Φυτοπροστασία ελιάς: Κρίσιμες επεμβάσεις σε πυρηνοτρήτη, ρυγχίτη και άλλους εχθρούς

58

Σε φάση αυξημένης ευαισθησίας βρίσκονται οι ελαιώνες πρώιμων περιοχών, με την εξέλιξη της καρπόδεσης και την έναρξη δραστηριότητας σημαντικών εντόμων όπως ο πυρηνοτρήτης, ο ρυγχίτης και ο ωτιόρυγχος, αναφέρει το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ποιοτικού και Φυτουγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου. Οι γεωτεχνικές συστάσεις επικεντρώνονται στην έγκαιρη παρακολούθηση και στις στοχευμένες επεμβάσεις, προκειμένου να προστατευθεί η παραγωγή και να περιοριστούν οι ζημιές που μπορούν να οδηγήσουν σε καρπόπτωση και υποβάθμιση της ποιότητας.

Αναλυτικά η ενημέρωση φυτοπροστασίας του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών Ποιοτικού και Φυτουγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου έχει ως εξής:

Φυτοπροστασία στην ελιά (Πρώιμες Περιοχές)

Βλαστική εξέλιξη πρώιμων περιοχών, ποικιλία Κορωνέικη:

Πρώιμες περιοχές: Η καρπόδεση έχει ολοκληρωθεί (στάδιο H). Οι νεαροί καρποί αποκτούν μέγεθος κόκκου σταριού (στάδιο Ι). Παρατηρείται ανομοιόμορφο δέσιμο που οφείλεται στις ασταθείς καιρικές συνθήκες.

Mεσοπρώιμες περιοχές: Άνθιση (στάδια F – F1 ).

Όψιμες περιοχές: Φούσκωμα (στάδιο D).

ΠΥΡΗΝΟΤΡΗΤΗΣ: (Prays oleae)

Στις παραλιακές και στις πρώιμες περιοχές η πτήση της 2ης γενιάς του εντόμου, της καρπόβιας, ξεκίνησε στις αρχές Μαΐου. Στο δίκτυο παγίδευσης οι συλλήψεις βρίσκονται σε άνοδο και έχουν παρατηρηθεί οι πρώτες ωοτοκίες σε νεαρούς καρπούς πολύ πρώιμων περιοχών.

Διαπιστώσεις:

Στη 2η γενιά ο πυρηνοτρήτης ωοτοκεί αποκλειστικά στον κάλυκα του καρπού. Η νεαρή προνύμφη μόλις εκκολαφθεί κατευθύνεται προς τον πυρήνα ανοίγοντας στοά που μπορεί να κάνει ζημιά στον ποδίσκο του μικρού καρπού και να προκληθεί πρώιμη θερινή καρπόπτωση (καρποί 4-6 χιλ. “πιπζρι”, 8-10 χιλ. “καλογρί”). Στους προσβεβλημένους καρπούς που δεν πέφτουν πρόωρα η προνύμφη τρέφεται στον πυρήνα και όταν ωριμάσει, συνήθως τέλη καλοκαιριού, ανοίγει στοά εξόδου προς τον ποδίσκο τραυματίζοντας τον και προκαλείται όψιμη φθινοπωρινή καρπόπτωση. Ο καρπός σε κάθε περίπτωση ξηραίνεται, μαυρίζει και πέφτει.

Οδηγίες:

Η κρισιμότερη περίοδος για την προστασία της παραγωγής είναι η- περίοδος της καρποφάγου γενιάς που επιφέρει ζημιές στην ήδη διαμορφωμένη παραγωγή. Σε ελαιώνες παραλιακών και πρώιμων περιοχών συστήνεται καταπολέμηση των προνυμφών της καρπόβιας γενιάς με εγκεκριμένα εντομοκτόνα. Συνιστώμενες ημερομηνίες επέμβασης: 16 – 19 Μαΐου. Ελαιώνες με μικρή ή μέτρια καρποφορία έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προστασίας.

ΡΥΓΧΙΤΗΣ:  (μπίμπικας) (Rhynchites cribripennis)

Μικρό σκαθάρι μεγέθους 0,5 εκ., κεραμιδί με χαρακτηριστικό ρύγχος. Την περίοδο αυτή τρέφεται στους νεαρούς καρπούς και στη συνέχεια το καλοκαίρι ωοτοκεί σχηματίζοντας τρύπες μορφής “κρατήρα” στην επιφάνειά τους. Οι προνύμφες αναπτύσσονται μέσα στον πυρήνα. Μπορεί να προξενήσει κατά τόπους πολύ σημαντική πρώιμη θερινή καρπόπτωση.

Οδηγίες:

Σε ελαιώνες πρώιμων περιοχών αμέσως μετά την καρπόδεση- συστήνονται τακτικοί έλεγχοι για την πυκνότητα πληθυσμού ακμαίων του ρυγχίτη. Ο έλεγχος γίνεται νωρίς το πρωί τινάζοντας λεπτά κλαδιά πάνω σε μια λευκή επιφάνεια. Συστήνεται καταπολέμηση όταν καταρρίπτονται περισσότερα από 3 – 4 ακμαία κατά τον έλεγχο. Στους ελαιώνες που έχει σημειωθεί προσβολή τα τελευταία δύο- χρόνια απαιτείται προληπτική επέμβαση.

ΩΤΙΟΡΥΓΧΟΣ: (Otiorrynchus cribricollis)

Μικρό σκαθάρι με νυκτόβια δραστηριότητα. Κρύβεται στο έδαφος και ανεβαίνει στα ελαιόδεντρα μετά το σούρουπο. Προκαλεί χαρακτηριστικά περιφερειακά πριονωτά φαγώματα στα φύλλα και πτώση των καρπών μαζί με τον ποδίσκο τους ή πτώση μέρους των τρυφερών βλαστών.

Οδηγίες:

• Ελέγχετε προσεκτικά τα ελαιόδεντρα σε όλη τη διάρκεια ανάπτυξης των καρπών. Μόλις διαπιστωθούν χαρακτηριστικά συμπτώματα προσβολής πρέπει να επέμβετε άμεσα ψεκάζοντας σχολαστικά το λαιμό και τον κορμό των δέντρων για να αποτραπεί η δίοδος των ακμαίων.  
• Σε ελαιώνες πρώιμων περιοχών με ιστορικό προσβολής- συστήνεται συνδυασμένη αντιμετώπιση με τον πυρηνοτρήτη.

Σημειώνεται αυξημένη δραστηριότητα στο δίκτυο παγίδευσης πρώιμων περιοχών. Να συνεχιστεί η προστασία νεαρών δέντρων σε νέες φυτείες και φυτώρια και δέντρων που έχουν αυστηρά ανανεωτικά κλαδέματα.

ΜΑΡΓΑΡΟΝΙΑ: (Palpita unionalis)

Σημειώνεται αυξημένη δραστηριότητα στο δίκτυο παγίδευσης πρώιμων περιοχών. Να συνεχιστεί η προστασία νεαρών δέντρων σε νέες φυτείες και φυτώρια και δέντρων που έχουν αυστηρά ανανεωτικά κλαδέματα.

ΚΟΚΚΟΕΙΔΗ (Ψώρες)  ΠΟΛΛΙΝΙΑ (Pollinia pollini)  ΑΣΠΙΔΙΩΤΟΣ (Aspidiotus nerii) ΠΑΡΛΑΣΟΡΙΑ (Parlatoria oleae)

Τα κοκκοειδή αναπτύσσουν επιζήμιους πληθυσμούς σε ελαιόδεντρα ακλάδευτα, παραμελημένα και ασθενικά.

Υπενθυμίζουμε τη σοβαρότητα των προσβολών πολλίνιας κυρίως σε εξασθενημένα ελαιόδεντρα. Αναπτύσσεται σε πληγές ή σκασίματα του φλοιού λεπτών κλαδιών, στις μασχάλες των διακλαδώσεων και στους οφθαλμούς εμποδίζοντας την κανονική ανάπτυξη των οφθαλμών (ακανόνιστη, ασθενική βλάστηση, μειωμένη καρποφορία).

Η αντιμετώπιση των κοκκοειδών επιτυγχάνεται με καλλιεργητικούς χειρισμούς που αφορούν τη βελτίωση της ζωτικότητας των δέντρων (αφαίρεση και απομάκρυνση των προσβεβλημένων κλαδιών, διατήρηση καλής θρεπτικής κατάστασης). Κατάλληλο κλάδεμα δημιουργεί συνθήκες που δεν ευνοούν την ανάπτυξη των κοκκοειδών.  

Οδηγίες:

Η χημική αντιμετώπιση δεν αρκεί αλλά συμπληρώνει τους- καλλιεργητικούς χειρισμούς. Σε ελαιώνες πρώιμων περιοχών που παρουσιάζονται σοβαρές προσβολές κοκκοειδών συστήνεται άμεση αντιμετώπιση με εγκεκριμένα σκευάσματα.