Η «κρυφή ζημιά» της Mercosur για τις ελληνικές επιτραπέζιες ελιές

«Όταν οι άνθρωποι κάνουν σχέδια, ο Θεός γελάει». Η φράση αυτή αποτυπώνει με ακρίβεια την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η ελληνική βιομηχανία επεξεργασίας και τυποποίησης επιτραπέζιας ελιάς, μετά τις αρχικές προσδοκίες που καλλιέργησε η εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Mercosur. Προσδοκίες που, όπως αποδεικνύεται, δεν επιβεβαιώθηκαν, αφήνοντας τον κλάδο εκτεθειμένο σε νέες πιέσεις και αδιέξοδα.

«Κατελήφθημεν εξ απήνης»

Όπως εξηγεί μιλώντας στον Οικονομικό Ταχυδρόμο ο πρόεδρος της ΠΕΜΕΤΕ κ. Κώστας Ζούκας, ο κλάδος αιφνιδιάστηκε πλήρως από το περιεχόμενο της συμφωνίας.
«Υπολογίζαμε ότι με τη Mercosur θα μπορέσουμε να καλύψουμε τις απώλειες που θα έχουμε – και φέτος – από την αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών. Όμως αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Τα πράγματα θα συνεχίσουν να είναι άσχημα», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Αμετάβλητοι οι εξαγωγικοί δασμοί

Σήμερα οι εισαγωγές επιτραπέζιας ελιάς στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιβαρύνονται με δασμούς 12,6%, ενώ οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur με 12,8%.
Με βάση τη συμφωνία, οι εισαγωγικοί δασμοί στην ΕΕ καταργούνται, ωστόσο οι εξαγωγικοί δασμοί προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν αμετάβλητοι, ακυρώνοντας στην πράξη τα όποια αναμενόμενα οφέλη για τους ευρωπαίους – και δη τους Έλληνες – εξαγωγείς.

Η Βραζιλία ως «χρυσή ευκαιρία»

Η Mercosur απαρτίζεται από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη, ενώ σε διαδικασία ένταξης βρίσκεται και η Βολιβία.
Το βασικό ενδιαφέρον της ΕΕ – και των ελληνικών επιχειρήσεων – εστίαζε στη Βραζιλία, μια αγορά 212 εκατ. καταναλωτών. Όπως εξηγεί ο κ. Ζούκας, η χώρα καταναλώνει ετησίως περίπου 120.000 τόνους επιτραπέζιας ελιάς, από τους οποίους η Ελλάδα προσδοκούσε να αποσπάσει τουλάχιστον 20.000 τόνους, ποσότητα που αντιστοιχεί στις απώλειες από την αμερικανική αγορά.

Ο «αστάθμητος παράγοντας» Αργεντινή

Ωστόσο, ο σχεδιασμός δεν έλαβε υπόψη έναν κρίσιμο παράγοντα: την Αργεντινή. Πρόκειται για μια μεγάλη ελαιοπαραγωγό χώρα, με βασική εξαγωγική αγορά τη Βραζιλία.
Κατόπιν απαίτησής της, η επιτραπέζια ελιά χαρακτηρίστηκε στη συμφωνία ως «ευαίσθητο προϊόν», με αποτέλεσμα να παραμείνει σε καθεστώς δασμολογικής προστασίας, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες εισόδου των ευρωπαϊκών – και ελληνικών – προϊόντων.

Προσφυγή και… αναμονή

Την έντονη διαμαρτυρία της ΠΕΜΕΤΕ συνυπογράφουν οι αντίστοιχοι επιχειρηματικοί σύνδεσμοι της Ισπανίας και της Ιταλίας. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη παραπέμψει τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, προκειμένου να εξεταστεί η συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Εκτιμάται ότι, αν δεν τροποποιηθούν άρθρα ή διατάξεις, η εφαρμογή της συμφωνίας ενδέχεται να καθυστερήσει έως και έναν χρόνο. Μέχρι τότε, η κατάσταση για τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς παραμένει «παγωμένη»… προς το παρόν.