Φυτόφθορα και Βερτισιλλίωση της Φιστικιάς: Δύο σοβαρά φυτοπαθολογικά προβλήματα για το παρόν και το μέλλον της καλλιέργειας στην Ελλάδα

107

Mε την αναμενόμενη επέκταση της καλλιέργειας της φιστικιάς στο θεσσαλικό κάμπο σε εκτατική ενδεχομένως μορφή αλλά και την ευρύτερη σημασία αυτής της καλλιέργειας λόγω των επεκτεινόμενων χρήσεων του κελυφωτού φιστικιού και στη ζαχαροπλαστική, καθιστά επίκαιρη και ενδιαφέρουσα την παρουσίαση αυτής της εργασίας. Στην παρουσία μας αναφερόμεθα στα αίτια στην συμπτωματολογία, στις κύριες επιδημιολογικές ιδιαιτερότητες και στη διαχείριση-αντιμετώπιση της Φυτόφθορας και της Βερτισιλλίωσης στη Φιστικιά. Τα δεδομένα επικεντρώνονται σε πολλαπλές επιτόπιες παρατηρήσεις τα τελευταία χρόνια και σε πειραματικά δεδομένα ερευνών μας σχετικά με τις δύο ασθένειες με την εφαρμογή της ηλιοαπολύμανσης κυρίως σε δενδροκομεία στη Φθιώτιδα και πλέον πρόσφατα στη Μαγνησία.

Ι. Phytophthora

1.1.Είδη Phytophthora

Τέσσερα είδη του είδους Phytophthora αναφέρονται διεθνώς να προκαλούν σοβαρές προσβολές στη φιστικιά. Το πιο συχνό είδος στα δενδροκομεία είναι το είδος Phytophthora megasperma που προκαλεί σηψιρριζία, έλκη στη βάση του κορμού με νέκρωση του λαιμού που οδηγεί στην εξασθένηση των δένδρων, ενώ μειώνει την παραγωγικότητα και ακόμη καταλήγει στη νέκρωση των δένδρων. Αυτό το είδος που απαντάται σε κακώς αποστραγγιζόμενα εδάφη έχει αναφερθεί παράλληλα και με άλλα είδη όπως Phytophthora citricola, Phytophthora cactorum και Phytophthora drechsleri. Για τη χώρα μας έχουν αναφερθεί και τα είδη Phytophthora nicotianae γνωστή στο παρελθόν ως Phytophthora parasitica, και η Phytophthora citrophthora

Οι Άριστες θες για τη μόλυνση των ειδών Phytophthora διαφέρουν μεταξύ τους. Για Phytophthora megasperma και Phytophthora cactorum κυμαίνονται μεταξύ 15–25°C που ευνοούνται από χαμηλές ή ενδιάμεσες θες ενώ περιορίζονται με ζέστη ή με πολύ κρύο. Και ευνοούνται από υγρά και νεροκρατούντα εδάφη. Άριστες θες για τη μόλυνση τωνPhytophthora citricola: 20–28°C και Phytophthora drechsleri: Άριστες θες για τη μόλυνση: 25–30°C.

1.2. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Βασική αιτία ευχερούς προσβολής είναι ο τρόπος άρδευσης των δένδρων με την τον σωλήνας άρδευσης να έρχεται σε επαφή με τον κορμό. Πότισμα κατά λεκάνες, που προστατεύουν τη βάση του κορμού από υπερβολικό νεροκράτημα. Όχι σωλήνες άρδευσης πάνω στον κορμό. Κατάλληλη αποστράγγιση του εδάφους του δενδροκομείου για να περιορίζεται η διασπορά των μολυσμάτων από ασθενή σε υγιή δένδρα.

1.2.1. ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΦΥΤΩΡΙΟΥΧΩΝ

Επιλογή υποκειμένων: Η χρήση ανθεκτικών ή ανεκτικών υποκειμένων από τους φυτωριούχους, μπορεί να βελτιώσει την ανθεκτικότητα των δέντρων στην ασθένεια. ΑΝΟΧΗ Pioneer Gold I (PGI) και Pioneer Gold II (PGII)

Αυτά τα υποκείμενα χρησιμοποιούνται ευρύτατα λόγω καλής ανεκτικότητας στα είδη Phytophthora και σε άλλα εδαφογενή παθογόνα

2. ΜΕΡΙΚΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ UCB1 Hybrid Rootstock

To UCB1 είναι δημοφιλής επιλογή για φιστικιά λόγω της μερικής ανθεκτικότητας στη Phytophthora. Δεν είναι άνοσο, αλλά θεωρείται το καλύτερο για την Pistacia vera.

