Η συμβολή της αγροτικής παραγωγής και οι παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία των τιμών

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Στατιστικής Υπηρεσίας της Σερβίας, ο πληθωρισμός παρουσίασε σημαντική επιβράδυνση τον Ιούνιο του 2026, διαμορφούμενος στο 2,7% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της αποκλιμάκωσης των τιμών των τροφίμων. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την ιδιαίτερα θετική γεωργική περίοδο και τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, οι οποίες οδήγησαν σε αυξημένη παραγωγή, ιδιαίτερα στον τομέα των φρούτων.

Η υψηλή προσφορά αγροτικών προϊόντων είχε ως αποτέλεσμα οι τιμές να διαμορφωθούν αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η εξαιρετική φετινή σοδειά, σε αντίθεση με το προηγούμενο έτος όπου η ξηρασία είχε οδηγήσει σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές, είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών των φρούτων, με τη μείωση να προσεγγίζει διψήφιο ποσοστό. Η εξέλιξη αυτή επηρέασε συνολικά τις τιμές των τροφίμων, οι οποίες κατέγραψαν πτώση σε ετήσια βάση και αποτέλεσαν τον βασικό παράγοντα επιβράδυνσης των πληθωριστικών πιέσεων τον Ιούνιο.

Ωστόσο, οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η αποκλιμάκωση αυτή αποτελεί κυρίως έναν προσωρινό παράγοντα και ότι οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να ενισχυθούν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονται οι διεθνείς ενεργειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις, η επαναφορά υψηλότερης βάσης σύγκρισης μετά τη λήξη των περιορισμών στα εμπορικά περιθώρια, καθώς και η αναμενόμενη αύξηση της κρατικής δαπάνης και της ζήτησης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η επικείμενη αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία αναμένεται να επηρεάσει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, από τον Ιούλιο έχουν ήδη εφαρμοστεί αυξήσεις σε σειρά υπηρεσιών, όπως τα εισιτήρια εσωτερικών σιδηροδρομικών μεταφορών (+10%) και οι υπηρεσίες συλλογής και μεταφοράς απορριμμάτων στο Βελιγράδι (+10%), ενώ αυξήθηκαν και οι τιμές των τσιγάρων λόγω της αναπροσαρμογής των ειδικών φόρων κατανάλωσης.

Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Σερβίας, η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά αυξήθηκε ήδη κατά 9,6% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, λόγω της αλλαγής των ορίων των τιμολογιακών ζωνών και της επίδρασης προηγούμενων αυξήσεων. Η νέα αναπροσαρμογή που αναμένεται το φθινόπωρο εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις. Η Εθνική Τράπεζα της Σερβίας (NBS) εκτιμά ότι ο πληθωρισμός ενδέχεται προσωρινά να υπερβεί το ανώτατο όριο του στόχου της (4,5%) λόγω της αύξησης των διεθνών τιμών ενέργειας και της εισαγόμενης ακρίβειας. Υπό την προϋπόθεση ότι η ενεργειακή αναταραχή θα είναι προσωρινή και οι διεθνείς τιμές πετρελαίου θα παραμείνουν σε χαμηλότερα επίπεδα, η NBS προβλέπει σταδιακή επιστροφή του πληθωρισμού εντός των ορίων του στόχου έως τα μέσα του 2027.

Συμπερασματικά, η επιβράδυνση του πληθωρισμού στη Σερβία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 οφείλεται κυρίως σε ευνοϊκές αγροτικές συνθήκες και χαμηλότερες τιμές τροφίμων. Ωστόσο, οι αναμενόμενες αυξήσεις στην ενέργεια και στις διοικητικά καθοριζόμενες τιμές δημιουργούν νέες πιέσεις, με τον κίνδυνο προσωρινής επιτάχυνσης του πληθωρισμού κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Πηγή: Biznis.rs,