Κομισιόν σε Γ. Μανιάτη: Παρέμβαση της ΕΕ για την προστασία των εξαγωγών ελαιόλαδου και επιτραπέζιων ελιών σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία

46

Θετική και άμεση αντίδραση της Κομισιόν για την προστασία των εξαγωγών ελαιόλαδου και επιτραπέζιων ελιών στις αγορές Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας σε συνέχεια της παρέμβασης του Αντιπροέδρου της Ομάδας των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη.

Με αφορμή την πρόταση της Ανεξάρτητης Διακρατικής Αρχής Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (FSANZ) για την υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος διατροφικής επισήμανσης «Health Star Rating» (HSR), ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ είχε ζητήσει από την Επιτροπή να εξετάσει τις πιθανές επιπτώσεις του μέτρου στις ευρωπαϊκές και ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών, καθώς και τη συμβατότητά του με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Στην απάντησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και εξετάζει ενεργά τις πιθανές επιπτώσεις των νέων καθεστώτων επισήμανσης στις εξαγωγές της Ε.Ε., με ειδική αναφορά στο ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.

Παράλληλα, η Επιτροπή σημειώνει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες σε επίπεδο ΠΟΕ. Πιο συγκεκριμένα:

⦁ Υπέβαλε επίσημες παρατηρήσεις εξ ονόματος της Ε.Ε. μετά την κοινοποίηση Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας στον ΠΟΕ σχετικά με το προβλεπόμενο υποχρεωτικό σύστημα HSR.

⦁ Έθεσε το ζήτημα σε διμερή συνάντηση με την Αυστραλία(Ιούλιος 2026), στο περιθώριο της συνεδρίασης της επιτροπής Τεχνικών Εμποδίων στο Εμπόριο του ΠΟΕ, καλώντας την να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις.

⦁ Διεμήνυσε στις δύο χώρες ότι σύμφωνα με τη Συμφωνία του ΠΟΕ για τα Τεχνικά Εμπόδια στο Εμπόριο, οι τεχνικοί κανονισμοί πρέπει να είναι αναλογικοί, να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους, και χωρίς να δημιουργούν περιττά εμπόδια στο διεθνές εμπόριο εισάγοντας διακρίσεις.

Όπως τονίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην απάντησή της, θα συνεχίσει τις επαφές της με Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία τόσο στο πλαίσιο του ΠΟΕ, όσο και μέσω σχετικών διμερών επαφών, προκειμένου να ξεπεραστούν τα πιθανά προβλήματα.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο ερώτησης και απάντησης:

Η ανεξάρτητη διακρατική αρχή Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (FSANZ) έθεσε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση πρόταση (P1067[1]) για υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος εμπρόσθιας διατροφικής επισήμανσης «Health Star Rating» (HSR) σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τεχνικές παρατηρήσεις, ο αλγόριθμος στον οποίο βασίζεται η λειτουργία του συστήματος HSR δίνει υπέρμετρη βαρύτητα σε μεμονωμένους διατροφικούς δείκτες, χωρίς να αξιολογείται επαρκώς η συνολική διατροφική αξία συγκεκριμένων προϊόντων, οδηγώντας τους καταναλωτές σε παραπλανητικά συμπεράσματα, αλλά και δημιουργώντας εμπορικές στρεβλώσεις εις βάρος ευρωπαϊκών προϊόντων υψηλής διατροφικής και πολιτιστικής αξίας.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων προϊόντων αποτελούν το ελαιόλαδο και η επιτραπέζια ελιά, θεμελιώδη στοιχεία της αναγνωρισμένης από την UNESCO Μεσογειακής Διατροφής, για τα οποία ο αλγόριθμος δεν λαμβάνει υπόψιν ούτε τα φυσικά βιοδραστικά συστατικά τους ούτε τα τεκμηριωμένα επιστημονικά οφέλη μιας ισορροπημένης κατανάλωσής τους.

Δεδομένου ότι η Αυστραλία αποτελεί αγορά στρατηγικής σημασίας, με εισαγωγές 42 272 τόνων ελαιόλαδου κατά την περίοδο 2024-2025, η πιθανή εφαρμογή του HRS ενδέχεται να δημιουργήσει τεχνικό εμπόδιο στο εμπόριο, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών και ελληνικών εξαγωγών.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Έχει αξιολογήσει τις επιπτώσεις της πρότασης P1067 στις εξαγωγές ευρωπαϊκού ελαιόλαδου και επιτραπέζιων ελιών;

2. Κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι η πρόταση P1067 συμβατή με τη συμφωνία του ΠΟΕ για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο;

3. Προτίθεται να εγγράψει το συγκεκριμένο θέμα στον θεσμικό διάλογο ΕΕ-Αυστραλίας για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο;”

Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις στα καθεστώτα επισήμανσης των τροφίμων τόσο της Αυστραλίας όσο και της Νέας Ζηλανδίας και εξετάζει ενεργά τις πιθανές επιπτώσεις τους στις εξαγωγές της ΕΕ, ιδίως στο ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.

Σε απάντηση στην κοινοποίηση της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) σχετικά με το προβλεπόμενο υποχρεωτικό σύστημα «Health Star Rating» (HSR), η Επιτροπή υπέβαλε παρατηρήσεις εξ ονόματος της ΕΕ, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με το προτεινόμενο μέτρο και υπενθυμίζοντας τους κανόνες της συμφωνίας για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο (ΤΕΕ). Ειδικότερα, υπογράμμισε ότι οι τεχνικοί κανονισμοί πρέπει να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους, αποφεύγοντας παράλληλα τα περιττά εμπόδια στο εμπόριο. Η Επιτροπή ζήτησε επίσης πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο στο διεθνές εμπόριο και τον βαθμό στον οποίο η νέα αυτή πρόταση θα πρέπει να εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα, μεταξύ άλλων και για τους εμπορικούς εταίρους που διαθέτουν ήδη παρόμοια ή ισοδύναμα συστήματα επισήμανσης.

Στο περιθώριο της συνεδρίασης της επιτροπής ΤΕΕ του ΠΟΕ τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης διμερή συνάντηση με εκπροσώπους της Αυστραλίας, κατά την οποία τέθηκε το ζήτημα αυτό. Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι τεχνικοί κανονισμοί μπορούν να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εισάγουν διακρίσεις και είναι αναλογικοί. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι τα συστήματα διατροφικής επισήμανσης στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας ποικίλλουν σε διεθνές επίπεδο και επί του παρόντος δεν υπάρχει ενιαίο μοντέλο που να έχει συμφωνηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, και κάλεσε την Αυστραλία να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις αντί της υποχρεωτικής επισήμανσης.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνομιλεί με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία για το θέμα αυτό στο πλαίσιο της επιτροπής ΤΕΕ και των σχετικών διμερών επαφών και θα παρέχει επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης”.