Νέα απάτη 1,4 εκατ. ευρώ σε αγροτικές ενισχύσεις

Σοβαρό πλήγμα σε κύκλωμα απάτης αγροτικών ενισχύσεων κατάφερε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) στο Παλέρμο, αποκαλύπτοντας ζημία άνω των 1,4 εκατ. ευρώ σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η υπόθεση από τη Σικελία δεν αφορά μόνο την Ιταλία, αλλά λειτουργεί ως ηχηρή προειδοποίηση για το σύνολο των κρατών-μελών – μεταξύ αυτών και την Ελλάδα, όπου ο έλεγχος των ενισχύσεων περνά από τον (πρώην) ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πιο αναλυτικά, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) στο Παλέρμο της Ιταλίας εξάρθρωσε εγκληματική οργάνωση που εμπλέκεται σε απάτη σχετική με αγροτικές χρηματοδοτήσεις στη Σικελία, η οποία φέρεται να προκάλεσε ζημία άνω των 1,4 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένας ύποπτος συνελήφθη αυτή την εβδομάδα, πέντε ακόμη τέθηκαν υπό περιοριστικά μέτρα, ενώ κατασχέθηκαν και περιουσιακά στοιχεία.

Πώς δρούσε το κύκλωμα στη Σικελία

Σύμφωνα με την έρευνα, μεταξύ 2018 και 2022 η εγκληματική ομάδα, που δραστηριοποιούνταν σε διάφορες επαρχίες της Σικελίας, ίδρυσε εικονικές εταιρείες προκειμένου να αποκτήσει δολίως δικαιώματα πληρωμών της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής από το Εθνικό Απόθεμα, αξίας άνω των 360.000 ευρώ, παραπλανώντας τον ιταλικό Οργανισμό Πληρωμών Γεωργίας (AGEA), αρμόδιο για τη διαχείριση και καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων.

Οι ύποπτοι φέρονται να δήλωναν ψευδώς ότι κατείχαν ή νέμονταν γεωργικές εκτάσεις που δεν τους ανήκαν, καθώς και ότι απέκτησαν αγροτεμάχια μέσω χρησικτησίας χωρίς να ισχύει κάτι τέτοιο. Τα παράνομα κέρδη μεταφέρονταν στη συνέχεια σε άλλες εταιρείες για να αποκρυφθεί η παράνομη προέλευσή τους ή επανεπενδύονταν, μεταξύ άλλων με συμμετοχή σε δημόσιους πλειστηριασμούς για αγορά γης.

Συλλήψεις και βαριά μέτρα

Ένας ύποπτος τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό, με ηλεκτρονική επιτήρηση. Δικαστής προανάκρισης στη Μεσσήνη διέταξε επίσης έναν ακόμη ύποπτο να παραμείνει στον δήμο της κατοικίας του, ενώ τέσσερις άλλοι αποκλείστηκαν για ένα έτος από τη διοίκηση εταιρειών και από την υποβολή αιτήσεων για επιδοτήσεις της ΕΕ ή κρατικές ενισχύσεις.

Πέρα από τα έξι αυτά πρόσωπα, άλλοι 23 ύποπτοι ερευνώνται για απάτη και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα και τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Η υπόθεση της Σικελίας φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη σημασία των αυστηρών διασταυρωτικών ελέγχων και της πραγματικής επαλήθευσης των δηλωμένων εκτάσεων.

Στην Ελλάδα, αρμόδιος για τη διαχείριση και καταβολή των άμεσων ενισχύσεων της ΚΑΠ ήταν μέχρι πρότινος ο ΟΠΕΚΕΠΕ, νυν ΑΑΔΕ. Τα τελευταία χρόνια, ο οργανισμός έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονων συζητήσεων για:

• Την αξιοπιστία των δηλώσεων ΟΣΔΕ
• Τους ελέγχους επί των μισθωτηρίων και των δικαιωμάτων
• Τη διαφάνεια στη διανομή του Εθνικού Αποθέματος

Η παρέμβαση της EPPO στην Ιταλία δείχνει ότι οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί δεν διστάζουν να κινηθούν ποινικά όταν διαπιστώνονται οργανωμένα σχήματα καταστρατήγησης της ΚΑΠ. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο τα εθνικά συστήματα ελέγχου – και στην Ελλάδα – προλαμβάνουν αντίστοιχα φαινόμενα ή απλώς τα διαπιστώνουν εκ των υστέρων.

Αυστηρότεροι έλεγχοι ή νέοι κίνδυνοι;

Με την υπάρχουσα προγραμματική περίοδο της ΚΑΠ, η πίεση για διαφάνεια και λογοδοσία εντείνεται. Οι ευρωπαϊκοί πόροι αποτελούν κρίσιμο στήριγμα για το αγροτικό εισόδημα, όμως κάθε σκιά απάτης υπονομεύει τόσο τη βιωσιμότητα του συστήματος όσο και τη θέση των πραγματικών παραγωγών.

Η υπόθεση της Σικελίας λειτουργεί ως καμπανάκι για όλη την Ευρώπη – και ειδικά για χώρες με υψηλή εξάρτηση από τις άμεσες ενισχύσεις, όπως η Ελλάδα.