«Κόκκινος συναγερμός» από την Ευρωπαϊκή βιομηχανία μεταποίησης τροφίμων

137

Έντονη ανησυχία εκφράζουν οι ευρωπαϊκοί φορείς της βιομηχανίας μεταποίησης φρούτων, λαχανικών και ντομάτας, καθώς η αυξανόμενη πίεση από εισαγωγές τρίτων χωρών, σε συνδυασμό με χαλαρότερα πρότυπα παραγωγής, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού στην Ενιαία Αγορά. Οι οργανώσεις PROFEL, Tomato Europe και AETMD ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή άμεση και αποφασιστική δράση για την προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής και της επισιτιστικής ασφάλειας.

Αυξανόμενη πίεση από εισαγωγές τρίτων χωρών

Οι ευρωπαϊκοί φορείς προειδοποιούν ότι οι εισαγωγές από χώρες με χαμηλότερα κανονιστικά πρότυπα αυξάνονται ραγδαία, ασκώντας έντονη πίεση στους Ευρωπαίους παραγωγούς που λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες ασφάλειας, περιβάλλοντος και εργασίας.

Ανησυχίες για την ασφάλεια τροφίμων και τον θεμιτό ανταγωνισμό

Σύμφωνα με τις ενώσεις, προϊόντα που δεν πληρούν τα πρότυπα της ΕΕ εισέρχονται στην αγορά με χαμηλότερο κόστος παραγωγής, γεγονός που υπονομεύει τόσο την υγεία των καταναλωτών όσο και τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής αλυσίδας τροφίμων.

Ενδεικτικά στοιχεία από Eurostat και περιπτώσεις μη συμμόρφωσης

Τα πρόσφατα εμπορικά δεδομένα δείχνουν σημαντική αύξηση εισαγωγών κατεψυγμένων φρούτων και λαχανικών από χώρες όπως η Κίνα και η Αίγυπτος, ενώ καταγράφονται και περιπτώσεις μη συμμόρφωσης σε παράγωγα ντομάτας με τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων της ΕΕ.

Τι ζητούν οι ευρωπαϊκές οργανώσεις

Οι PROFEL, Tomato Europe και AETMD απευθύνουν σειρά αιτημάτων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

• Ενίσχυση συνοριακών ελέγχων για πλήρη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα
• Προτεραιότητα σε βιώσιμα προϊόντα στις δημόσιες συμβάσεις
• Στοχευμένη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας
• Αμοιβαιότητα προτύπων στις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ

Ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας για την ΕΕ

Πέρα από τον εμπορικό ανταγωνισμό, οι φορείς προειδοποιούν ότι η σημερινή κατάσταση θέτει σε κίνδυνο τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στον τομέα των τροφίμων, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών και διατροφικών προκλήσεων.

Αναλυτικά σε κοινή τους επιστολή, οι ευρωπαϊκοί φορείς της βιομηχανίας μεταποίησης φρούτων, λαχανικών και ντομάτας, αναφέρουν τα εξής:  

«Οι PROFEL, Tomato Europe και AETMD κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ταχέως εντεινόμενη πίεση από τις εισαγωγές στην ευρωπαϊκή βιομηχανία μεταποίησης φρούτων, λαχανικών και ντομάτας. Ένας αυξανόμενος όγκος προϊόντων από τρίτες χώρες εισέρχεται στην αγορά της ΕΕ υπό συνθήκες που αποτυγχάνουν να διασφαλίσουν τον θεμιτό ανταγωνισμό και δεν εγγυώνται ισοδύναμο επίπεδο προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Εισαγωγές που δεν υπόκεινται στις αυστηρές απαιτήσεις της ΕΕ σχετικά με τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, την ασφάλεια των τροφίμων, καθώς και τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα, υπονομεύουν την ακεραιότητα της Ενιαίας Αγοράς και απειλούν την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης. Ως εκ τούτου, οι ενώσεις καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της και να προβεί σε άμεσες και αποφασιστικές ενέργειες.

Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί τηρούν τα αυστηρότερα πρότυπα παγκοσμίως, τα οποία καλύπτουν την ιχνηλασιμότητα, την ασφάλεια των τροφίμων, τα όρια φυτοφαρμάκων, τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και την προστασία της εργασίας. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ανταγωνισμό από εισαγωγές τρίτων χωρών που συχνά παρακάμπτουν αυτές τις αυστηρές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα σημαντικά χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Αυτή η ανισότητα όχι μόνο θέτει σε κίνδυνο την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων αλλά κινδυνεύει επίσης να υπονομεύσει τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ στην παραγωγή τροφίμων.

Πρόσφατα εμπορικά δεδομένα της Eurostat υπογραμμίζουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Οι εισαγωγές κατεψυγμένων φρούτων και λαχανικών από την Κίνα και την Αίγυπτο, για παράδειγμα, έχουν σημειώσει δραματική αύξηση τα τελευταία χρόνια, αντιπροσωπεύοντας πλέον σημαντικό μερίδιο των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ. Αυτές οι τάσεις δεν είναι μεμονωμένες· αντανακλούν ένα ευρύτερο μοτίβο αυξανόμενων εισαγωγών από χώρες με λιγότερο αυστηρά κανονιστικά πλαίσια.

Τα παράγωγα ντομάτας που εισάγονται από την Αίγυπτο καταδεικνύουν τις επίμονες δομικές αδυναμίες στους ελέγχους εισαγωγών της ΕΕ. Επανειλημμένοι συνοριακοί έλεγχοι έχουν εντοπίσει σοβαρές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων της ΕΕ, εγκυμονώντας πιθανούς κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών. Οι ανησυχίες αυτές επιτείνονται περαιτέρω από το γεγονός ότι η Αίγυπτος δεν υποχρεούται να συμμορφωθεί με τους κανόνες έγκρισης φυτοφαρμάκων της ΕΕ, τις γεωργικές πρακτικές ή τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα. Ταυτόχρονα, η περιορισμένη διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού εγείρει σοβαρά ερωτήματα όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας.

Ως απάντηση, οι ενώσεις παροτρύνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει άμεση δράση:

• Ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων: Πρέπει να εφαρμοστούν αυστηροί έλεγχοι για να διασφαλιστεί ότι όλες οι εισαγωγές συμμορφώνονται με τα πρότυπα της ΕΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Αυτό το βήμα είναι κρίσιμο για την προστασία τόσο των καταναλωτών όσο και των παραγωγών της ΕΕ από το περιβαλλοντικό και κοινωνικό ντάμπινγκ (dumping).
• Προτεραιότητα σε βιώσιμα και δίκαια προϊόντα στις δημόσιες συμβάσεις: Οι πολιτικές δημοσίων συμβάσεων θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με το Όραμα για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα, δίνοντας προτίμηση στα διατηρημένα φρούτα και λαχανικά που προασπίζονται τις ευρωπαϊκές αξίες της ποιότητας, της βιωσιμότητας και της δικαιοσύνης.
• Υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της ΕΕ: Απαιτείται στοχευμένη βοήθεια προκειμένου οι παραγωγοί της ΕΕ να καινοτομήσουν, να μειώσουν το κόστος και να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες αγορές, διασφαλίζοντας ότι παραμένουν ανταγωνιστικοί σε παγκόσμια κλίμακα.
• Αμοιβαιότητα των προτύπων παραγωγής στις Συμφωνίες Ελεύθερων Συναλλαγών (ΣΕΣ): Οι ΣΕΣ θα πρέπει να αποτελούν ευκαιρία για την εισαγωγή αποτελεσματικών μέτρων που θα διασφαλίζουν την αμοιβαιότητα των προτύπων παραγωγής, προστατεύοντας τις επενδύσεις των παραγωγών της ΕΕ σε αυξημένη βιωσιμότητα και ποιότητα.»