Γιατί το “Action Plan 2” του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν διασφαλίζει τις επιδοτήσεις και πώς μπορεί να γίνει

203

• Του Δημητρίου Κοτσώνη , πολιτικού μηχανικού                                   

Στις 4 Νοεμβρίου 2025 κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το νέο “Action Plan 2” για τη μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με στόχο να τερματιστούν οι παρανομίες στις αγροτικές ενισχύσεις και να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του συστήματος. Ωστόσο, η φιλοσοφία του σχεδίου —όπως έχει παρουσιαστεί— πάσχει σε κρίσιμα τεχνικά και νομικά σημεία. Εάν εφαρμοστεί όπως είναι, δεν πρόκειται να εμποδίσει τις παρανομίες που οδήγησαν στο σκάνδαλο των βοσκοτόπων και στις ψευδείς επιδοτήσεις.

1. Λανθασμένη βάση ελέγχου: Η «ιδιοκτησία» δεν έχει καμία σχέση με την επιλεξιμότητα βοσκήσιμων εκτάσεων – βοσκότοπων

Το σχέδιο προβλέπει έλεγχο ιδιοκτησίας βοσκοτόπων μέσω Κτηματολογίου.

Αυτό και μόνο αποκαλύπτει ότι οι συντάκτες του δεν κατανοούν το αντικείμενο:

Ιδιωτικοί βοσκότοποι έχουν δηλωθεί μόλις για  400.000 στρέμματα,   ενώ οι βοσκότοποι που δηλώνονται για επιδοτήσεις είναι  17.000.000 στρέμματα, εκ των οποίων  το 97,7% είναι δημόσια ή δημοτική γη.

Άρα, ο έλεγχος τίτλων  δεν αποτρέπει καμία παρανομία, αφού οι επιδοτήσεις δίνονται  όχι επειδή κάποιος είναι κύριος της γης, αλλά επειδή στην έκταση που δηλώνει μπορεί να βοσκήσει ζώα.

Το θέμα δεν είναι  ποιος είναι ιδιοκτήτης, αλλά αν η έκταση μπορεί να βοσκηθεί.

2. Αοριστία στον όρο «βοσκότοπος» – παραθυράκι για κατάχρηση-.

Η ελληνική νομοθεσία  δεν περιέχει λειτουργικό ορισμό βοσκότοπου.

Έτσι, η αναφορά του σχεδίου σε «επιλέξιμες εκτάσεις βοσκότοπων» είναι νομικά άδεια και αφήνει πεδίο αυθαιρεσίας.

Αντίθετα, ο σωστός προσδιορισμός πρέπει να γίνει:

·          με χρήση Copernicus Land Monitoring Service,

·         με τον ορισμό pasture/grazing land της FAO,

·         με συμπλήρωση και των ανωτέρω μόνο για τους  ιδιωτικούς βοσκότοπους που αποτυπώνονται στους κτηματολογικούς χάρτες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, μέχρι ότου  γινει η  διόρθωση-συμπλήρωση τους, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας, οι οποίες καθόρησαν , ότι  ο χαρακτηρισμός  της  χρήσης  των εκτάσεων πρέπει να γινει σύμφωνα με την χρήση την οποία το κράτος  είχε επιτρέψει τα παλαιότερα χρόνια. Προσδιορισμός που δεν αποτελεί έργο των δασολόγων -όπως έγινε με τους δασικούς χάρτες-, αλλά ευρυτέρων διοικητικών επιτροπών, π.χ. των επιτροπών του νόμου 1734/1987 ( άρθρο 3 οριοθέτηση βοσκότοπων).

Όταν υπάρχει δορυφορική επιβεβαίωση χρήσης γης, τότε:  ο βοσκότοπος δεν προκύπτει «με δήλωση»,  αλλά με πραγματικά δεδομένα.

3. Εξίσωση χειμερινών και θερινών βοσκοτόπων  –  η πηγή της μεγάλης απάτης-.

Το σχέδιο δεν διαχωρίζει χειμερινούς και θερινούς βοσκότοπους.

Όμως:

Εάν δεν γίνει διαχωρισμός, τότε:

➡️ κάποιος που κατέχει θερινές εκτάσεις (π.χ. βραχώδεις ορεινές εκτάσεις) μπορεί να πάρει επιδότηση σαν να λειτουργεί πραγματική κτηνοτροφική μονάδα.

➡️ το σύστημα ξανανοίγει τον δρόμο για τα ψεύτικα στρέμματα και για φαινόμενα όπως **το σκάνδαλο του Βιτσίου**.

Δηλαδή, νομιμοποιεί ξανά αυτό που υποτίθεται ότι θέλει να διορθώσει.

Η λύση που διασφαλίζει 100% τη νομιμότητα

Ο έλεγχος πρέπει να γίνει  όχι στα χαρτιά, αλλά  ηλεκτρονικά και γεωχωρικά.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

1. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ αντλεί δεδομένα χρήσης γης από  Copernicus (δορυφορική καταμέτρηση).

2. Ο βοσκότοπος ορίζεται με κριτήρια  FAO -και όχι ελληνικών αυθαιρεσιών- και συμπληρώνεται, ως ανω.

3. Διαχωρισμός σε:

·         χειμερινό βοσκότοπο  (μόνο αυτός επιδοτείται),

·         θερινό βοσκότοπο (μη επιλέξιμος για επιδότηση).

4. Η επιδότηση ενεργοποιείται μόνο αν συνδέονται ηλεκτρονικά:

1.       ο αριθμός ζώων, είτε βάσει εσόδων και εξόδων , είτε με καταγραφή τους ηλεκτρονικά μέσω δορυφόρου  (ενημερωμένος μέσω κτηνιατρικού μητρώου),

2.       ο γεωχωρικός κωδικός χειμερινού βοσκότοπου και η εκτασή του.

Με μία λέξη: Η παρανομία γίνεται τεχνικά αδύνατη.

Συμπέρασμα

Το “Action Plan 2” δεν λύνει το πρόβλημα. Το παρατείνει.

* Αν δεν οριστεί τι είναι βοσκότοπος,

* αν δεν γίνει διάκριση χειμερινού–θερινού,

* αν συνεχίσουμε να συζητάμε «ιδιοκτησία» αντί «χρήσης γης»,

τότε το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο με πριν:

·         λεφτά σε λάθος ανθρώπους,

·         ζημιά στην πραγματική κτηνοτροφία,

·         έκθεση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η τεχνολογία υπάρχει.

Αυτό που λείπει είναι η βούληση να εφαρμοστεί.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ   ΚΟΤΣΩΝΗΣ

πολιτικός μηχανικός   διπλωματούχος  ΕΜΠ

Κηφισιά Ανδρέα Μιαούλη 4 τκ145 61

τηλέφωνα    210.80.65.964   –    6944 .737.208