Η κλιματική κρίση «καίει» τις ευρωπαϊκές καλλιέργειες – Σημαντικές απώλειες σε ελαιόλαδο, δημητριακά και αμπέλια

145

Μία ακόμη ιδιαίτερα δύσκολη καλλιεργητική χρονιά διαμορφώνεται για την ευρωπαϊκή γεωργία, καθώς ο παρατεταμένος καύσωνας, η ανομβρία και οι εκτεταμένες πυρκαγιές αφήνουν έντονο το αποτύπωμά τους στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Από τις καλλιέργειες δημητριακών και κηπευτικών έως τους αμπελώνες και τους ελαιώνες, οι απώλειες στην παραγωγή εντείνουν την ανησυχία για περιορισμένη προσφορά και πιθανές νέες ανατιμήσεις σε βασικά αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στην ελαιοκομία, όπου οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, σε συνδυασμό με τις πυρκαγιές, δημιουργούν αβεβαιότητα για τη νέα παραγωγή και αναζωπυρώνουν τις ανησυχίες για την πορεία των τιμών του ελαιολάδου.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας το ελαιόλαδο

Οι ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Πορτογαλίας δοκιμάζονται από ένα ιδιαίτερα απαιτητικό καλοκαίρι. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η λειψυδρία και οι πυρκαγιές έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές, ενώ ακόμη και οι ελαιώνες που δεν επλήγησαν άμεσα από τις φλόγες επηρεάζονται από τον καπνό, την τέφρα και την επιβάρυνση της ατμόσφαιρας.

Την ίδια στιγμή, οι συνθήκες αυτές ευνοούν την ανάπτυξη εχθρών και ασθενειών, ενώ περιορίζουν την ομαλή ανάπτυξη του ελαιοκάρπου, επηρεάζοντας τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα της παραγωγής.

Επιστρέφει ο φόβος για νέες ανατιμήσεις

Μετά την αποκλιμάκωση που καταγράφηκε τους τελευταίους μήνες στις διεθνείς τιμές του ελαιολάδου, η αγορά εμφανίζει και πάλι ανοδικές τάσεις.

Οι παραγωγοί εκτιμούν ότι η μικρότερη διαθεσιμότητα εμπορεύσιμου καρπού, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος παραγωγής, ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα αύξηση των τιμών κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου.

Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με δημοσίευμα του The Guardian, η μέση τιμή ενός λίτρου έξτρα παρθένου ελαιολάδου στο Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να ξεπερνά τις 7 λίρες, παρουσιάζοντας εκ νέου ανοδική πορεία τους τελευταίους μήνες.

Σημαντικές απώλειες στα κηπευτικά της Γαλλίας

Οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων δεν περιορίζονται στην ελαιοκομία.

Στη Γαλλία, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλειες χιλιάδων τόνων λαχανικών, με την οικονομική ζημιά να ανέρχεται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Ιδιαίτερα μεγάλες μειώσεις παραγωγής καταγράφονται στα φυλλώδη λαχανικά, τα καρότα, τα πράσα, τα σκόρδα και τα κρεμμύδια, όπου σε ορισμένες περιοχές οι απώλειες ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και το 50%.

Πιέσεις και στους αμπελώνες

Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι αμπελουργικές περιοχές της Γαλλίας.

Στην Καμπανία, το Μπορντό και τη Βουργουνδία, οι υψηλές θερμοκρασίες περιόρισαν την ανάπτυξη των σταφυλιών, ενώ ο φετινός τρύγος αναμένεται να ξεκινήσει περίπου έναν μήνα νωρίτερα σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες.

Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για παραγωγή μειωμένη κατά περίπου 10% σε σχέση με την περσινή χρονιά.

Υποχωρούν οι προβλέψεις για τα δημητριακά

Στην Ισπανία, οι εκτιμήσεις για τη νέα σοδειά δημητριακών έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω.

Οι προβλέψεις μειώθηκαν από περίπου 24 εκατ. τόνους σε λίγο περισσότερους από 18,5 εκατ. τόνους, μάλιστα πριν ακόμη αποτυπωθούν οι επιπτώσεις των πρόσφατων πυρκαγιών.

Παρότι οι Ισπανοί παραγωγοί έχουν προσαρμοστεί στις θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες, αξιοποιώντας ανθεκτικότερες ποικιλίες και σύγχρονα συστήματα άρδευσης, οι φετινές κλιματικές συνθήκες αποδεικνύονται ιδιαίτερα δύσκολες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μειώνει τις προβλέψεις παραγωγής

Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες έχουν οδηγήσει και την Ευρωπαϊκή Ένωση σε αναθεώρηση των προβλέψεων για αρκετές βασικές καλλιέργειες.

Οι τελευταίες εκτιμήσεις καταγράφουν μειωμένες προσδοκίες για:

• τον ηλίανθο,
• το καλαμπόκι,
• τις πατάτες,
• τη σόγια.

Ειδικότερα, η πρόβλεψη για τον αραβόσιτο μειώθηκε κατά 6% σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση, ενώ για τις πατάτες και τη σόγια η υποχώρηση ανέρχεται περίπου στο 3%.

Υπάρχουν και εξαιρέσεις

Παρά τη γενικευμένη εικόνα πίεσης, ορισμένες περιοχές παρουσιάζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Η Ρουμανία ευνοήθηκε από περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ η παραγωγή σιταριού στην Ιταλία εμφανίζεται καλύτερη από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Ωστόσο, οι συνολικές επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων στην ευρωπαϊκή γεωργία παραμένουν σημαντικές, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι η κλιματική μεταβλητότητα θα συνεχίσει να επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την αγροτική παραγωγή τα επόμενα χρόνια.

Αυξημένη ανησυχία για την επισιτιστική αλυσίδα

Οι διαδοχικές απώλειες στην παραγωγή βασικών αγροτικών προϊόντων δημιουργούν έντονο προβληματισμό τόσο στην αγορά όσο και στους καταναλωτές.

Η περιορισμένη προσφορά, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος παραγωγής και τις αυξανόμενες πιέσεις από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέες ανατιμήσεις σε μια σειρά βασικών προϊόντων διατροφής, με το ελαιόλαδο να βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο των ανησυχιών.