Μελισσοκόμοι: «Δεν ανεχόμαστε άλλες σκευωρίες – Η αθώωση δεν μπορεί να γίνεται υποσημείωση»

596

Έντονη αντίδραση εκφράζει το Σωματείο «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας» με αφορμή τον χειρισμό της υπόθεσης της πυρκαγιάς στο Άλσος Βεΐκου, κατά την οποία μελισσοκόμος βρέθηκε στο επίκεντρο δημοσίων κατηγοριών πριν ακόμη ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία. Όπως επισημαίνεται σε σχετικό δελτίο Τύπου, η αθώωσή του από το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών δεν έτυχε της ίδιας δημοσιότητας με τις αρχικές καταγγελίες, γεγονός που, σύμφωνα με τον κλάδο, ενισχύει ένα άδικο κλίμα καχυποψίας εις βάρος των μελισσοκόμων.

Η πυρκαγιά στο Άλσος Βεΐκου και η δικαστική αθώωση

Σύμφωνα με το Σωματείο, τα πρώτα δημοσιεύματα που ακολούθησαν την πυρκαγιά άφηναν υπόνοιες ότι η φωτιά ενδέχεται να συνδέεται με μελισσοκομική δραστηριότητα. Ωστόσο, ο μελισσοκόμος που βρέθηκε στο στόχαστρο αθωώθηκε πλήρως από το δικαστήριο, ενώ η εισαγγελική πρόταση ήταν επίσης απαλλακτική.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι έφθασε στο σημείο όταν η φωτιά είχε ήδη ξεσπάσει, παρουσιάζοντας στοιχεία που, όπως αναφέρεται, τεκμηρίωναν τη θέση του. Παράλληλα, σημείωσε ότι ο χώρος όπου βρίσκονταν τα μελίσσια του ήταν καθαρισμένος και αποψιλωμένος, γεγονός που συνέβαλε στο να μην υποστούν ζημιές.

 «Το τεκμήριο αθωότητας δεν μπορεί να αγνοείται»

Η Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας υπογραμμίζει ότι η υπόθεση αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα δεοντολογίας και σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών.

Όπως αναφέρεται, τόσο ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ όσο και το θεσμικό πλαίσιο του ΕΣΡ προβλέπουν σαφώς ότι οι ειδήσεις πρέπει να μεταδίδονται με ακρίβεια και χωρίς προεξόφληση δικαστικών αποφάσεων, ενώ κάθε κατηγορούμενος θεωρείται αθώος μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη του.

Αντιδράσεις για το υλικό πρόληψης πυρκαγιών

Το Σωματείο υπενθυμίζει ότι πρόσφατα είχε αντιδράσει και σε επικοινωνιακό υλικό του Πυροσβεστικού Σώματος, στο οποίο απεικονιζόταν μελισσοκόμος να εργάζεται σε δασικό περιβάλλον.

Κατά την άποψη των εκπροσώπων του κλάδου, η συγκεκριμένη εικόνα μπορούσε να δημιουργήσει συνειρμούς που συνέδεαν τη μελισσοκομία με τον κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς. Μετά τις αντιδράσεις, το σχετικό υλικό αποσύρθηκε, ωστόσο οι μελισσοκόμοι εκτιμούν ότι η αρνητική εντύπωση είχε ήδη δημιουργηθεί.

Τα στοιχεία που επικαλείται ο κλάδος

Οι μελισσοκόμοι τονίζουν ότι η δραστηριότητά τους διέπεται από αυστηρούς κανόνες κατά την αντιπυρική περίοδο και υποστηρίζουν ότι τα περιστατικά πυρκαγιών που αποδίδονται σε μελισσοκομικές εργασίες αντιστοιχούν περίπου στο 0,4% των συνολικών περιπτώσεων.

Την ίδια στιγμή, επισημαίνουν ότι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου συνδέονται με παλαιωμένες ενεργειακές υποδομές, ελλιπή συντήρηση δικτύων ηλεκτροδότησης και την εγκατάλειψη ή τον ανεπαρκή καθαρισμό περιοχών υψηλού κινδύνου.

 «Οι μελισσοκόμοι είναι μέρος της λύσης»

Στο κλείσιμο της ανακοίνωσής του, το Σωματείο ζητά στενότερη συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα, την Πολιτική Προστασία, τους Δήμους και όλους τους αρμόδιους φορείς για την πρόληψη των πυρκαγιών.

Παράλληλα, καλεί τα Μέσα Ενημέρωσης να προβάλουν με την ίδια ένταση την αθώωση του μελισσοκόμου, όπως προβλήθηκαν οι αρχικές κατηγορίες.

