Νέα απειλή για τα ευρωπαϊκά κρασιά από το Πεκίνο

Η κλιμάκωση της έντασης στις σχέσεις μεταξύ Πεκίνου και Βρυξελλών σχετικά με το ζήτημα της βιομηχανικής υπερπαραγωγής ανησυχεί τους εξαγωγείς οίνου και αλκοολούχων ποτών, οι οποίοι έχουν ήδη δει και βιώσει τις συνέπειες παρόμοιων μέτρων αντιποίνων από το Πεκίνο. Ο φόβος για απώλεια ανταγωνιστικότητας είναι ακόμη πιο έντονος, καθώς η κινεζική αγορά κρασιού είναι ήδη περίπλοκη και δυσκολεύεται να αναδιαρθρωθεί από το 2018.

Η Κίνα καλύπτει μόνο το 52% της κατανάλωσης κρασιού της από τους εγχώριους αμπελώνες της.

Κατά την επίσημη επίσκεψή του αυτή τη Δευτέρα 8 Ιουνίου στο Μπορντό με θέμα «τον αντίκτυπο της διπλωματίας στη Γαλλία», ο Υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων, Jean-Noël Barrot  συναντήθηκε στην Cité du Vin με τον κλάδο του οίνου και του Κονιάκ. Η συνάντηση αυτή ήταν αδύνατον να παρακάμψει τις αυξανόμενες ανησυχίες του κλάδου για την κινεζική αγορά (η οποία αποτελεί τον τέταρτο εξαγωγικό προορισμό των γαλλικών οίνων και αλκοολούχων ποτών το 2025: 767 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας πτώση -20% σε σύγκριση με το 2024).

Μια νέα απειλή ανησυχεί τους Γάλλους εξαγωγείς: η πιθανότητα να κρατηθούν «όμηροι» από το Πεκίνο σε περίπτωση που ξεσπάσει εμπορικός πόλεμος με τις Βρυξέλλες για τη βιομηχανική υπερπαραγωγή της Κίνας (η οποία, σύμφωνα με τους οικονομολόγους*, είναι αποδεδειγμένη και συνεχώς αυξανόμενη).

«Εδώ και έναν μήνα υπάρχουν κινεζικές απειλές για τα κρασιά, δεν πρέπει να περιμένουμε να γίνουν πράξη» προειδοποιεί γνώστης του κλάδου, ο οποίος θεωρεί ότι ο Jean-Noël Barrot πρέπει να παρέμβει: «Η Γαλλία δεν μπορεί να επιτρέψει τα εμβληματικά προϊόντα της, όπως τα κρασιά και τα αλκοολούχα ποτά, να εμπλέκονται συνεχώς σε συγκρούσεις που δεν τα αφορούν».

Δεν θα έπρεπε τα αυτοκίνητα, τα φάρμακα, το κρασί και τα καλλυντικά που εξάγει η Ευρώπη να θεωρηθούν επίσης προϊόντα «υπερπαραγωγής»; Υποστηρίζουν οι Κινέζοι

Στα τέλη Μαΐου, το Κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου (MOFCOM) ρωτήθηκε σε συνέντευξη τύπου σχετικά με τις «πυρετώδεις προσπάθειες της Ευρώπης να αναπτύξουν ένα νέο εμπορικό εργαλείο με στόχο την αντιμετώπιση της λεγόμενης “υπερπαραγωγής” της Κίνας» στον βιομηχανικό τομέα (όπου υπάρχει σαφές πλεόνασμα για την κάλυψη της εξαγωγικής ζήτησης, πέρα από την εγχώρια κινεζική κατανάλωση).

«Λάβαμε γνώση των εν λόγω πληροφοριών» σχολίασε ειρωνικά το MOFCOM, προσθέτοντας: «Όσον αφορά το ζήτημα της υποτιθέμενης “υπερπαραγωγής”, η Κίνα καλεί να εξεταστεί το θέμα από μια αντικειμενική, σφαιρική και μακροπρόθεσμη οπτική γωνία. Αν ένα εμπορικό πλεόνασμα αρκεί από μόνο του για να δικαιολογήσει την ταμπέλα της “υπερπαραγωγής”, τότε τα αυτοκίνητα, τα φάρμακα, το κρασί και τα καλλυντικά που εξάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έπρεπε επίσης να θεωρούνται ως τέτοια;» Αν και διατυπωμένη με διπλωματικούς όρους, η δήλωση αυτή αποτελεί σαφή απειλή, η οποία γίνεται ακόμα πιο ευθεία στη συνέχεια: «Αν η Ευρώπη επιμείνει στην εφαρμογή αυτού του λεγόμενου νέου εργαλείου και υιοθετήσει εισαγωγικούς περιορισμούς που κάνουν διακρίσεις εις βάρος κινεζικών επιχειρήσεων ή προϊόντων, η Κίνα θα λάβει αποφασιστικά αντίμετρα», προειδοποιεί το MOFCOM.

