Μήλα: Η Ευρώπη αυξάνει την παραγωγή, η Ελλάδα χάνει έδαφος

170

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Σημάδια ανάκαμψης παρουσιάζει η ευρωπαϊκή παραγωγή μήλων το 2026, καθώς μετά τη μειωμένη σοδειά του 2024 η παραγωγή στην ΕΕ εκτιμάται ότι αυξάνεται κατά σχεδόν 8%. Ωστόσο, πίσω από τη συνολική θετική εικόνα κρύβονται έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες που καταγράφουν αξιοσημείωτη μείωση παραγωγής.

Τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της WAPA (World Apple and Pear Association) δείχνουν ότι η αγορά μήλων εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης προσφοράς, ισχυρών εξαγωγών και έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, την ώρα που οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τις επιπτώσεις των καιρικών φαινομένων, του αυξημένου κόστους παραγωγής και της αβεβαιότητας στις τιμές.

Η ευρωπαϊκή παραγωγή αυξάνεται κατά 7,8%

Σύμφωνα με τα στοιχεία της WAPA, η παραγωγή μήλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται για το 2025 στους 11,27 εκατ. τόνους, έναντι 10,47 εκατ. τόνων το 2024, σημειώνοντας αύξηση 7,8%.

Η Πολωνία παραμένει μακράν ο μεγαλύτερος παραγωγός της Ευρώπης με 3,8 εκατ. τόνους, ακολουθούμενη από την Ιταλία με 2,32 εκατ. τόνους και τη Γαλλία με 1,53 εκατ. τόνους. Σημαντική ανάκαμψη καταγράφει και η Γερμανία, η οποία αυξάνει την παραγωγή της κατά 30,5%.

Η ενίσχυση της παραγωγής σε αρκετές χώρες συνδέεται με τις ευνοϊκότερες καιρικές συνθήκες σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, καθώς και με τη σταδιακή αποκατάσταση ζημιών που είχαν προκαλέσει παγετοί και ακραία φαινόμενα.

Ελλάδα: Πτώση 27,4% στην παραγωγή μήλων

Σε αντίθεση με τη γενική ευρωπαϊκή εικόνα, η Ελλάδα εμφανίζει σημαντική μείωση της παραγωγής.

Η ελληνική παραγωγή μήλων εκτιμάται στους 178 χιλιάδες τόνους το 2025, έναντι 245 χιλιάδων τόνων το 2024, καταγράφοντας πτώση 27,4%. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως:

• Στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επηρέασαν την ανθοφορία και την καρπόδεση.
• Στους ανοιξιάτικους παγετούς που έπληξαν δενδρώδεις καλλιέργειες.
• Στα προβλήματα λειψυδρίας σε αρκετές παραγωγικές περιοχές.
• Στην αύξηση του κόστους παραγωγής που περιορίζει τις επενδύσεις των παραγωγών.

Οι σημαντικότερες μηλοπαραγωγικές περιοχές της χώρας, όπως η Αγιά Λάρισας, το Πήλιο, η Καστοριά, η Φλώρινα και η Νάουσα, παρακολουθούν με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η μείωση της παραγωγής επηρεάζει άμεσα το αγροτικό εισόδημα.

Οι τιμές στην Ευρώπη υποχωρούν

Παρά τη σταθερή ζήτηση, η αυξημένη προσφορά ασκεί πιέσεις στις τιμές.

Η μέση τιμή των μήλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε στα 84,7 ευρώ ανά 100 κιλά τον Μάιο του 2026, μειωμένη κατά 14,9% σε σχέση με ένα χρόνο πριν.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν έναν διπλό κίνδυνο για τους Έλληνες παραγωγούς:

1. Μικρότερη παραγωγή λόγω καιρικών συνθηκών.
2. Πιθανές πιέσεις στις τιμές εξαιτίας της αυξημένης ευρωπαϊκής προσφοράς.

Για τις ελληνικές εκμεταλλεύσεις, όπου το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, η συμπίεση των τιμών μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κέρδους.

Εκρηκτική άνοδος των ευρωπαϊκών εξαγωγών

Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα στο εξωτερικό εμπόριο της ΕΕ.

Οι εξαγωγές ευρωπαϊκών μήλων κατά την εμπορική περίοδο 2025-2026 εμφανίζονται αυξημένες σχεδόν σε όλους τους μήνες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Μέχρι τον Απρίλιο του 2026 οι εξαγωγές είχαν ήδη ξεπεράσει το 1 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας αύξηση έως και 35% σε ορισμένες περιόδους.