«Η προστασία των δασών είναι αδιαπραγμάτευτη, όπως και η προστασία της αλήθειας και της αξιοπρέπειας των ανθρώπων που εργάζονται καθημερινά μέσα στη φύση. Οι μέλισσες και οι μελισσοκόμοι δεν είναι το πρόβλημα. Είναι μέρος της λύσης», καταλήγει η ανακοίνωση.

Αναλυτικά, ολόκληρη η ανακοίνωση του Σωματείου «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας», έχει ως εξής:  

Η πρόσφατη πυρκαγιά στο Άλσος Βεΐκου κατέδειξε ένα βαθύτερο και επικίνδυνο πρόβλημα: πόσο εύκολα μια υπόνοια μπορεί να μετατραπεί σε δημόσια κατηγορία, πώς ένας άνθρωπος μπορεί να διαπομπευθεί και ένας ολόκληρος κλάδος να βρεθεί, ξανά, στη θέση του «συνήθους υπόπτου».

Τις πρώτες ώρες μετά την πυρκαγιά, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η φωτιά «φέρεται» να ξεκίνησε από κάπνισμα μελισσιών. Πολύ γρήγορα, όμως, το «φέρεται» χάθηκε μέσα στον θόρυβο της επικαιρότητας. Ένας μελισσοκόμος παρουσιάστηκε δημόσια ως υπαίτιος πριν υπάρξει δικαστική κρίση. Λίγες ώρες αργότερα, το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών τον έκρινε αθώο, με αντίστοιχη απαλλακτική πρόταση της Εισαγγελέως της έδρας.

Στην απολογία του, ο ίδιος ο μελισσοκόμος υποστήριξε μετά αδιάσειστων τεκμηρίων ότι έφτασε στο σημείο όταν η φωτιά είχε ήδη εκδηλωθεί. Ανέφερε, επίσης, ότι το δικό του σημείο στο οποίο είχε τοποθετήσει τα μελισσοσμήνη του ήταν καθαρό και αποψιλωμένο, γι’ αυτό και δεν κάηκαν τα μελίσσια του, ενώ, κατά τη μαρτυρία του, στο υπόλοιπο
Άλσος δεν είχε γίνει η αντίστοιχη καθαριότητα από τους ιθύνοντες. Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος που στοχοποιήθηκε ως υπαίτιος επικαλέστηκε ακριβώς το μέτρο πρόληψης που κάθε υπεύθυνος μελισσοκόμος γνωρίζει και εφαρμόζει.

Η αθώωση ενός ανθρώπου δεν μπορεί να περνά σαν ψιλά γράμματα κάτω από τους θορυβώδεις τίτλους της αρχικής διαπόμπευσης. Όταν η δημόσια κατηγορία είναι μεγάλη, η επανόρθωση οφείλει να είναι εξίσου ορατή.

Το ζήτημα είναι καταρχήν θεσμικό. Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ προβλέπει σεβασμό στην προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια και το τεκμήριο αθωότητας, καθώς και αποφυγή προεξόφλησης δικαστικών αποφάσεων. Αντίστοιχα, το πλαίσιο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και το Π.Δ. 77/2003 προβλέπουν ότι οι ειδήσεις πρέπει να μεταδίδονται με ακρίβεια, έλεγχο και σαφή διάκριση από σχόλια ή υποθέσεις, ενώ ο κατηγορούμενος τεκμαίρεται αθώος μέχρι αμετάκλητης καταδίκης.

Την ίδια περίοδο, ο μελισσοκομικός κόσμος είχε ήδη αντιδράσει σε επικοινωνιακό υλικό του Πυροσβεστικού Σώματος για την πρόληψη πυρκαγιών, όπου εμφανιζόταν μελισσοκόμος να εργάζεται σε μελίσσια μέσα σε δασικό περιβάλλον. Σε μια χώρα όπου η συζήτηση για τις πυρκαγιές είναι ήδη φορτισμένη, μια τέτοια εικόνα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αθώα, καθώς δημιουργεί υποσυνείδητα τον συνειρμό «μελίσσια –μελισσοκόμος – δάσος – φωτιά – ευθύνη πρόκλησής της».

Κατόπιν της παρέμβασης φορέων και ανθρώπων του κλάδου, το επίμαχο υλικό αποσύρθηκε. Η απόσυρση ήταν
σωστή, ωστόσο η ζημία εις βάρους του μελισσοκόμου έχει ήδη τελεστεί.

Οι μελισσοκόμοι δεν ζητούν εξαίρεση από τους κανόνες. Η μελισσοκομία αποτελεί ήδη δραστηριότητα αυστηρά ρυθμιζόμενη κατά την αντιπυρική περίοδο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τις οποίες οι μελισσοκόμοι τηρούν ευλαβικά και με σεβασμό πάντοτε στο ζωικό τους κεφάλαιο και στο φυσικό περιβάλλον το οποίο υπηρετούν και αγαπούν.

