Ιστορική ξηρασία «στεγνώνει» την αυστριακή γεωργία – Ζημιές 1 δισ. ευρώ το 2026

204

Με ένα πρωτοφανές κύμα ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών βρίσκεται αντιμέτωπη η αυστριακή γεωργία, με τις συνολικές ζημιές για το 2026 να εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 1 δισ. ευρώ. Το μέγεθος της καταστροφής είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς οι ζημιές από κλιματικά φαινόμενα σε ολόκληρη την αυστριακή γεωργία κατά την τελευταία δεκαετία ανέρχονταν συνολικά σε περίπου 2 δισ. ευρώ, επισημαίνεται σε ενημερωτικό έγγραφο του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας της Ελλάδας στη Βιέννη και της μόνιμης αντιπροσωπείας σε διεθνείς οργανισμούς.     

Πλήττεται το σύνολο της αυστριακής γεωργίας

Σύμφωνα με τον αυστριακό Οργανισμό Ασφαλίσεων από Χαλάζι (Hagelversicherung), η φετινή ζημιά έχει λάβει ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις επειδή η ξηρασία επηρεάζει σχεδόν ολόκληρη την αυστριακή επικράτεια και πλήττει καλλιέργειες σε όλους τους βασικούς γεωργικούς τομείς.

Οι αποδόσεις των γεωργικών εκτάσεων αναμένεται να μειωθούν έως και 45%, ενώ ειδικότερα στο καλαμπόκι, τη σόγια και τις κολοκύθες η μείωση υπολογίζεται περίπου στο 25%. Στα σιτηρά, η πτώση της παραγωγής εκτιμάται στο 15%.

Συνολικά, οι απώλειες υπολογίζονται στο 30% της αναμενόμενης γεωργικής απόδοσης, η οποία ανέρχεται σε περίπου 3,2 δισ. ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε ζημιές της τάξης του 1 δισ. ευρώ.

Αποζημιώσεις 400 εκατ. ευρώ – Ασφαλισμένο το 60% των εκτάσεων

Ο αυστριακός ασφαλιστικός οργανισμός αναμένεται να καταβάλει περίπου 400 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις, εφόσον οι δυσμενείς κλιματικές συνθήκες θα διατηρούνταν έως τις 18 Αυγούστου.

Ωστόσο, εάν η παρατεταμένη ξηρασία και οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες συνεχιστούν, η τελική έκταση των ζημιών αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.

Η Αυστρία διαθέτει ασφάλιση έναντι της ξηρασίας από το 2000 και σήμερα περίπου το 60% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων είναι ασφαλισμένο. Ως αποτέλεσμα, σημαντικό μέρος των πληγέντων αγροτών διατηρεί δικαίωμα αποζημίωσης.

Ο επικεφαλής της Hagelversicherung, κ. Weinberger, χαρακτήρισε το ύψος των αποζημιώσεων προς το παρόν διαχειρίσιμο, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο οργανισμός διαθέτει διαφοροποιημένη δραστηριότητα και ισχυρή θέση στην αγορά.

Η κλιματική αλλαγή εντείνει την ξηρασία

Η συνεχής αύξηση των ζημιών από την ξηρασία συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή. Όπως επισημαίνεται από το Ινστιτούτο Πότσνταμ για την Έρευνα Κλιματικών Επιπτώσεων, οι υψηλότερες θερμοκρασίες επιταχύνουν την εξάτμιση του νερού, ενώ η θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατεί περισσότερους υδρατμούς.

Το αποτέλεσμα είναι η ταχύτερη απώλεια της υγρασίας από το έδαφος, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις καλλιέργειες και αυξάνει τον κίνδυνο νέων παραγωγικών απωλειών.

Φόβοι για ακόμη χειρότερο 2027

Οι ενδείξεις για το επόμενο έτος προκαλούν επιπλέον ανησυχία, καθώς υπάρχουν εκτιμήσεις ότι το 2027 μπορεί να είναι ακόμη δυσκολότερο από το 2026, με τις κλιματικές συνθήκες και τις επιδράσεις του Ελ Νίνιο να δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για την Ευρώπη.

Οι εξελίξεις προκαλούν προβληματισμό και για τη μελλοντική επισιτιστική ασφάλεια της Αυστρίας. Η χώρα καλύπτει σήμερα περίπου το 87% των αναγκών της σε σιτηρά, όμως, εάν συνεχιστούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε συνδυασμό με την υποχώρηση της αγροτικής δραστηριότητας, το ποσοστό αυτάρκειας θα μπορούσε να υποχωρήσει ακόμη και στο 50% έως το 2060.

Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στην αυτάρκεια της χώρας σε καλαμπόκι και γεώμηλα, αυξάνοντας τον κίνδυνο η Αυστρία να καταστεί περισσότερο ευάλωτη σε ζητήματα επισιτιστικής επάρκειας.

Οι αγρότες ζητούν μέτρα στήριξης

Ο επικεφαλής της Hagelversicherung, κ. Weinberger, αποδίδει την υφιστάμενη κατάσταση όχι μόνο στην κλιματική κρίση αλλά και στην υπερανάπτυξη της υπαίθρου, στον περιορισμό των αγροτικών εκτάσεων, στην αφαίρεση αποταμιευτήρων νερού και στη μείωση της ικανότητας αποθήκευσης CO₂.

Παράλληλα, οι Αυστριακοί αγρότες έχουν ήδη απευθυνθεί στην κυβέρνηση μέσω του Αγροτικού Επιμελητηρίου, ζητώντας συγκεκριμένα μέτρα ανακούφισης.

Μεταξύ άλλων ζητούν:

• δυνατότητα ανταλλαγής ζωοτροφών πέρα από τα κρατικά σύνορα,
• εξαίρεση των βιολογικών εκμεταλλεύσεων ώστε να μπορούν να προμηθεύονται συμβατικές ζωοτροφές,
• αναβολή της αποπληρωμής γεωργικών επενδυτικών δανείων,
• αναβολή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

Δέσμη μέτρων προαναγγέλλει η αυστριακή κυβέρνηση

Ο Ομοσπονδιακός Υπουργός Γεωργίας, Δασοκομίας, Κλίματος και Προστασίας του Περιβάλλοντος, Περιφερειών και Διαχείρισης των Υδάτων, Norbert Totschnig (ÖVP), προανήγγειλε δέσμη μέτρων για την ανακούφιση των αγροτών από τις επιπτώσεις της ξηρασίας.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες, ενώ έχει προγραμματιστεί συνάντηση με εκπροσώπους των εμπλεκόμενων φορέων για την επόμενη εβδομάδα.

Το δύσκολο δημοσιονομικό περιβάλλον περιορίζει τα περιθώρια

Η αυστριακή κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει την αγροτική κρίση σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο δημοσιονομικό περιβάλλον. Η χώρα βρίσκεται υπό καθεστώς επιτήρησης υπερβολικού ελλείμματος από την ΕΕ και έχει υιοθετήσει αυστηρό δημοσιονομικό πρόγραμμα για τη διετία 2027-2028.

Στόχος είναι η δημοσιονομική εξυγίανση, με συνολική εξοικονόμηση και έσοδα ύψους 5,2 δισ. ευρώ, ώστε η Αυστρία να εξέλθει από το καθεστώς επιτήρησης το 2028.

Ως εκ τούτου, η χρηματοδότηση μιας γενναιόδωρης δέσμης μέτρων στήριξης προς τους αγρότες ενδέχεται να αποτελέσει δύσκολη εξίσωση για την αυστριακή κυβέρνηση, καθώς θα πρέπει να συνδυαστεί με την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων των επόμενων ετών.