Γ. ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ PHYTOPHTHORA Βορδιγάλειος πάστα προληπτικά αλλά και επουλωτικά

Η επέμβαση με βορδιγάλειο πάστα καθορίζεται από την έκταση της ζημιάς σε κάθε δένδρο και περιλαμβάνει. Απομάκρυνση του φλοιού που είναι προσβεβλημένος μέχρι και του σημείου που φαίνεται ο υγιής ιστός. Επιβάλλεται η επάλειψη του κορμού με βορδιγάλειο πάστα το φθινόπωρο και νωρίς την άνοιξη. Η βορδιγάλειος πάστα παρασκευάζεται με 450 γρ. Θειικού χαλκού 900 γρ ασβέστη και 6,3 λίτρα νερού.

ΙΙ ΒΕΡΤΙΣΙΛΛΙΩΣΗ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΕΡΤΙΣΙΛΛΙΩΣΗΣ ΜΕ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ

Επιλογή ανεκτικών υποκειμένων κατά του Verticillium dahliae Verticillium

UCB-1/ Pioneer Gold 1/ Pioneer Gold II /PG II clones

ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑUCB-1: Υβρίδιο διασταύρωσης Pistacia atlantica and Pistacia integerrima.

UCB-1 χρησιμοποιείται ευρέως λόγω της ανεκτικότητας στο Verticillium dahliae αλλά και άλλων πλεονεκτημάτων όπως αντοχή στην ξηρασία και προσαρμοστικότητα σε διάφορα περιβάλλοντα

ΜΕΡΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ Pioneer Gold 1:

ΙΙΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΕΡΤΙΣΙΛΛΙΩΣΗΣ ΣΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ

ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΕΙΑ ΓΙΑ ΦΙΣΤΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΛΙΑ

1. ΗΛΙΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΦΥΤΕΙΑΣ

Ποσοτικοποίηση πληθυσμών Verticillium dahliae στο έδαφος

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΦΥΤΕΙΑΣ

2. ΗΛΙΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΣΕ ΠΡΟΫΠΑΡΧΟΝ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΙΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΤ’ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΤΗ ΦΙΣΤΙΚΙΑ

Μεταφυτευτική γραμμική εφαρμογή της ηλιοαπολύμανσης σε ήδη εγκατεστημένους Φιστικεώνες και Ελαιώνες προσβεβλημένους από το μύκητα Verticillium dahliae Το έδαφος εξήντα (60) ασθενών δένδρον ελιάς καλύφτηκε σε γραμμές με διαφανή VIF polyethylene sheets (Orgasun Plastika Kritis) από τα μέσα Ιουνίου έως τέλος

Σεπτεμβρίου κατά μήκος και των δύο πλευρών της δενδροστοιχίας. Οι διάδρομοι μεταξύ των δενδροστοιχιών φρεζαρίστηκαν ελαφρά επιφανειακά (8 cm.) σε έκταση 2 μέτρων εκατέρωθεν της δενδροστοιχίας. Επαρκής άρδευση (τουλάχιστον 30 τόννοι το στρέμμα) ακολούθησε με την τοποθέτηση αρδευτικών σωλήνων κάτω από το πλαστικό.

Απέδειξε ότι η ηλιοαπολύμανση μείωσε δραστικά τα μικροσκληρώτια του παθογόνου μέχρι και 60% σε σύγκριση με τους ακάλυπτους μάρτυρες. Δεδομένου ότι η φιστικιά είναι ευαίσθητη κατά τα πρώτα χρόνιά από την εγκατάσταση της στη βερτισιλλίωση θεωρείται ότι αυτή η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί πριν από αλλά και μετά την εγκατάσταση μιας φυτείας ιδιαίτερα σε αγρούς που είχαν καλλιεργηθεί με βαμβάκι και ευαίσθητα στη βερτισιλλίωση λαχανικά (τομάτα, πατάτα). Η ηλιοαπολύμανση συμβάλλει στην εμφανή ανάρρωση των ήδη μολυσμένων δένδρων ή περιορίζει την εκδήλωση της ασθένειας σε νέα υγιή δένδρα.