Σύμφωνα δε με στοιχεία αρμόδιων αρχών που έχουν τεθεί υπόψη του κλάδου, οι διαπιστωμένες πυρκαγιές που αποδίδονται σε μελισσοκομική δραστηριότητα αντιστοιχούν περίπου στο 0,4%. Την ίδια στιγμή, τα ίδια τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν αλλού τους μεγάλους και επαναλαμβανόμενους κινδύνους: στην παλαιότητα, την εγκατάλειψη και την ανεπαρκή συντήρηση τεχνικών και ενεργειακών υποδομών της υπαίθρου.

 Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, που επικαλείται προκαταρκτικά στοιχεία της Πυροσβεστικής, οι βλάβες ή αστοχίες στο δίκτυο ηλεκτροδότησης συνδέθηκαν πιθανώς με 15 από τις 41 μεγάλες πυρκαγιές που διερευνήθηκαν, δηλαδή με
ποσοστό σχεδόν 37%. Φθαρμένοι αγωγοί, μονωτήρες, πυλώνες και κολώνες δεν είναι θεωρητικός κίνδυνος· μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρες, ιδίως σε συνθήκες ανέμου και ξηρής βλάστησης.

Αντίστοιχη προσοχή απαιτείται και σε άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις, όπως τα αιολικά πάρκα και οι συνοδές ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές τους, όπου διεθνώς έχουν καταγραφεί περιστατικά πυρκαγιάς από ηλεκτρικές ή μηχανικές αστοχίες, κεραυνούς ή εργασίες συντήρησης. Τέλος, η εγκατάλειψη και ο μη καθαρισμός περιοχών υψηλού κινδύνου, λόγω υποστελέχωσης των ΟΤΑ και λοιπών χρονιζουσών παθογενειών της Πολιτείας, εμφανίζονται διαχρονικά ως κρίσιμος επιβαρυντικός παράγοντας.

Ο υπεύθυνος μελισσοκόμος γνωρίζει ότι το δάσος δεν είναι απλώς ένας χώρος εργασίας. Είναι το δεύτερο σπίτι του. Εκεί μεταφέρει τα μελίσσια του, παρακολουθεί τις ανθοφορίες, βλέπει πρώτος την ξηρασία, την υποβάθμιση, την αλλαγή στο τοπίο, τον κίνδυνο.

Με την επικονίαση, τα μελίσσια του συμβάλλουν στη διατήρηση και στον εμπλουτισμό της βιοποικιλότητας και στη φυσική αναγέννηση των δασικών και αγροτοδασικών οικοσυστημάτων. Ο μελισσοκόμος είναι τα μάτια και τα αυτιά του
δάσους.

Είναι από τους πρώτους που χάνουν όταν το δάσος καίγεται: μελίσσια, βοσκές, παραγωγή, εισόδημα, χρόνια δουλειάς. Είναι ο φύλακας του δάσους και ο θεματοφύλακας της βιοποικιλότητας.

Το Σωματείο «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας» ζητά αγαστή και ουσιαστική συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα, την Πολιτική Προστασία, τους Δήμους και όλους τους αρμόδιους φορείς για την πραγματική πρόληψη των πυρκαγιών. Μια τέτοια συνεργασία προϋποθέτει αμοιβαίο σεβασμό και αποφυγή κάθε εσκεμμένης ή μη στοχοποίησης του κλάδου, όπως συνέβη με το επίμαχο εικαστικό που αποσύρθηκε μετά την αντίδραση του μελισσοκομικού κόσμου.

Απαιτούμε, επίσης, από τα Μέσα Ενημέρωσης που πρόβαλαν την αρχική κατηγορία να προβάλουν με την ίδια ένταση και την αθώωση του μελισσοκόμου. Δεν μπορεί η κατηγορία να γίνεται πρωτοσέλιδο και η αθώωση υποσημείωση. Η αποκατάσταση της αλήθειας είναι αναγκαία όχι μόνο για τον ίδιο τον άνθρωπο που διαπομπεύθηκε, αλλά και για την αντιστροφή του άδικου κλίματος καχυποψίας που δημιουργήθηκε εις βάρος ολόκληρου του μελισσοκομικού κλάδου.

Η προστασία των δασών είναι αδιαπραγμάτευτη, όπως ακριβώς και η προστασία της αλήθειας, της αξιοπρέπειας και της επαγγελματικής υπόληψης ανθρώπων και σύσσωμου ενός κλάδου που ζει καθημερινά μέσα στη φύση και ασκεί λειτούργημα για τη διαφύλαξή της.

Οι μέλισσες και οι μελισσοκόμοι δεν είναι το πρόβλημα. Είναι μέρος της λύσης.