Μετά τη Γαλλία και η Πολωνία μπλοκάρει εισαγωγές με απαγορευμένα φυτοφάρμακα

250

Βαρσοβία και Παρίσι σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι σε εισαγόμενα προϊόντα με υπολείμματα φυτοφαρμάκων που έχουν απαγορευτεί στην Ε.Ε. – Στο επίκεντρο η προστασία των αγροτών και ο ανταγωνισμός από τρίτες χώρες

Μετά τη Γαλλία, και η Πολωνία προχώρησε σε προσωρινή απαγόρευση εισαγωγών φρούτων και λαχανικών που περιέχουν ίχνη τεσσάρων φυτοφαρμάκων τα οποία έχουν απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εντείνοντας την πίεση προς τις Βρυξέλλες για ενιαία ευρωπαϊκή απαγόρευση.

Η απόφαση της Βαρσοβίας θεωρείται σαφές πολιτικό μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για την προστασία της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής και τον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες βρίσκεται στο επίκεντρο.

Ποια φυτοφάρμακα απαγορεύει η Πολωνία

Ο Πολωνός υπουργός Γεωργίας Στέφαν Κραγέφσκι και η υπουργός Υγείας Γιολάντα Σομπιεράνσκα-Γκρέντα υπέγραψαν κανονισμό που απαγορεύει εισαγωγές προϊόντων με ίχνη από τις εξής δραστικές ουσίες:

• Θειοφανικό-μεθυλο
• Καρβενδαζίμη
• Βενομύλιο
• Γλουφοσινικό

Πρόκειται κυρίως για μυκητοκτόνα και ζιζανιοκτόνα που έχουν απαγορευτεί ή βρίσκονται ήδη σε διαδικασία απαγόρευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω κινδύνων για την υγεία και το περιβάλλον.

Στο στόχαστρο οι εισαγωγές από τρίτες χώρες

Η πολωνική κυβέρνηση παρουσιάζει το μέτρο ως «ασπίδα προστασίας» για τους εγχώριους παραγωγούς απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζει αθέμιτο ανταγωνισμό από τρίτες χώρες.

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία καθώς έρχεται την ώρα που η συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur τίθεται σε προσωρινή εφαρμογή, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στον ευρωπαϊκό αγροτικό κόσμο.

Παρόμοιο μέτρο είχε λάβει και η Γαλλία

Η Γαλλία είχε ήδη προχωρήσει από τον Ιανουάριο σε αντίστοιχη απαγόρευση, προσθέτοντας μάλιστα και το μυκητοκτόνο mancozeb στη λίστα των απαγορευμένων ουσιών.

Όπως και στη γαλλική περίπτωση, το πολωνικό μέτρο δεν αφορά γενική απαγόρευση όλων των εισαγωγών, αλλά συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, ακόμη και τροπικά φρούτα που δεν παράγονται στη χώρα, όπως:

• Μάνγκο
• Παπάγιες

Παράλληλα, εξαιρούνται σε μεγάλο βαθμό βασικές εισαγωγές δημητριακών που χρησιμοποιούνται στις ζωοτροφές, γεγονός που δείχνει τις δυσκολίες επιβολής καθολικών περιορισμών χωρίς επιπτώσεις στην αγορά.

Αντιδράσεις για κίνδυνο διάσπασης της ενιαίας αγοράς

Ο πρώην επίτροπος Γεωργίας της Ε.Ε. Γιάνους Βοϊτσιεχόφσκι υπογράμμισε ότι τα μέτρα έχουν περιορισμένο πρακτικό αποτέλεσμα, καθώς τα συγκεκριμένα προϊόντα μπορούν να συνεχίσουν να εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών.

Την ίδια στιγμή, το ευρωπαϊκό λόμπι φυτοφαρμάκων CropLife Europe άσκησε έντονη κριτική στην επιλογή εθνικών απαγορεύσεων.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της οργάνωσης, οι μονομερείς περιορισμοί χωρίς κοινή ευρωπαϊκή γραμμή:

• Θέτουν σε κίνδυνο την ενιαία αγορά
• Δημιουργούν αβεβαιότητα στις αλυσίδες εφοδιασμού
• Αυξάνουν το κόστος για επιχειρήσεις και εισαγωγείς

Πολιτικό μήνυμα προς την Κομισιόν

Παρά το γεγονός ότι τα μέτρα έχουν χρονικό ορίζοντα ενός έτους, τόσο η γαλλική όσο και η πολωνική πλευρά επιδιώκουν κυρίως να πιέσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υιοθετήσει ενιαία απαγόρευση σε επίπεδο Ε.Ε.

Το τελευταίο διάστημα, η Κομισιόν έχει δεσμευτεί να επεκτείνει την απαγόρευση σε περισσότερες ουσίες, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει παρουσιάσει ολοκληρωμένο σχέδιο εφαρμογής.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν είχε δηλώσει ήδη από τον Φεβρουάριο του 2025 ότι στόχος είναι «τα πιο επικίνδυνα φυτοφάρμακα που απαγορεύονται στην Ε.Ε. να μην επιστρέφουν μέσω εισαγόμενων προϊόντων».

Ανάλογη θέση έχει εκφράσει και ο επίτροπος Υγείας Όλιβερ Βάρχελι, ο οποίος επανέφερε το θέμα στο πλαίσιο των συζητήσεων για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών.

Η Κομισιόν περιμένει νέα μελέτη πριν τις αποφάσεις

Παρά τις δεσμεύσεις, στις Βρυξέλλες παραμένουν ισχυρές οι ανησυχίες για τις εμπορικές επιπτώσεις ενός τέτοιου μέτρου, ιδιαίτερα σε σχέση με διεθνείς εμπορικές συμφωνίες και εισαγωγές αγροτικών προϊόντων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει τα αποτελέσματα ειδικής μελέτης για τις επιπτώσεις μιας πανευρωπαϊκής απαγόρευσης, η οποία εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι.

Με πληροφορίες από Euractiv