,
- η μεταποίηση αγροτικών προϊόντων,
- η ψηφιακή γεωργία,
- οι επενδύσεις στην καινοτομία,
- οι συνεργασίες μεταξύ παραγωγών, πανεπιστημίων και επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η αυξημένη έμφαση στην ανθεκτικότητα και στη στρατηγική αυτονομία ενδέχεται να επηρεάσει και τη μελλοντική Κοινή Αγροτική Πολιτική, καθώς οι επενδύσεις στην παραγωγή, την έρευνα και τη μεταποίηση αποκτούν πλέον ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης
| Συμπέρασμα | Εκτίμηση |
| Περισσότερη ανθεκτικότητα | ✔ |
| Ενίσχυση στρατηγικής αυτονομίας | ✔ |
| Σύνδεση έρευνας με αγορά | ✔ |
| Περισσότερες επενδύσεις σε μεταποίηση | ✔ |
| Ενίσχυση πρωτογενούς παραγωγής | ✔ |
| Κυκλική οικονομία | ✔ |
| Τοπικές εφοδιαστικές αλυσίδες | ✔ |
| Περιβαλλοντική βιωσιμότητα | ✔ |
Δείτε αναλυτικά, ολόκληρη την έκθεση ΕΔΩ
Ακολουθήστε το Thessalikigi.gr στο
Facebook
, για να ενημερώνεστε άμεσα.
Ελάτε στο κανάλι μας στο
Viber
, για να ενημερώνεστε πρώτοι.
Δείτε τα τελευταία νέα μας στη
Google News
