Νέες Προστατευόμενες Γεωγραφικές Ενδείξεις για γαρίδα και σαρδέλα Αμβρακικού

86

Οι παραγωγοί πλέον ελπίζουν ότι θα ενισχυθεί η τοπική οικονομία και θα αυξηθεί η επιχειρηματικότητα εντός των ορίων της παράκτιας ζώνης του Αμβρακικού Κόλπου, ενισχύοντας έτσι το εισόδημά τους.

Οι αρμοδιες υπηρεσίες του ΥπΑΑΤ αποδέχθηκαν το με αριθ. πρωτ. 50605/24-2-2025 τελικό αίτημα της άτυπης ομάδας παραγωγών Σαρδέλας Αμβρακικού, για την καταχώριση στο ενωσιακό μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων, της ονομασίας «Σαρδέλα Αμβρακικού» ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ), καθώς πληροί τις προϋποθέσεις καταχώρισης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1143 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Απριλίου 2024 (L 23.04.2024).

Ομοίως, δεκτό έγινε και το με αριθ. πρωτ. 50603/24-2-2025 τελικό αίτημα της άτυπης ομάδας παραγωγών Γαρίδας Αμβρακικού, για την καταχώριση στο ενωσιακό μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων, της ονομασίας «Γαρίδα Αμβρακικού / Γάμπαρη Αμβρακικού» ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ), καθώς πληροί τις προϋποθέσεις καταχώρισης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1143 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Απριλίου 2024 (L 23.04.2024).

Η γαρίδα Αμβρακικου

Η ονομασία προς κατοχύρωση είναι «Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou / Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou». Η ονομασία του προϊόντος στο εμπόριο και στις καθημερινές συναλλαγές είναι «Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou», ενώ οι ντόπιοι κάτοικοι της περιοχής και οι Έλληνες καταναλωτές την αποκαλούν και «Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou».

Η ονομασία «Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou / Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou» αφορά στο είδος γαρίδας Melicertus kerathurus που αλιεύεται με παραδοσιακές μεθόδους αλιείας και με παραδοσιακά αλιευτικά εργαλεία στα ύδατα εντός του Αμβρακικού κόλπου, κυρίως στις παράκτιες περιοχές του και στις λιμνοθάλασσες που έχουν δημιουργηθεί φυσικά εντός του κόλπου. Συγκεκριμένα, αλιεύεται με μικρό αλιευτικό σκάφος, το πριάρι, το οποίο χρησιμοποιούταν ιστορικά από τους ψαράδες στα αβαθή νερά των λιμνοθαλασσών του Αμβρακικού κόλπου λόγω του επίπεδου πυθμένα του.

Τα παραδοσιακά αλιευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούν οι ντόπιοι ψαράδες είναι το «γαμπαρόδιχτο» ή «γαριδόδιχτο» και ο «κλώτσος». Η γαρίδα με την ονομασία «Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou / Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou» είναι φημισμένη για τη γλυκιά της γεύση. Το χρώμα της χαρακτηρίζεται από την παρουσία εγκάρσιων σκούρων λωρίδων στον κεφαλοθώρακα και στην κοιλιά, που είναι έντονες, ειδικά όταν ο βυθός που ζουν είναι βραχώδης ή καλυμμένος με ποσειδωνία. Το μήκος της συνήθως ξεπερνά τα 10 εκατοστά και φτάνει τα 20 εκατοστά. Το μέσο βάρος της ανέρχεται στα 28 γραμμάρια. Το μέσο βάρος καθώς και τα λοιπά σωματομετρικά χαρακτηριστικά εμφανίζουν διακύμανση ανάλογα με την περίοδο του κύκλου ζωής που αντιστοιχεί σε κάθε εποχή του έτους.

Οι γαρίδες με την ονομασία «Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou / Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou» πρέπει να έχουν στιλπνή όψη, κρουστή, λευκή, συμπαγή σάρκα και οσμή ευχάριστη της θάλασσας. Τα μουστάκια τους είναι ιδιαιτέρως μακριά, το ρύγχος τους προεξέχει αρκετά μπροστά από τα μάτια και η ουρά τους έχει έντονο μπλε, κόκκινο και κίτρινο χρωματισμό. Πωλούνται κυρίως νωπές ολόκληρες και σε μικρές ποσότητες κατεψυγμένες ή μαριναρισμένες αφού αποκεφαλιστούν και καθαριστούν.

Η «Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou / Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou» αλιεύεται όλο το χρόνο, αλλά κυρίως το καλοκαίρι, λόγω μεγαλύτερης ζήτησης, με εξαίρεση το μήνα Ιούλιο για τον οποίον υπάρχει απαγόρευση αλιείας, λόγω αναπαραγωγής.

Η οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή περιλαμβάνει τον Αμβρακικό κόλπο, καθώς και τις περιφερειακές ενότητες Άρτας, Πρέβεζας και Αιτωλοακαρνανίας που βρέχονται από τα νερά του.

Η σαρδέλα Αμβρακικού

Η ονομασία του προϊόντος στο εμπόριο και στις καθημερινές συναλλαγές είναι «Σαρδέλα Αμβρακικού / Sardela Amvrakikou». Η ονομασία «Σαρδέλα Amvrakikou / Sardela Amvrakikou» αποδίδεται στο πελαγικό είδος σαρδέλας Sardina pilchardus που αλιεύεται στις θαλάσσιες περιοχές εντός του Αμβρακικού κόλπου και εκφορτώνεται νωπή από αδειοδοτημένα αλιευτικά σκάφη στα τοπικά λιμάνια και αλιευτικά καταφύγια, καθώς και στους παραδοσιακούς όρμους της οριοθετημένης ζώνης.

Η «Σαρδέλα Amvrakikou / Sardela Amvrakikou» παρουσιάζει έντονη διαφοροποίηση ως προς το σχήμα του σώματος σε σύγκριση με τη σαρδέλα του Ιονίου και του Αιγαίου Πελάγους και ειδικότερα, έχει προτεταμένη ραχιαία επιφάνεια, πεπλατυσμένη κοιλιακή περιοχή και διεύρυνση του ματιού. Είναι αφρόψαρο με ελάχιστο μέγεθος 11 εκατοστά ή 55 άτομα ανά χιλιόγραμμο, ενώ το μήκος του μπορεί να φθάσει τα 20 εκατοστά. Κάθε χιλιόγραμμο πρέπει να περιέχει 45 – 55 σαρδέλες. Η ράχη του ψαριού έχει γαλαζοπράσινο χρώμα με μια έντονη γαλάζια ταινία κατά μήκος των πλευρών.

Το μέσο βάρος καθώς και τα λοιπά σωματομετρικά χαρακτηριστικά εμφανίζουν διακύμανση ανάλογα με την περίοδο του κύκλου ζωής που αντιστοιχεί σε κάθε εποχή του έτους. Οι σαρδέλες με την ονομασία «Σαρδέλα Amvrakikou / Sardela Amvrakikou» πρέπει να έχουν στιλπνή όψη, κρουστή σάρκα και οσμή ευχάριστη της θάλασσας. Διατηρούν περισπλαχνικό λίπος ακόμη και τον χειμώνα. Πωλούνται κυρίως νωπές ολόκληρες και σε μικρές ποσότητες μεταποιημένες.

Η οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή περιλαμβάνει τον Αμβρακικό κόλπο, καθώς και τις περιφερειακές ενότητες Άρτας, Πρέβεζας και Αιτωλοακαρνανίας που βρέχονται από τα νερά του.