Κύριοι προορισμοί των ευρωπαϊκών μήλων είναι:

• Η Αίγυπτος
• Το Ηνωμένο Βασίλειο
• Η Σαουδική Αραβία
• Η Ινδία
• Η Βραζιλία
• Το Ισραήλ
• Το Καζακστάν

Η ισχυρή παρουσία της ΕΕ στις αγορές της Μέσης Ανατολής και της Ασίας δημιουργεί νέες ευκαιρίες και για τα ελληνικά μήλα, εφόσον υπάρξει οργανωμένη εξαγωγική στρατηγική.

Μειώνονται οι εισαγωγές μήλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Παράλληλα, οι εισαγωγές μήλων στην ΕΕ καταγράφουν σημαντική κάμψη.

Το διάστημα Αυγούστου 2025 – Απριλίου 2026 οι εισαγωγές υποχωρούν έως και 47% σε ορισμένους μήνες σε σχέση με την προηγούμενη εμπορική περίοδο.

Οι βασικοί προμηθευτές παραμένουν:

• Χιλή
• Νότια Αφρική
• Βόρεια Μακεδονία
• Μολδαβία
• Σερβία
• Νέα Ζηλανδία

Η μείωση των εισαγωγών ενισχύει τη θέση των ευρωπαίων παραγωγών στην εσωτερική αγορά.

Η παγκόσμια αγορά: Κυριαρχεί η Κίνα

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η παραγωγή μήλων αγγίζει τους 97,9 εκατ. τόνους.

Η Κίνα παραμένει ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης με περισσότερους από 51 εκατ. τόνους, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 52% της παγκόσμιας παραγωγής. Ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τουρκία, η Πολωνία και η Ινδία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου το 11,8% των παγκόσμιων ποσοτήτων, γεγονός που τη διατηρεί μεταξύ των σημαντικότερων παικτών της διεθνούς αγοράς.

Οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς μήλων στον κόσμο

Η Ιταλία αναδεικνύεται κορυφαίος εξαγωγέας μήλων παγκοσμίως για το 2025, με περισσότερους από 1,08 εκατ. τόνους εξαγωγών.

Ακολουθούν:

• Κίνα
• Ηνωμένες Πολιτείες
• Πολωνία
• Νότια Αφρική
• Χιλή
• Νέα Ζηλανδία
• Γαλλία

Η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται και ότι οι χώρες που επενδύουν σε ποιότητα, branding και οργανωμένες εξαγωγές αποκτούν σημαντικό πλεονέκτημα.

Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για τους Έλληνες παραγωγούς

Η φετινή εικόνα της αγοράς δημιουργεί μικτά μηνύματα για την Ελλάδα.

Από τη μία πλευρά, η αυξημένη ευρωπαϊκή παραγωγή και οι πιέσεις στις τιμές δημιουργούν ανησυχίες για το εισόδημα των παραγωγών.

Από την άλλη, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών εξαγωγών και η περιορισμένη παρουσία εισαγόμενων μήλων στην ευρωπαϊκή αγορά μπορούν να προσφέρουν νέες εμπορικές δυνατότητες.

Για τις ελληνικές μηλοπαραγωγικές περιοχές, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσω:

• επενδύσεων σε νέες ποικιλίες,
• καλύτερης διαχείρισης υδάτινων πόρων,
• ενίσχυσης των ομάδων παραγωγών,
• ανάπτυξης εξαγωγικών δικτύων,
• αξιοποίησης πιστοποιήσεων ποιότητας και γεωγραφικής προέλευσης.

Η αγορά μήλων το 2026 χαρακτηρίζεται από αυξημένη παραγωγή στην Ευρώπη, ενισχυμένες εξαγωγές και έντονο διεθνή ανταγωνισμό. Ωστόσο, η Ελλάδα βρίσκεται σε διαφορετική τροχιά, καθώς η σημαντική μείωση της παραγωγής αναδεικνύει τις διαρθρωτικές αδυναμίες και τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Το επόμενο διάστημα θα αποδειχθεί κρίσιμο για τον κλάδο, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα μειωμένες ποσότητες, αυξημένο κόστος και μια ευρωπαϊκή αγορά που γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστική.