«Φωτιά» τα πρόστιμα για παραβάσεις σε προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ

133

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων και προστίμων για τις παραβάσεις σε προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) και Εγγυημένων Παραδοσιακών Ιδιότυπων Προϊόντων (ΕΠΙΠ) θεσπίζει νέα υπουργική απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 7020/24.12.2025.

Η απόφαση εξειδικεύει τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων, αντικαθιστά τον πίνακα παραβάσεων του ν. 5136/2024 και δίνει σαφείς αρμοδιότητες στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ για ελέγχους, αποσύρσεις προϊόντων και επιβολή κυρώσεων.

Πώς υπολογίζονται τα πρόστιμα

Το ύψος των προστίμων δεν είναι ενιαίο, αλλά προκύπτει από σύστημα βαθμολόγησης, με βάση τέσσερα βασικά κριτήρια:

• Βαθμός επικινδυνότητας της παράβασης (από χαμηλή έως ιδιαίτερα υψηλή)
• Πολλαπλότητα παραβάσεων (μία ή περισσότερες ταυτόχρονα)
• Μέγεθος της επιχείρησης, με κριτήριο τον ετήσιο κύκλο εργασιών
• Υποτροπή, εφόσον έχει διαπιστωθεί αντίστοιχη παράβαση την τελευταία πενταετία

Ανάλογα με τη συνολική βαθμολογία, το πρόστιμο τοποθετείται σε συγκεκριμένο εύρος, από το κατώτατο έως το ανώτατο προβλεπόμενο ποσό.

Πρόστιμα έως 300.000 ευρώ για σοβαρές παραβάσεις

Ιδιαίτερα βαριές είναι οι κυρώσεις για περιπτώσεις παραπλανητικής χρήσης ονομασιών ΠΟΠ και ΠΓΕ, διάθεσης μη πιστοποιημένων προϊόντων στην αγορά ή παραβάσεων στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Ενδεικτικά:

• Πρόστιμα 50.000 έως 200.000 ευρώ για σοβαρές παραβάσεις παραγωγής και πρώτης ύλης
• Πρόστιμα 100.000 έως 300.000 ευρώ για προϊόντα που διατίθενται στην αγορά με καταχρηστική χρήση καταχωρισμένων ονομασιών
• Πρόστιμα έως 150.000 ευρώ για παραπλανητικές πρακτικές από μη ενταγμένες επιχειρήσεις στο σύστημα ελέγχου

Σε περιπτώσεις υποτροπής, τα πρόστιμα αυξάνονται και συνοδεύονται από αναστολή ή οριστική ανάκληση πιστοποιητικών.

Αναστολή και οριστική ανάκληση πιστοποιητικών

Η απόφαση προβλέπει σαφές κλιμακωτό σύστημα διοικητικών μέτρων:

• έγγραφες συστάσεις και προθεσμίες συμμόρφωσης,
• αναστολή πιστοποιητικών από 2 μήνες έως 2 έτη,
• οριστική ανάκληση πιστοποίησης σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης ή σοβαρών παραβάσεων.

Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η αντιμετώπιση της άρνησης ελέγχου, της παραποίησης πιστοποιητικών ή της εξαπάτησης ελεγκτών, όπου προβλέπονται άμεσες κυρώσεις και πρόστιμα.

Άμεση απόσυρση προϊόντων από την αγορά

Ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ αποκτά ενισχυμένες αρμοδιότητες για άμεση απόσυρση προϊόντων από την αγορά, ειδικά σε περιπτώσεις καταφανούς παραπλάνησης των καταναλωτών.

Σε σοβαρές περιπτώσεις:

• τα προϊόντα δεσμεύονται επιτόπου,
• ορίζεται μεσεγγυούχος,
• προβλέπεται σύντομη διαδικασία ένστασης,
• η αποδέσμευση γίνεται μόνο μετά από πλήρη συμμόρφωση.

Στόχος η προστασία της φήμης των ελληνικών ΠΟΠ προϊόντων

Σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στόχος του νέου πλαισίου είναι η αποτελεσματική προστασία της αξιοπιστίας και της φήμης των ελληνικών προϊόντων ποιότητας, τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά.

Το νέο καθεστώς ελέγχων έρχεται σε μια περίοδο που οι καταγγελίες για «ελληνοποιήσεις» και καταχρηστική χρήση ονομασιών ΠΟΠ πληθαίνουν, προκαλώντας εύλογη ανησυχία σε παραγωγούς και καταναλωτές.

120 αγροτικά προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ

Οι καταχωρισμένες ονομασίες ΠΟΠ/ΠΓΕ στη χώρα μας, σύμφωνα με τα στοιχεία από τον ΕΛΓΟ Δήμητρα, έως το τέλος του 2024 αφορούσαν 120 προϊόντα (82 προϊόντα ΠΟΠ και 38 προϊόντα ΠΓΕ) εκ των οποίων:

• 32 ελαιόλαδα (20 ΠΟΠ και 12 ΠΓΕ)
• 25 τυριά (23 ΠΟΠ και 2 ΠΓΕ)
• 38 φρούτα-λαχανικά-ξηροί καρποί (19 ΠΟΠ +19 ΠΓΕ)
• 11 επιτραπέζιες ελιές (10 ΠΟΠ και 1 ΠΓΕ)
• 4 κρέατα (2 ΠΟΠ και 2 ΠΓΕ)
• 10 λοιπά (8 ΠΟΠ και 2 ΠΓΕ)

Για τα όλα τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ στις 31.12.2024 ήταν καταχωρισμένες στο Μητρώο εγκεκριμένων Επιχειρήσεων και Δικαιούχων Χρήσης των ενδείξεων ΠΟΠ/ΠΓΕ, 993 επιχειρήσεις για 1.598 προϊόντα.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση ΕΔΩ