Μήλα στην Ευρώπη: «Κοκτέιλ» φυτοφαρμάκων αποκαλύπτει νέα έρευνα

Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των τροφίμων που καταναλώνονται καθημερινά στην Ευρώπη θέτει νέα έρευνα της PAN Europe, σύμφωνα με την οποία η πλειονότητα των συμβατικών μήλων που κυκλοφορούν στην αγορά περιέχει πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Τα ευρήματα καταδεικνύουν εκτεταμένη παρουσία χημικών ουσιών, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

Εκτεταμένη παρουσία φυτοφαρμάκων στα μήλα

Η ανάλυση δειγμάτων μήλων από 13 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων 12 κράτη-μέλη της ΕΕ και η Ελβετία, δείχνει ότι τα περισσότερα συμβατικά μήλα που καταναλώνονται στην Ευρώπη φέρουν περισσότερα από ένα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, μόλις το 7% των δειγμάτων δεν εμφάνιζε ίχνη χημικών ουσιών.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 85% των ελεγμένων μήλων περιείχε πολλαπλά υπολείμματα, γεγονός που ενισχύει τους προβληματισμούς γύρω από τις συνδυαστικές επιδράσεις αυτών των ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό.

PFAS και νευροτοξικές ουσίες στα δείγματα

Η έρευνα αποκαλύπτει ότι τα δύο τρίτα των δειγμάτων (64%) περιείχαν τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο της κατηγορίας PFAS, γνωστά για την ανθεκτικότητά τους στο περιβάλλον και τη μακροχρόνια ρύπανση που προκαλούν. Παράλληλα, το 36% των μήλων περιείχε νευροτοξικά φυτοφάρμακα, ουσίες που συνδέονται με βλάβες στο νευρικό σύστημα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, εάν τα συγκεκριμένα μήλα προορίζονταν για την παρασκευή παιδικών τροφών, μεγάλο μέρος τους δεν θα πληρούσε τα κριτήρια ασφάλειας.

Τοξικές ουσίες υπό αμφισβήτηση

Σύμφωνα με τα στοιχεία της PAN Europe, το 71% των δειγμάτων περιείχε τουλάχιστον ένα υπόλειμμα φυτοφαρμάκου που ανήκει στις πιο τοξικές κατηγορίες της ΕΕ. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της ουσίας Fludioxonil, η οποία ανιχνεύθηκε σε σχεδόν 40% των δειγμάτων. Πρόκειται για φυτοφάρμακο PFAS που ταξινομήθηκε ως ενδοκρινικός διαταράκτης το 2024, με γνωστές επιπτώσεις στο ήπαρ και τα νεφρά, καθώς και σοβαρές συνέπειες για τα υδάτινα οικοσυστήματα.

Κριτική στις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές

Η PAN Europe ασκεί έντονη κριτική στις ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές, υποστηρίζοντας ότι αρκετές από τις ουσίες που εντοπίστηκαν θα έπρεπε να έχουν απαγορευτεί εδώ και χρόνια, εάν εφαρμοζόταν αυστηρά η υφιστάμενη νομοθεσία. Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι της οργάνωσης, ουσίες όπως η ακεταμίπριδη και η διφενοκοναζόλη συνδέονται με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα για τα έμβρυα και το νευρικό σύστημα.

Ανησυχία για τις νέες προτάσεις της Κομισιόν

Την ίδια στιγμή, προβληματισμό προκαλούν οι πρόσφατες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες –σύμφωνα με την PAN Europe– ενδέχεται να αποδυναμώσουν το υφιστάμενο πλαίσιο προστασίας. Μεταξύ άλλων, προτείνεται η παράταση των εγκρίσεων φυτοφαρμάκων χωρίς χρονικό όριο και η χαλάρωση της υποχρέωσης επαναξιολόγησής τους βάσει νέων επιστημονικών δεδομένων.

Η PAN Europe και οι συνεργαζόμενοι οργανισμοί ζητούν αυστηρότερη εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων, τονίζοντας ότι η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος απαιτεί περισσότερη –και όχι λιγότερη– ρύθμιση.