«Μαϊμού» φέτα στα ράφια των ΗΑΕ: Προβληματισμός για την προστασία ΓΕΠ

285

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο της Πρεσβείας της Ελλάδος στο Άμπου Ντάμπι και του Γραφείου Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Ντουμπάι, η αγορά τυροκομικών προϊόντων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παρουσιάζει ιδιαιτερότητες και προκλήσεις για τα ελληνικά προϊόντα. Η φέτα, αν και αποτελεί τη «ναυαρχίδα» των ελληνικών εξαγωγών, δεν προστατεύεται νομικά στα Εμιράτα, με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν στην αγορά προϊόντα με την ίδια ονομασία αλλά διαφορετικής προέλευσης.

Η «φέτα» στα ράφια των ΗΑΕ

Πιο αναλυτικά, δεν υφίσταται συμφωνία ΕΕ-ΗΑΕ για την προστασία των ευρωπαϊκών Γεωγραφικών Ενδείξεων στα ΗΑΕ, με συνέπεια να κυκλοφορούν προϊόντα με την επωνυμία «φέτα» μη ελληνικής προέλευσης, κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής όπως τα ΗΑΕ (Chtoora, Pinar), τη Σαουδική Αραβία (Al Marai, Three Cows/Arla), το Μπαχρέιν (Puck/Arla) και την Αίγυπτο (Domty), ενώ παρουσία έχει και η εταιρεία Lemnos από την Αυστραλία.

Το μοναδικό προϊόν προέλευσης ΕΕ που αναφέρει ρητά την ονομασία «feta» στην ετικέτα του είναι το Valbreso Feta της γαλλικής εταιρείας President, η οποία έχει κατοχυρώσει το εμπορικό σήμα και στο Γραφείο Εμπορικών Σημάτων των ΗΑΕ.

Παρέμβαση για την προστασία του ονόματος

Το Γραφείο ΟΕΥ Ντουμπάι είχε ήδη από το 2017 θέσει ζήτημα κυκλοφορίας «φέτας» δανικής προέλευσης από την εταιρεία Arla, το οποίο διακινείτο στην αγορά με την εμπορική επωνυμία Three Cows. Η Αντιπροσωπεία της ΕΕ είχε υιοθετήσει τα ελληνικά επιχειρήματα και διαβίβασε σχετικό φάκελο στις αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες. Σήμερα, η εταιρεία Arla κυκλοφορεί αντίστοιχο προϊόν ως παραγόμενο στη Σαουδική Αραβία.

Παρουσία ελληνικών τυροκομικών στα ΗΑΕ

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 23η θέση μεταξύ των σημαντικότερων προμηθευτών τυροκομικών προϊόντων στα Εμιράτα. Οι εξαγωγές αυξάνονται σταθερά, φτάνοντας τα 3,8 εκατ. δολάρια το 2023, ποσό αυξημένο κατά 26% σε σχέση με το 2021 και κατά 168% σε σχέση με το 2019.

Πίνακας 1: Ελληνικές εξαγωγές τυριών, βάσει αξίας και όγκου στα ΗΑΕ (2019-2023) (Πηγή: ΗΑΕ)

Η φέτα κυρίαρχο εξαγωγικό προϊόν

Με βάση τα εμιρατινά στοιχεία, οι ελληνικές εξαγωγές τυροκομικών το 2023 ανήλθαν σε 487 τόνους και 3,8 εκατ. δολάρια σε αξία. Τα ελληνικά στατιστικά καταγράφουν εξαγωγές 2,7 εκατ. ευρώ το 2023 και 3,2 εκατ. ευρώ το 2024. Η φέτα αντιπροσωπεύει το 87% του συνόλου, ενώ το υπόλοιπο 13% αφορά άλλα είδη τυριών.

Πίνακας 2: Ελληνικές εξαγωγές τυριών, βάσει αξίας στα ΗΑΕ (2020-2024) (Πηγή: Ελλάδα)

Η δυναμική της ελληνικής κουζίνας

Η αυξανόμενη παρουσία ελληνικών εστιατορίων στα ΗΑΕ τροφοδοτεί τη ζήτηση για ελληνικά τυριά. Η φέτα είναι απαραίτητο συστατικό για την «ελληνική σαλάτα», ενώ τυριά όπως το μαστέλο και το κασέρι χρησιμοποιούνται σε παραδοσιακές συνταγές. Παράλληλα, τα σουπερμάρκετ διαθέτουν τη φέτα ως βασικό προϊόν, ενώ στα delicatessen καταστήματα βρίσκονται και πιο σπάνια τυριά, όπως η ξυνομυζήθρα – αν και σε πολύ υψηλές τιμές.