Κραυγή αγωνίας από ΣΕΔΗΚ: «Χωρίς ριζικές αλλαγές η δακοκτονία δεν σώζει το ελαιόλαδο»

88

Σε πλήρη αναδιοργάνωση του προγράμματος δακοκτονίας καλεί ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), με υπόμνημα που κατέθεσε προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, την Περιφέρεια Κρήτης και τους βουλευτές του νησιού. Οι ελαιοκομικοί φορείς προειδοποιούν ότι χωρίς δομικές παρεμβάσεις, η αντιμετώπιση του δάκου θα συνεχίσει να αποτυγχάνει, με άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα του ελαιολάδου και στο εισόδημα των παραγωγών.

Οι βασικές αλλαγές που προτείνει ο ΣΕΔΗΚ

Στον πυρήνα του υπομνήματος περιλαμβάνονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις:

• Συγκέντρωση όλων των αρμοδιοτήτων σε έναν ενιαίο φορέα
• Έγκαιρη προμήθεια φαρμάκων για να ξεκινούν στην ώρα τους οι ψεκασμοί
• Αύξηση της χρηματοδότησης
• Καθολική εφαρμογή της δακοκτονίας σε όλους τους ελαιώνες
• Έμφαση σε οικολογικές μεθόδους, κυρίως δολωματικούς ψεκασμούς
• Εντατικοποίηση ελέγχων ποιότητας
• Αλλαγή του τρόπου αμοιβής των εργολάβων

Το υπόμνημα παρουσιάστηκε στις 23 Μαρτίου 2026, ενώ αναμένεται συνάντηση του προέδρου του ΣΕΔΗΚ με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ.

 «Να ανοίξει ουσιαστικός διάλογος»

Ο πρόεδρος του ΣΕΔΗΚ, Γιάννης Μαλανδράκης, υπογράμμισε την ανάγκη για άμεσες αποφάσεις:

«Η δακοκτονία πρέπει να γίνει αποτελεσματική, σωστά χρηματοδοτούμενη και να διασφαλίζει στον παραγωγό ότι η συλλογική καταπολέμηση φέρνει αποτέλεσμα στην ποιότητα του ελαιολάδου».

Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να υστερεί σε χρηματοδότηση σε σχέση με άλλες ελαιοπαραγωγικές χώρες της ΕΕ.

 «Οι προτάσεις είναι από το πεδίο»

Από την πλευρά της αυτοδιοίκησης, ο αντιδήμαρχος Χανίων Γιάννης Νικηφοράκης σημείωσε ότι οι προτάσεις βασίζονται σε πολυετή εμπειρία:

«Δεν τα λέμε θεωρητικά. Είναι προτάσεις που προκύπτουν από την πράξη και πρέπει επιτέλους να εφαρμοστούν».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σταύρος Σταυρουλάκης επισήμανε ότι η Κρήτη αποτελεί βασική εστία του δάκου στην Ευρώπη, χωρίς όμως την ανάλογη προτεραιότητα από την πολιτεία.

Οι τρεις κανόνες για επιτυχημένη δακοκτονία

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ, Νίκος Μιχελάκης, ο οποίος ξεκαθάρισε:

«Δακοκτονία σημαίνει ποιότητα ελαιολάδου. Αν αποτύχει, πέφτουν τιμές και εισόδημα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, τρεις είναι οι βασικοί πυλώνες επιτυχίας:

1. Καθολική εφαρμογή
Η εξαίρεση μεγάλου ποσοστού ελαιώνων (ακόμη και άνω του 30%) καθιστά το πρόγραμμα αναποτελεσματικό, καθώς ο δάκος μετακινείται.

2. Έγκαιρος πρώτος ψεκασμός
Η καθυστέρηση επιτρέπει στο έντομο να πολλαπλασιαστεί εκθετικά, φτάνοντας σε δισεκατομμύρια πληθυσμούς μέσα στη σεζόν.

3. Ενιαίος φορέας διαχείρισης
Η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων σε διαφορετικά υπουργεία δημιουργεί καθυστερήσεις, ασυνεννοησία και τελικά αποτυχία.

Γραφειοκρατία και κατακερματισμός «φρενάρουν» το πρόγραμμα

Όπως επισημαίνεται, σήμερα εμπλέκονται πολλαπλοί φορείς:

• Το Υπουργείο Εσωτερικών (χρηματοδότηση)
• Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (διαγωνισμοί)
• Το Υπουργείο Οικονομικών (εισφορές)
• Οι Περιφέρειες (υλοποίηση)

Αυτό το μοντέλο, σύμφωνα με τον ΣΕΔΗΚ, οδηγεί σε καθυστερήσεις και μετακύλιση ευθυνών.

Αναγκαία η πλήρης αναδιοργάνωση

Ο ΣΕΔΗΚ καταλήγει στην ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου, κεντρικά οργανωμένου φορέα με περιφερειακή δομή, στα πρότυπα παλαιότερων μοντέλων, ώστε:

• Να υπάρχει σαφής ευθύνη
• Να επιταχύνονται οι διαδικασίες
• Να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα

Το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς ριζικές αλλαγές, η δακοκτονία θα συνεχίσει να «τρέχει πίσω από το πρόβλημα», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα του ελληνικού ελαιολάδου.