Συγκεκριμένες απειλές

Αυτός ο εκβιασμός, που επαναλήφθηκε αρκετές φορές τις τελευταίες εβδομάδες, λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψη από τον κλάδο του κρασιού, καθώς όλοι θυμούνται τα πολυάριθμα προηγούμενα παραδείγματα:

• Το 2013: Οι κινεζικές απειλές για αντίμετρα στο κρασί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης για τα ηλιακά πάνελ.
• Το 2021-2024: Οι τιμωρητικοί δασμοί από 116% έως 218% στα αυστραλιανά κρασιά μετά τις δηλώσεις της Καμπέρα για την προέλευση του Covid, γεγονός που έκανε τα αυστραλιανά κρασιά να χάσουν την ηγετική τους θέση στην Κίνα.
• Το 2024 (Ιανουάριος): Η έρευνα και οι δασμοί αντιντάμπινγκ που επέβαλε η Κίνα στα γαλλικά κονιάκ, ως αντίποινα του Πεκίνου για την υποστήριξη του Παρισιού στις πρωτοβουλίες των Βρυξελλών σχετικά με τη φορολόγηση των κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Παρόλο που ο κλάδος του Κονιάκ προσπάθησε να εξουδετερώσει το ζήτημα αυτό εκ των προτέρων (ήδη από το 2023 με τις πρώτες απειλές του MOFCOM), η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πίστεψαν ότι οι κινεζικές απειλές ήταν πραγματικές – και έκαναν λάθος. Τελικά, η υπόθεση αυτή κινητοποίησε έντονα τη γαλλική διπλωματία (από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μέχρι τους Υπουργούς Εξωτερικών, Οικονομίας, Γεωργίας και Εξωτερικού Εμπορίου).

Το αποτέλεσμα ήταν μια προσωρινή και ατελής λύση, που διαπραγματεύτηκαν οι φορείς του Κονιάκ, η οποία υποχρέωσε τους παραγωγούς της περιοχής Charente να επιβάλουν μια ελάχιστη τιμή τον Ιούλιο του 2025 για την πρόσβαση στην αγορά. Αυτοί οι 18 μήνες χάους είχαν βαρύ κόστος για το Κονιάκ: -50 εκατομμύρια ευρώ τον μήνα σε εξαγωγές στην κυριότερη αγορά του σε αξία.

Μια κινεζική αγορά σε φάση ανασυγκρότησης

Για τα γαλλικά κρασιά, η κινεζική αγορά γίνεται όλο και πιο δύσκολη, έχοντας πάψει προ πολλού να είναι το «Ελντοράντο» της δεκαετίας του 2010. Το 2025, η Κίνα έπεσε στη δέκατη θέση των προορισμών για τα γαλλικά κρασιά σε όγκο εξαγωγών (263.000 hl, -31% σε σχέση με το 2024) και στη δωδέκατη θέση σε αξία (266 εκατομμύρια ευρώ, -20%).

Για τα ευρωπαϊκά κρασιά η κινεζική αγορά γίνεται όλο και πιο δύσκολη καθώς η κινεζική αγορά συρρικνώνεται συνεχώς μετά την κρίση του Covid. Ενώ η κατανάλωση κρασιού μειώνεται παγκοσμίως, «η Κίνα κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση, με μέση απώλεια περίπου 2 εκατομμυρίων εκατολίτρων ετησίως από το 2018» έως το 2025, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (OIV).

Ο OIV διευκρινίζει ότι «η κατανάλωση κρασιού στην Κίνα μειώθηκε κατά 13% το 2025, φτάνοντας τα 4,8 εκατομμύρια hl, αντανακλώντας μια συνεχή προσαρμογή της εγχώριας ζήτησης». Αυτό οφείλεται τόσο σε συγκυριακούς παράγοντες («η ζήτηση αποδεικνύεται ιδιαίτερα ευαίσθητη στην εξέλιξη των εισοδημάτων και των τιμών») όσο και σε δομικές τάσεις («η αγορά απομακρύνεται σταδιακά από μια ζήτηση που υπαγορευόταν από πρωτόκολλα και επιχειρηματικά δώρα, και στρέφεται προς πιο κατακερματισμένα μοντέλα κατανάλωσης, επικεντρωμένα στον ίδιο τον καταναλωτή»).

Απέναντι σε αυτή την κατακόρυφη πτώση, τα ευρωπαϊκά κρασιά δεν θέλουν να επιβαρυνθούν με δασμολογικά βάρη, τη στιγμή που η πρόκληση είναι τόσο η διατήρηση όσο και η εκ νέου ανάπτυξή τους στην αγορά.

Ανάληψη δράσης

«Οι σχέσεις μεταξύ Κίνας και Ευρώπης είναι όλο και πιο τεταμένες» υπογραμμίζει εκπρόσωπος του εμπορίου, επισημαίνοντας ότι «ο Υπουργός Εξωτερικών πρέπει να αναλάβει το ζήτημα. Πρέπει να εξουδετερωθεί  αυτή η βόμβα πριν τινάξει στον αέρα τις εξαγωγές σε κρασιά και αλκοολούχα, οι οποίες έχουν ήδη πληγεί σοβαρά από τους δασμούς Τραμπ και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή».