ΓΕΩΤ.Ε.Ε.: «Το νερό είναι δημόσιο αγαθό» – Παρεμβάσεις για τη νέα διαχείριση υδάτων και την προστασία των πόρων

Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), στα πλαίσια του θεσμικού του ρόλου ως επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας σε θέματα προστασίας και διαχείρισης των υδατικών πόρων και του περιβάλλοντος, κατέθεσε αναλυτικό υπόμνημα παρατηρήσεων και προτάσεων επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. υπογραμμίζει κατ’ αρχάς ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό ζωτικής σημασίας και η αναδιοργάνωση των παρόχων δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να συγχέει τη διαχείριση και προστασία του φυσικού πόρου με την παροχή και τιμολόγηση των υπηρεσιών, ούτε να αποδυναμώνει τις καθ’ ύλην αρμόδιες δημόσιες Διευθύνσεις Υδάτων.

Βασικά Σημεία Παρεμβάσεων & Προτάσεων:

1. Επέκταση Αρμοδιοτήτων Ε.ΥΔ.Α.Π. & Ε.Υ.Α.Θ. (Άρθρα 3 & 4):
   1. Διαπίστωση: Η επέκταση με βάση τα διοικητικά όρια Περιφερειών παραβλέπει τα Υδατικά Διαμερίσματα και τις Λεκάνες Απορροής Ποταμών, που αποτελούν τη θεμελιώδη μονάδα διαχείρισης των υδάτων. Επιπλέον, στη διαδικασία ελέγχου (due diligence) απουσιάζει η επιστημονική αποτίμηση της κατάστασης των υπόγειων υδροφορέων και της φέρουσας ικανότητάς τους.
   1. Πρόταση: Υποχρεωτική σύνταξη Υδρογεωλογικής Έκθεσης Αποτίμησης κατά το due diligence, επιχειρησιακή οργάνωση βάσει Λεκανών Απορροής και αναγνώριση της γεωεπιστημονικής στελέχωσης ως απαραίτητου στοιχείου διαχειριστικής επάρκειας.
2. Στελέχωση Νέων Δομών & Ομάδες Εργασίας (Άρθρα 13, 14, 37 & 39):
   1. Διαπίστωση: Δημιουργούνται νέες Γενικές Διευθύνσεις χωρίς πρόβλεψη για την απαραίτητη στελέχωση με γεωεπιστήμονες, ενώ δεν θεσμοθετείται η συμμετοχή των επιστημονικών φορέων στα συμβουλευτικά όργανα.
   1. Πρόταση: Οργανική στελέχωση των νέων υπηρεσιών με Γεωλόγους, δημιουργία Μονάδων Υδρογεωλογικής Παρακολούθησης, στελέχωση των υπηρεσιών άρδευσης με εξειδικευμένους Γεωπόνους και υποχρεωτική συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. και του Σ.Ε.Γ. στις Ομάδες Εργασίας.
3. Διαχείριση Αγροτικού Νερού & Μεταφορά Ο.Ε.Β. (Άρθρο 16):
   1. Διαπίστωση: Η οριζόντια μεταφορά των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (Ο.Ε.Β.) πραγματοποιείται χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση και χωρίς τη συμμετοχή των χρηστών και της αυτοδιοίκησης, θέτοντας σε κίνδυνο την επιχειρησιακή συνέχεια της άρδευσης.
   1. Πρόταση: Υποχρεωτική επιστημονική υποστήριξη από Γεωπόνους και Γεωλόγους, καθώς και τεκμηριωμένη αξιολόγηση πριν από κάθε μεταφορά αρμοδιοτήτων.
4. Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.) (Άρθρο 28):
   1. Διαπίστωση: Η Θεσσαλία απαιτεί συνεχή επιστημονική παρακολούθηση των υδατικών ισοζυγίων. Η συγκέντρωση διαχειριστικών και εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στον Ο.Δ.Υ.Θ. απαιτεί σαφή διαχωρισμό από τις ελεγκτικές αρμοδιότητες των δημόσιων Διευθύνσεων Υδάτων.
   1. Πρόταση: Σύσταση οργανικής Μονάδας Υδρογεωλογικής Παρακολούθησης στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. και ενίσχυση των δημόσιων Διευθύνσεων Υδάτων.
5. Σχέδια Ασφαλείας Νερού & Έργα Λειψυδρίας (Άρθρα 33, 35 & 36):
   1. Διαπίστωση: Οι διαδικασίες κατεπείγοντος για τη λειψυδρία και οι δυνατότητες εκτροπής πόσιμου νερού μεταξύ λεκανών απορροής (π.χ. Αχελώος) με υπουργικές αποφάσεις εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τα υπόγεια ύδατα και παρακάμπτουν τα θεσμοθετημένα Σχέδια Διαχείρισης.
   1. Πρόταση: Υποχρεωτική υδρογεωλογική τεκμηρίωση για κάθε έργο υδροληψίας (ακόμη και στα κατεπείγοντα), διατήρηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και τήρηση των κανονικών διαδικασιών αναθεώρησης Σχεδίων Διαχείρισης για μεταφορές νερού μεταξύ λεκανών.
6. Πολεοδόμηση Εγκαταλελειμμένων & Φθινόντων Οικισμών (Άρθρα 43-50):
   1. Διαπίστωση: Αντί για την αποκατάσταση του υφιστάμενου οικιστικού ιστού, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιτρέπουν την πολεοδόμηση νέων, αδόμητων εκτάσεων (50-200 στρεμμάτων), δημιουργώντας τον κίνδυνο ανέγερσης νέων τουριστικών/παραθεριστικών συγκροτημάτων σε βάρος της γεωργικής/δασικής γης και οδηγώντας σε περαιτέρω μαρασμό τους παλαιούς οικισμούς.
   1. Πρόταση: Η «αναβίωση» να επικεντρωθεί στην επανάχρηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος και τη μόνιμη κατοίκηση. Τυχόν κατ’ εξαίρεση επέκταση να επιτρέπεται μόνο σε άμεση οργανική συνέχεια, με τεκμηρίωση υδατικής επάρκειας, γεωλογικής καταλληλότητας και ρητό αποκλεισμό δασών, αναδασωτέων εκτάσεων και γης υψηλής παραγωγικότητας.