Ιταλία: Επιδοτήσεις 3,15 δισ. ευρώ για φωτοβολταϊκά στις αγροτικές στέγες – Γιατί η Ελλάδα έμεινε ξανά πίσω;

231

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Την ώρα που οι Έλληνες αγρότες συνεχίζουν να «γονατίζουν» από το υψηλό ενεργειακό κόστος, η Ιταλία προχωρά σε μία ακόμη μεγάλη παρέμβαση υπέρ του πρωτογενούς τομέα. Ο Ιταλός υπουργός Γεωργίας, Francesco Lollobrigida, ανακοίνωσε νέα ενίσχυση ύψους 800 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα Agrisolare του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Pnrr), ανεβάζοντας τη συνολική χρηματοδότηση στα 3,15 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή στην Ελλάδα δεν υπάρχει κανένα αντίστοιχο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για μαζική εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες αγροτικών εγκαταστάσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, γεγονός που προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης και την απουσία στρατηγικής στήριξης του αγροτικού κόσμου.

Η Ιταλία επενδύει στην ενεργειακή αυτονομία των αγροτών

Η νέα χρηματοδότηση, όπως αναφέρεται σε ενημερωτικό δελτίο του γραφείου ΟΕΥ της πρεβείας της χώρας μας στη Ρώμη, αφορά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες στάβλων, αποθηκών, θερμοκηπίων και οινοποιείων, χωρίς καμία απώλεια παραγωγικής γεωργικής γης.

Βασικός στόχος του μέτρου είναι η μείωση του ενεργειακού κόστους των αγροτικών και μεταποιητικών επιχειρήσεων μέσω αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα.

Το πρόγραμμα Agrisolar Park ξεκίνησε με αρχικό προϋπολογισμό 1,5 δισ. ευρώ, αυξήθηκε στα 2,3 δισ. ευρώ και πλέον, μετά τη νέα ενίσχυση, αγγίζει τα 3,15 δισ. ευρώ.

Πάνω από 23.000 έργα και εκρηκτική αύξηση ισχύος

Η Ιταλία δεν έμεινε στις εξαγγελίες. Από τα 2,35 δισ. ευρώ που έχουν ήδη δεσμευθεί, έχουν χρηματοδοτηθεί περισσότερα από 23.000 έργα.

Η εγκατεστημένη ισχύς εκτοξεύθηκε από τον αρχικό στόχο των 375 MW σε πάνω από 1.500 MW, δηλαδή τετραπλάσια από την αρχική πρόβλεψη.

Για τον αγροτικό τομέα, αυτό μεταφράζεται σε αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος κατά 47,7%, ενώ τα ήδη ολοκληρωμένα έργα αύξησαν την ηλιακή δυναμικότητα κατά 26%.

Ο ιταλικός Νότος «τρέχει» – Η Ελλάδα παρακολουθεί

Εντυπωσιακή είναι η ανάπτυξη στις νότιες περιφέρειες της Ιταλίας, με την Campania να καταγράφει αύξηση 120%, το Molise 112% και την Puglia 76%.

Περισσότερες από 15.000 επιχειρήσεις έχουν ήδη ολοκληρώσει τις επενδύσεις τους, εγκαθιστώντας περίπου 1.000 MW ισχύος, ενώ η νέα πρόσκληση των 800 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι θα χρηματοδοτήσει ακόμη 4.000 έως 6.000 επιχειρήσεις.

Αντίθετα, στην Ελλάδα, παρά τις συνεχείς αναφορές για «πράσινη μετάβαση» και «στήριξη του πρωτογενούς τομέα», δεν υλοποιήθηκε ποτέ ένα αντίστοιχο εθνικό πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το ερώτημα πλέον είναι ξεκάθαρο: γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν διεκδίκησε και δεν σχεδίασε ένα ανάλογο πρόγραμμα για τους Έλληνες παραγωγούς;

Επιδοτήσεις 80% χωρίς απώλεια αγροτικής γης

Το ιταλικό μέτρο προβλέπει μη επιστρεπτέα επιχορήγηση έως και 80% για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες αγροτικών εγκαταστάσεων.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ιταλία πετυχαίνει διπλό στόχο:

• μειώνει δραστικά το ενεργειακό κόστος των αγροτών,
• προστατεύει πολύτιμη γεωργική γη από τη μετατροπή της σε φωτοβολταϊκά πάρκα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του προγράμματος, αν τα ίδια έργα είχαν εγκατασταθεί στο έδαφος, θα απαιτούνταν περίπου 3.000 εκτάρια αγροτικής γης.

Παράλληλα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει απομάκρυνση αμιάντου, με πάνω από 3,6 εκατ. τετραγωνικά μέτρα να έχουν ήδη αποξηλωθεί, καθώς και περισσότερα από 17.000 συστήματα αποθήκευσης ενέργειας συνολικής ισχύος 721 MW.

Η κυβέρνηση στην Ελλάδα γιατί δεν έκανε το ίδιο;

Την ώρα που η Ιταλία διοχετεύει δισεκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης απευθείας στην ενεργειακή θωράκιση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, στην Ελλάδα οι αγρότες συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με:

• υπέρογκο κόστος ρεύματος,
• καθυστερήσεις σε ενεργειακά προγράμματα,
• προβλήματα σύνδεσης στο δίκτυο,
• αδυναμία υλοποίησης μικρών αγροτικών φωτοβολταϊκών.

Η απουσία ενός εθνικού σχεδίου αντίστοιχου του Agrisolare αναδεικνύει για ακόμη μία φορά το έλλειμμα αγροτικής ενεργειακής πολιτικής στην Ελλάδα.

Σε μια περίοδο όπου το κόστος παραγωγής απειλεί τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να εξηγήσει γιατί δεν αξιοποίησε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για να δώσει πραγματική ανάσα στον πρωτογενή τομέα, όπως έκανε η Ιταλία.

Δηλώσεις Lollobrigida

Ο Ιταλός υπουργός Γεωργίας υπογράμμισε ότι το πρόγραμμα αποδεικνύει τη βούληση της κυβέρνησης να καταστήσει τις αγροτικές επιχειρήσεις πιο ανταγωνιστικές και βιώσιμες.

Όπως ανέφερε, οι συνολικοί πόροι του Pnrr για τη γεωργία αυξήθηκαν από 3,6 δισ. ευρώ σε 8,9 δισ. ευρώ, ενώ ο αριθμός των ωφελούμενων επιχειρήσεων αναμένεται να προσεγγίσει τις 30.000.

Παράλληλα, τόνισε ότι η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να θυσιάζεται πολύτιμη αγροτική γη, δίνοντας προτεραιότητα στην αξιοποίηση στεγών και υφιστάμενων υποδομών.